İlk Öğretmenim
Cengiz AytmatovYazar:
Cengiz Aytmatov
Çevirmen:
Mehmet Özgül
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 16 dk.
Sayfa Sayısı:
80
Basım Tarihi:
Kasım 2018
İlk Yayın Tarihi:
1962
Yayınevi:
Nora Kitap
Orijinal Adı:
Первый учйтель
Orijinal Dil:
Rusça
Orijinal Ülke:
Kırgızistan
ISBN:
9789752473034
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
7 diğer baskı · Tümünü Göster
İlk Öğretmenim
5,8bin okunmaNora Kitap · Kasım 2018 · 80 s.
İlk Öğretmenim
3.736 okunmaKetebe Yayınları · 1 Haziran 2021 · 76 s.
İlk Öğretmen
399 okunmaElips Yayınları · Ekim 2013 · 62 s.
İlkögretmen
349 okunmaElips Kitaplar · Eylül 2013 · 62 s.
Öğretmen Duyşen
173 okunmaDe Yayınevi · 1971 · 79 s.
Öğretmen Duyşen
114 okunmaDa Yayınları · Nisan 2002 · 72 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İçimi dökmem lazım..Edebiyat
Baştan söyleyeyim yine bu bir kitap incelemesi değil.
Sadece kitabı okurken hissettiklerim, yaşadığım tecrübeler...
Şımarık büyüyen bir kızın, şark görevinde nasıl idealist öğretmen olduğunun hikayesi..
Kan davası yüzünden dersime gelemeyen 9 öğrencimi düşündüm ağlayarak, yıl 2019 du.
8.sınıfta okuldan zorla ağlayarak -evlendirilmek üzere- götürülen kız çocuğunu gördüm, yıl 2018 di.
Veli ziyaretlerinde tüm meslektaşlarımla köyü baştan sona dolaşıp okula çocuğunu göndermeyenlerin, kapıları yüzümüze çarpmalarına şahit oldum, yıl 2017 di.
Şimdi diyeceksiniz 21.yy arkadaş atıp tutma jandarma var devlet var olur mu öyle şey.. oluyormuş be arkadaş. Bizzat şahit oldum. Amacım devleti kötülemek değil bilakis gerçekler.. Biraz araştırsanız belki de daha büyük acı gerçekleride görürsünüz.
Yaşadığım deneyimleri, acılarımı, hüzünlerimi anlatamam. Şu 3 senede o kadar büyüdüm ki. Belki 80 yaşına gelsem bu 3 senenin bana kattığını hiçbir zaman öğrenemeyecektim.
Anne babasından ünv zamanı bile ayrılmayan, her şeyi ağlayarak elde etmiş şımarık kızın “ben İdealist bir öğretmen olcam” diyerek öğretmen olması..
Hep öğretmen olmak istedim, oldum da. Annemi ağlata ağlata -affetti beni- bırakarak geldim İstanbuldan doğuya. Bir başına kız olarak doğuda yaşamak zor muydu bilmem ama doğuda öğretmen olmak zordu. Bakmayın zor dediğime şu an olsa yine koşa koşa gelirdim -ki görevim bitmesine rağmen buradan ayrılamayışım bunun göstergesidir-
Hani diyolar ya bazı meslektaşlarım, “onlar benim öğrencilerim değil çocuklarım oldular” diye. Bu boş laf değilmiş, yaşarken anladım. Çünkü benim hiçbir zaman çocuğum olamayacakmış bunu öğrendiğimde farkettim ki doğurmasamda aslında benim birçok çocuğum varmış.
İçimdeki meslek aşkını, çocuklarıma aşkımı anlatamam. Maaşımın yarısını neden onlara
İlk Öğretmenim, Kırgız bozkırlarında geçen bir hikayeyi anlatır. Hikayenin merkezinde, idealist bir öğretmen olan Düyşen ve öğrencisi Altınay’ın yaşamları yer alır. Düyşen, köydeki çocuklara eğitim vermek için mücadele eden ve bu uğurda toplumsal geleneklerle savaşan bir figürdür. Altınay ise onun çabaları sayesinde hayatı değişen ve kendi potansiyelini gerçekleştiren bir genç kızdır.
1. Eğitimin Gücü: Düyşen’in, kırsal bir bölgede eğitimin yaygınlaştırılması için verdiği mücadele, eğitimin bireysel ve toplumsal değişim üzerindeki etkisini gözler önüne serer.
2. Gelenek ve Modernleşme: Roman, geleneksel yapılar ile modernleşme çabaları arasındaki çatışmayı işler.
3. Kadının Toplumdaki Yeri: Altınay’ın hikayesi, kadınların eğitim yoluyla kendilerini geliştirme olanaklarının önemini vurgular.
4. Fedakarlık ve İdealizm: Düyşen, fedakarlıkları ve idealizmiyle öne çıkan bir karakterdir. Onun çabaları, bireyin toplum üzerindeki etkisini gösterir.
Anlatım Tarzı
Cengiz Aytmatov’un sade ve samimi dili, romanı etkileyici kılan unsurlardan biridir. Yazar, doğa betimlemelerini ve insan ilişkilerini duygusal bir yoğunlukla işler. Bozkırın sert ama büyüleyici atmosferi, karakterlerin yaşam mücadelesini tamamlar.
Karakterler
• Düyşen: Köye öğretmen olarak gelen, modernleşme ve eğitim için mücadele eden bir idealist.
• Altınay: Başta içine kapanık ve geleneksel baskılarla sınırlanmış bir genç kızken, Düyşen’in desteğiyle hayatını değiştiren güçlü bir kadın.
Mesajı
İlk Öğretmenim, eğitim ve bilginin bir toplumu dönüştürme gücüne dikkat çekerken, bireysel çabaların önemini ve insanın çevresine olan etkisini vurgular.
Değerlendirme
Bu eser, sadece Sovyet dönemi edebiyatı açısından değil, evrensel olarak da anlamlı bir yapıttır. Cengiz Aytmatov’un güçlü anlatımı ve sosyal
Okuyalım, durmadan okuyalım!Edebiyat
“Yüreğinizin sıcaklığını esirgemeyin benden;
yaklaşın, biraz daha yaklaşın, size öykümü
anlatmak zorundayım” (s.6).
Kime sorarsak soralım hemen herkesin ilk öğretmeniyle ilgili anlatacak bir öyküsü vardır. Zira farkında olalım ya da olmayalım, onların söylediği bir söz, gösterdikleri bir davranış, yaptıkları paha biçilmez fedakârlıklar en az anne babalarımız kadar kaderimizi derinden etkiler. Anne babalarımız kimliğimiz ve kişiliğimizin temellerini atarken, onlar da bu temellerin şekillenmesinde çok büyük rol oynar.
• • •
Şu an geriye dönüp bakıyorum da o esmer kadın geliyor gözlerimin önüne. Omuzlarına düz siyah saçları dökülen, kara gözlü, sert görünümlü, otoriter; ama bir o kadar da şefkatini öğrencilerinin kalbinde hissettiren o kadın. Elini her an omzumda hissettiğim, “yapabilirsin!” sözünü daima yüreğimde taşıdığım o kadın. Gerektiğinde tüm sınıfı bir kenara bırakıp, her bir öğrencisiyle tek tek ilgilenen o kadın. Çekingen ve utangaç ruhumun açılması için tüm okulun önünde günaşırı bana “Andımızı” okutan o kadın. Mezuniyet töreninde sergilenecek tiyatro oyununda bana başrolü oynatan o kadın.
• • •
Ben o kadını hiç unutmadım. Ortaokul, lise ve üniversite basamaklarını bir bir çıkarken onun “yapabilirsin!” sözü sürekli kulaklarımda yankılanırken nasıl unutabilirdim ki… Her memlekete uğradığımda okulunda ziyaretine gittim. Sınıfına girdiğimde öğrencilerinin önünde boynuma sarılıp bir çocuk gibi sevincinden ağladığını gördüm. Gün geldi emekli olduğunda ziyaretine gittiğimde gözlerinin parladığına; gün geldi mücadelesi zor hastalıklara yakalandığında gözlerinin içinin güldüğüne şahit oldum.
• • •
Biliyorum şimdi o hem çok uzaklarda hem de çok yakınlarda bir yerde. Çok uzaklarda, çünkü o şu an meçhule giden bir gemiyle yolculukta. Çok yakınlarda, çünkü onun
Düyşen ilk öğretmenim..·80 syf.·Aşk
10/10
2025 98. kitabı
Düyşen....
Benim çağıl çağıl akan derem!Ah seni bir kentte yollayabilsem.
Nasıl büyük bir insan olacağını ben biliyorum..
Altınay...
Çıktığım uzun yolculuklardan köye her dönüşümde yüreğim özlemle sızlar.
Çünkü,burada bu kavakların dibinde, büyüleci yeşil bir cam gibi kaldı.... Çocukluğum
Puanım 10 çok beğendim.Düyşen seni çok sevdim bir çocuğun içindeki en temiz en saf şeysin.
Bazı kitaplar vardır hiç bitmesin istersiniz işte öyle bir kitaptı bu benim için....
• Bir öğretmen hayatınıza dokunup, güzel bir şekilde değiştirebilir..
• Aytmatov en sevdiğim yazarların başında gelir. Her kitabını ayrı bir merak, ayrı bir ilgiyle okurum..Kendisini tanıma fırsatım olabilseydi, çoookk isterdim.. Ruhu şad olsun.
• Kitabı bir kaç saat içerisinde bitirebilirsiniz. Kısacık bir kitap olmasına rağmen bir hayli dokunaklı.. Bazı yerlerde gözlerim dolmadı değil :') Öğretmen olmamasına rağmen çocukları okutma isteği olan Düşeş ile öğrencilerinden olan Altınay'ın birbirlerine olan inanç, sevgi, bağlılığını gözleri önüne sermiş Aytmatov. Her şey bitti dediğin o an, öğretmenin tarafından sana uzanan o el...
•Sadece kitabın sonunda keşke soru işareti kalmasaydı, Altınay ile Düşeş yıllar sonra karşılaştılar mı, ne oldu bilmek isterdim..
• Bir öğretmen hayattaki şansımızdır..Okurken aklıma çocukluk öğretmenim geldi :) Kendisi benim için hala çok özel ve çok güzel. Hülya öğretmenime sevgi ve saygı ile..
İnceleme Değil, Anılar...
Kars Sarıkamış Alisofu Köyü...
İnsanların henüz bölünmediği, yolların ayrılığa değil kavuşmalara çıktığı, hayatın henüz üzerimizde iz bırakmadığı, çocukların saklambaç oynadıkları, misafirlerin gelip gittiği, patos seslerinin gecenin yarısında ninni gibi geldiği, tarlalarda yenilen ekmek peynirin lezzetli olduğu zamanlardı...
Yaşım o günlerde yedi. Aralarına parke taşları ile döşenmiş bahçeyi alan, tek katlı, küçük, sobalı, bir kaç sınıflı, kırmızı çatılı iki okul binası. Hemen yanlarında herkesin (ya da sadece benim) heyecanla bitmesini beklediği yeni okul inşaatı. Sabahçı ve öğlenci, mavi önlüklü, beyaz yakalı ve bu yakalara inat en koyusundan esmer tenli çocuklar...
Köyün tam ortasından geçen ve henüz o zamanlarda hızını, öfkesini, berraklığını kaybetmemiş nehir. İnsanlar, karşıya geçebilmek için büyük taşları nehrin içinde arka arkaya dizmiş, bir patika yol yapmışlar. Ayağı kaydığı veya adımını atacağı taşı tutturamadığı için nehre düşen ve tepeden tırnağa ıslanmayan kimse olmamıştır köyde. Yeni okula kavuşunca, köprüyle de tanışmış olduk.
Camii hoparlöründen, o yıl ilkokula başlayacak çocukların isimleri anons ediliyor. Bütün isimleri ayıklıyorum havada, kendikimi duyana kadar. 2007 yılında yıllar sürecek okul maceram başlıyor. Akşamın karanlığında okuldan çıkıyorum, abim almaya gelmiş. O da daha çocuk ama abi işte, koruyan, kollayan. Zifiri karanlıkta bazen yolumuzu bir köpek sürüsü kesiyor, arka yollardan dolanıp eve varıyoruz. Yeni okula kavuşmamız uzun sürmüyor, bitiyor öğlenci olmanın tüm ızdırapları...
Biraz çekingen, biraz özgüvensiz bir çocuğum. Toplama işlemini yapamıyorum, öğretmenim abime söylüyor bu durumu. Bir gün bir veli toplantısı düzenleniyor, annem katılıyor. İlk öğretmenim beni kucağına alıyor, "bakın bu çocuk her anlamda örnek öğrenci!"
Aytmatov'un üslubu, yalın ama etkileyici bir dil kullanımıyla doludur. Betimlemeleri, okuyucunun hayal gücünü harekete geçirirken, duygusal yoğunluğu da artırır. Yazar, doğanın ve insan ruhunun zenginliğini esas alarak, olayları birbiriyle bağlantılı hâle getirir. Duygusal derinlik ve sosyal eleştirinin harmanlandığı bu yapı, eseri daha da etkileyici kılar.
İlk Öğretmen" sadece bir öğretmenin öyküsünü değil, aynı zamanda toplumun geleceğini şekillendiren eğitim sisteminin önemini ve bireylerin sürdürdüğü mücadeleyi de gözler önüne serer. Cengiz Aytmatov, bu eser aracılığıyla eğitim ve insan ilişkilerinin temel değerlerini sorgulatarak okuyucuyu düşünmeye teşvik eder. Kitap, öğretmenlerin rolünü ve eğitimdeki dönüşüm sürecini sorgularken, aynı zamanda evrensel insan değerlerini de ön plana çıkarır. Bu yönleriyle, "İlk Öğretmen", edebi dünyanın önemli bir parçası olmasının yaninda, toplumsal bir bilinç oluşturma aracı olarak da değerlendirilebili
Uyanış Hikayesi
Hepimiz hayatta dönüm noktaları yaşamışizdır.Bu hikayede de minik bir kalp için için dönüm noktası olan bir öğretmenin ve beraberinde eğitimin önemi vurgulanmaktadır . Ataerkil toplum yapısının hakim olduğu,eğitime önem verilmeyen,kadınların hor görüldüğü bir köyde bir öğretmenin cehaletle savaşını da gayet akıcı bir dille bize Cengiz Aymatov anlatmaktadir . Düyşen, devrim ideallerine inanmış bir Kırgız gencidir. Savaş sırasında edindiği sınırlı eğitimle köyüne dönüp asırlardır köyünde devam eden ataerkil toplum yapısına baş kaldırıp bir okul inşa etmeyi ister. Tabi bunun yanında da bazı zorluklarla karşılanır yaşadığı zorlukları okudukça yaptığı fedakarlıkları gördükçe bir öğretmen olarak duygulanmamak elde değil . Öğretmenliğin sadece bir şeyler öğretmekten ibaret olmadığını bir hayata dokunup değiştirebilecek olduğunu bize o kadar güzel anlatmış ki okurken kalbimin bir yerlerinden bir şey koptu sanki... Altınay 'ı (öğrencisi) bekleyen sona değil kendi hayali için mücadele eden bir kadın olarak yetişmesinde katkısı olan bu hikayeyi yıllar sonra ülkenin aydınlarından biri olan Altınay SÜLEYMANOVNA 'nın yazdığı minnet dolu mektubuyla öğreniyoruz.İşin özü şu ki:Her öğretmenin kesinlikle okuması gereken bir kitap !
Kitapla kalın sevgili kitap severler...
İlk Öğretmenim: bir köyün ilk okulunu , bir köyün ilk öğrencilerini , bir köyün ilk öğretmenini ve bir köyün ilk ve en cesur en güzel kızını, bir köyün en büyük en saf ve en yalnız yüreğini, köyün evleri kadar eski kafalı ve taşları kadar sert kalpli bazı insanlarını
Cesareti, çabayı, saflğı ve aşkı anlatıyor, öğretiyor.
Okunmalı :) hiçbir şey kaybettirmez.
Kurkureu köyü dönemin en zorlu koşulları ile mücadele verdiği esnada,devrim idealleri ile yanıp tutuşan Düyşen isimli Kırgız gencinin köye öğretmen olarak gelmesi ile hikaye başlıyor.
Başlarda okumayı yazmayı kendisinin bile iyi bilmediği bu azimli gence köy ahalisinden kimse inanmaz.Fakat Altınay isimli kız çocuğu için unutamayacağı anıların başlangıcı işte bu zamanlara denk gelir.Altınay amcası ve yengesi ile yaşadığı zorlu hayattan kendisini çağıran ışığına koşar adeta.Köyde yaşayan kimse Düyşen’in hiçbir çıkar gözetmeden verdiği çabayı görmezken,minik Altınay ilk öğretmeni,ilk aşkı Düyşen’e katlanılması güç olan bir fedakarlıkla yardım eder.
Akıl almayacak bir çabanın,sabrın,inancın verdiği meyvelerin tadını damağınızda bırakacak tatlı mı tatlı bir kitap...
Yazar Hakkında
Cengiz AytmatovYazar · 68 kitap
Cengiz Aytmatov, (Kırgızca: Чыңгыз Айтматов (Çıňğız Aytmatov), Rusça: Чингиз Торекулович Айтматов) (d. 12 Aralık 1928, Kırgızistan - ö. 10 Haziran 2008, Almanya).
Ünlü Kırgız Türkü edebiyatçı, gazeteci, çevirmen ve siyasetçi. 12 Aralık 1928 tarihinde Kuzeybatı Kırgızistan'daki Talas eyaletinin Şeker köyünde doğdu. Babası Torekul Aytmatov, Sovyet Kırgızistanı'nda seçkin devlet adamı idi, ancak 1937'de tutuklandı ve 1938'de kurşuna dizildi. Tatar kızı olan annesi Nagima Hamziyevna Abdulvaliyeva tiyatro aktrisiydi. Adı, Cengiz Han'dan esinlenerek konulmuştur.
Gençliği sıkıntılı bir döneme denk gelmişti. O dönemde zaten yeni yerleşmeye başlayan siyasî sistemle, bir de savaşla mücadele etmek zorundaydı. Çok genç yaşta çalışmaya başladı; çünkü II. Dünya Savaşının SSCB üzerindeki etkileri gençleri de etkiliyordu, yetişkinler savaşta olduklarından, gençlere büyük iş düşüyordu. On dört yaşında köyündeki sekreterliğe girdi. Burada tarım makinelerinin sayımı, vergi tahsildarlığı gibi işlerde çalıştı. Köyünden, Kazakistan'a giderek Cambul Veterinerlik Teknik Okulu'nda okudu. Daha sonra şimdiki Kırgızistan'ın başkenti olan Bişkek'e giderek burada Frunze Tarım Enstitüsü'nde öğrenimine devam etti. Ardından Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsü'ne geçti ve 1956 ile 1958 yılları arasında Moskova'da okudu. Yazmaya bu yıllarda Pravda gazetesinde başladı. Yazdığı eserleriyle üne kavuştu ve 1957 yılında Sovyet Yazarlar Birliği'ne üye kabul edildi. 1963'te Lenin Ödülü'nü aldı. Eserleri yüz elliyi aşkın dile tercüme edildi. 1990-1994 yıllarında Sovyetler Birliği'ni ve Rusya Federasyonu'nu, sonra ise 2008 yılına kadar Kırgızistan Cumhuriyeti'ni büyükelçi olarak temsil etti.
Aytmatov, Gün Olur Asra Bedel romanının film çekimleri için gittiği Rusya'nın Tataristan Cumhuriyeti'nin başkenti Kazan'da 16 Mayıs 2008'de rahatsızlandı ve böbrek yetmezliği teşhisiyle tedavi için Almanya'ya getirildi. Almanya'nın Nürnberg kentindeki Klinikum Nord'da tedavi gören Cengiz Aytmatov, komaya girdi.10 Haziran 2008 tarihinde Nürnberg'de hayatını yitirdi.
