“Her canlı varlığın bir baharı ve güzü oluyor.”
Se-laammm!
2021 yılını #cengizaytmatovla1sene ilan ettiğimiz ocak ayından beri yazardan güzel eserler okuma şansı buldum, sayesinde okuma hevesim de katlanarak arttı. Aytmatov’un bu incelememin konusu oluşturan kitabı da ‘İlk Öğretmenim’ olacak.
Hani derler ya: “Hayatta en büyük mucize, küçükken iyi bir öğretmene rastlamaktır.” İşte bu kitap; tam da bir çocuğun hayatını değiştiren, ona yol gösteren, kabuğunun kırılmasını sağlayan bir öğretmene, Altınay’ın ilk öğretmeni Düyşen’e, ithafen yazılmış. Eserde Ressam Kukureu aracılığıyla; Altınay adındaki bir felsefe profesörünün mektubunu okuyor, âdeta zamanda yolculuk ederek, yaşadığı yürek burkan çocukluk öyküsüne tanıklık ediyoruz.
Yetim ve öksüz olan Altınay; köyde amcasıyla yengesinin yanında yaşayan, hayatında hiç okul ve öğretmen görmemiş bir kız çocuğudur o zamanlar. Devrim ideallerine inanmış bir Kırgız genci olan Düyşen ise, savaşta edindiği sınırlı okuma yazma becerisini henüz ataerkil geleneklerin hüküm sürdüğü topraklardaki çocuklara aşılamak istemektedir. Aslında eğitim metodolojisi hakkında en ufak bir fikri yoktur. Ama ondaki yürek de başka kimseciklerde bulunmaz. Elbirliğiyle çocuklarının eğitileceği bir okul yapılması için köylülerle konuşur ama nafiledir. Eğitimin öneminden bihaber olan halk, destek vermek bir yana köstek olmaya kalkışsa da Düyşen yılmayıp okulu inşa etmek için bir başına kolları sıvar.
Hem kendisinin, hem köyün hem de tüm gelecek kuşakların kaderini değiştirecek olan bu girişim, Altınay’ın bir ömür yüreğinde ve zihninde yaşatacağı çok acılı ve hüzünlü bir hikayenin de başlangıcıdır, bir destanın başlangıcı olduğu kadar!
Eğitimin, öğretmenin ve öğrenmenin ne muazzam ve doğru bir yol olduğunu vurgularken kadın ve kız çocuklarına verdiği öğütlerle bir kez daha gönülleri fethedecek olan bu eser herkesin kitaplığında bulunmalı kanımca. Etkileyici ve sürükleyici olduğu kadar duygu yüklüydü de. “Bir oturuşta değil, bir solukta okuyacağım kitap öner bana!” diyen okurlara kesinlikle tavsiyemdir.