Beyaz Gemi

8,3/10  (603 Oy) · 
2.161 okunma  · 
490 beğeni  · 
7.727 gösterim
Masalla gerçeği birleştiren bir eserdir. Geçmişi temsil eden dede ile geleceği temsil eden çocuk arasında dramatik bir ilişki kurarak insan duygu ve düşüncelerine kendine has yorumlar getirilir. Adı eserde hiç geçmeyen çocuğun saf ve temiz dünyasından, hayatın acı ve çıplak gerçeğine uzanan bir roman kurgusu meydana çıkarılır. Aytmatov’un, edebiyat âleminde geniş akisler uyandıran, uzun yıllar tartışılan, verilmek istenen mesajla yaratılan tiplerin büyük bir uyum sağladığı eserlerinden biridir.
  • Baskı Tarihi:
    Aralık 2015
  • Sayfa Sayısı:
    168
  • ISBN:
    9789754370430
  • Orijinal Adı:
    Белый пароход
  • Çeviri:
    Refik Özdek
  • Yayınevi:
    Ötüken Yayınevi
  • Kitabın Türü:
ESRA KADIOGLU 
06 Oca 2016 · Kitabı okudu · 7 günde · Beğendi · 9/10 puan

Günaydın 1K Dostlarım :) Bu kadar kısa bir kitabın, bu kadar çok şey anlatması... Sonuna geldiğimde nutkum tutuldu. Boğazım düğümlendi. Beni çok etkiledi gerçekten. Hiç beklemediğim şekilde ki, tıpkı hayatımızda yaşadığımız şekilde, tıpkı gerçek hayatın olabilecek en acı sonu şeklinde içime işledi. Beyaz Gemi Umut demek, hasret demek, hayallerimiz demek .... Hepimizin Beyaz bir Gemisi olduğuna eminim, bizleri götürmesini istediğimiz yerler, kişiler olduğuna eminim. Fazla detaya girmek istemiyorum; sizler de okuyarak hissedin. Ama mutlaka bu kısa yolcuğa çıkın... Sevgiyle kalın......

Bekir İstanbul 
05 Eyl 2015 · Kitabı okudu · 6 günde · Puan vermedi

Beyaz Gemi: Umut, özlem. Çocuk: hayal dünyasında yaşayan, temiz, iyi. Orozkul: kötü, çok kötü. Mümin Dede: saf, pısırık, çalışkan, fazla iyi. Boynuzlu Maral Ana: efsane, masal, geyik, inanç. Çanta: dost. Dürbün: bakış açısı, ışık, hayat ışığı.

Roman dağlarda, ormanlarda çocuğun oyunlarıyla hayalleriyle başlıyor. Çocuğun kayaları, dürbünü, çantası...Öyle devam etmesini istiyorsunuz ama hayır bir masal, bir efsane anlatılıyor, Boynuzlu Maral Ana Masalı. Çocuğun dedesinden defalarca dinlediği sonra çantasına anlattığı masal. Sonra Orozkulun kötülükleri iyice canınızı sıkıyor, başlangıçtaki o güzelliklerden eser yok. Güzel olan tek şey doğanın, ormanın, nehirin mükemmel tasvirleri... Çocuğun kahramanı Kulubeg gelsin herşeyi düzeltsin, Orozkulun cezasını versin diye bekliyorsunuz ama hayır gelmiyor... Çok acı bitiyor... Güzel bitmesini isterdim, herkes güzel bitsin isterdi.

Güzel, derinliği olan bir kitap. Gittikçe açılıyor ve farklı boyutlar alıyor. İçinden çıkılmazlığın sıkışıklığını hissediyor ama birşey yapamıyorsunuz. Okuyun derim.

kitapları seven 
25 Kas 2016 · Kitabı okudu · 3 günde · Beğendi · 10/10 puan

Günaydın değerli arkadaşlarım. Kitap okumayı seven bir insan için kitap en büyük hazine olduğunu bunun farkındayız, ama bazı kitaplar vardır değer kitaplardan ayırdığımız. O kitapta insan kendine rastlar, tıpkı ben dün gece beyaz gemide kendimi bulduğum gibi. Beyaz gemi bena Çocukluğumu hatırlattı. bende dedemin şımarık ve sevimli torun olduğum için Kitap beni çok etkiledi. Babasıyla kavuşma hayali beni gerçekten çok ama çok duygulandirdi.
___Merhaba baba, ben geldim!
Ne yazık ki diyemedik ikimiz de. Ah bu gerçekleşmeyen hayalleri ne kadar acı verici.

Halil Güzel 
11 Ağu 2016 · Kitabı okudu · Puan vermedi

Bu kitap bana, Leyla ile Mecnun dizisindeki İsmail Abi'nin masumiyetini anımsattı.. İsmail abi'nin Babası, biricik oğlu üzülmesin diye; gemiye bineceğim, sana ordan hep el sallayacağım, sonra bir gün gelip seni alacağım beraber çekip gideceğiz buralardan demiş.. İsmail abi o gün bugündür gemi gelecek diye sürekli bekler olmuş. (bkz. Youtube o gemi gelecek)
Şöyle bir sahne hayal edelim, evin salonunda anne ve küçük çocuğu sessizce oturmaktadır. Anne koltukta örgüsünü örmektedir,çocukla ilgisi yok gibidir. Çocuk da halının üstünde oyuncaklarıyla kendi kendine oynamaktadır, o da anneye ilgisiz görünmektedir. Az sonra anne aklına bir şey gelmiş gibi kalkar ve mutfağa doğru seğirtir. Çocuk oyundan başını kaldırmadan, göz ucuyla annenin çıkışını izler ve oynamaya devam eder. Odada yalnızdır. Herhangi bir huzursuzluk belirtisi göstermemektedir,çünkü az sonra annenin işini bitirip geleceğini, onu odada uzun süre yalnız bırakmayacağını "bilir" (belki bilişsel değil, sezgisel ya da yaşantısal bir şekilde) işte bu "bilme" hali anlatılıyor kitapta. Belki bilişsel değil ama sezgisel olarak umudunu kaybetmeyen bir karakter var kitapta. İsmail Abi'nin o gemi gelecek düşüncesine sonsuz inancı gibi.
fazla spoiler vermeden bir konuya değinmek istiyorum.
İsmail Abi'nin beklediği gemi "ölüm"se eğer, bana göre bundan iyi metafor olamaz. Eğer öyleyse, o gemi herkes için bir gün gelecek..

Mehmet Y. 
30 Nis 00:18 · Kitabı okudu · 10/10 puan

Beyaz Gemi’yi bir de bu yorumdan sonra düşününüz…

Eser, bir semboller şaheseridir. Bu nedenle evet, bir görünen tarafı ve anlatımı vardır ama bir de semboller üzerine kurulmuş bir iç anlatımı vardır. Bu yazım şekli Aytmatov’un dehasını ve ustalığını gösterir.

Nitekim diktatörlüklerde, baskıcı sistemlerde insanlar fikirlerini açıkça dile getiremedikleri için hep semboller kullanırlar. Bu bazen bir türkü olur bazen bir destan bazense bir tek kelime.

Buna göre bir kere romanın adı bile bir mesaj taşır. Nedir? Ak Keme/Beyaz Gemi. Beyaz, özgürlüğün rengidir. Beyaz Gemi’nin yazıldığı devlet ise her şeyin kızıl olduğu, bir totaliter sistemdedir. Ayrıca gemi ve göl kavramları ‘gidebilmeyi, sonsuzluğu’ çağrıştırır.

Çocuğun adı yoktur. Çocuk, çocuktur. Bu anlamda hepimiz birer çocuk olabiliriz. Baskıcı rejimlerin ezip geçtiği, bir sayıdan ibaret gördüğü insanlardır çocuk. Nitekim Aytmatov yıllar sonra bir konferansında kendisini büyük bir ilgiyle dinleyen bir gencin söz alarak, ‘Beyaz Gemi’deki çocuk benim’ dediğini anlatır ve ekler, ‘Evet oydu ve hatta sadece o değildi…’

Romanın kötü kişisi Oruzkul’dur. Bu isim Kırgız Türklerinde kullanılmaz. Manası Rus’un kuludur. Yani Rus’a kul olan… Aytmatov, totaliter bir rejimde açıkça yazamayacağı bir şeyi böyle ifade etmiştir. Ruslara kul olan tipler Orozkul gibilerdir. Sarhoş, rüşvetçi, kötü kalpli, milli ve manevi değerleri olmayan, kaypak kişiler. Hatta şu mesajı da verir. Orozkul’un çocuğu olmaz, yani soyu kesiktir. Yani, komünist sistemin de evladı olmayacak, tükenecek.

Mümin Dede ise Kırgız halkını temsil eder. İsimler tesadüf değildir. Mümin, inanan, inançlı demektir. Mümin Dede de, inançlı ve iyi bir insandır. Lakin güçsüzdür, değer görmez ve pasif iyidir. Bu nedenle Orozkul’un tahakkümünden kurtulamaz. Ancak torunuyla arasında bir kültür aktarımı vardır.

Isık Göl’ü gördüm ben. Öyle küçük bir göl değil; bilakis bizim Marmara Denizinin yarısı kadar bir göl. Karşı kıyısının görülmediği yerleri çok. Kırgızlar için bir deniz adeta. İşte oradaki baba motifi de beklenen bir kahramanı işaret ediyor. Umudun ona bağlandığı ama aslında var olup olmadığını bilinmediği bir kahraman.

En nihayetinde, ‘Onun iki masalı vardı. Biri kendisinindi ve başka kimse bilmezdi. Ötekini ise dedesi anlatmıştı ona. Sonra ikisi de yok olup gitti. Şimdi biz bunlardan söz edeceğiz.’ diye başlıyordu kitap.

Dediğim gibi bizzat Isık Göl'e gidip, romanın geçtiği yerleri gördüm. Gözlerim göldeki Beyaz Gemi'yi ve o isimsiz çocuğu aradı. Efsanelerle sarılmış, mükemmel bir dönem eleştirisi.

Yaşasın çocuk...

aLoNe 
13 Nis 11:58 · Kitabı okudu · 5/10 puan

Arkadaşlar kitabı açık ve net bir biçimde tanımlamak benim hevesimi kırıyor o yüzden duygularla analiz etmek istiyorum....
7-8 yaşlarında bir çocuğun kendini yalnız ve mutsuz hissetmesi ile başlayan hayallerin bir eserini ortaya koyuyor. Etrafındaki insanlardan bulamadığı sevgi ve güveni hep hayallerinde arıyor. Öyle sağlam zeminlerde hayaller kuruyor ki gerçekleşme ihtimali olmasa bile peşinden gitmek en büyük arzularından biri haline geliyor. İnsanlarla arkadaşlık edemeyen hatta arkadaşı olmayan minik çocuk isim verdiği kayalarla, dürbünü ile, bir de çantasıyla dertleşir, derdini onlara anlatırdı. Gözlerinden dakikalar sonra kaybolan beyaz gemide hep babasını hayal eder balık adam olup gemiye yetişeceğini düşünür. Belki hayalleri gerçekleşmez ama inandığı hep masalları olmuştur. Kimimiz diğer insanlardan farklı oluruz, hayal gücü, deneyim, zeka gibi konularda kimse onlarla bir düşünemez. Kimilerince bu insanlar küçümsenir ama bir süre sonra küçümsedikleri insanları yakından takip edip resimlerini görür hale gelirler. Hayallerinin peşinden kaç insan gider, ya da gerçeklerle kaç insan yüzleşir? Bu sorunun cevabı yok. Herkes ben yaparım der, ben bilirim der ama söylenen söz yeni konu açılıncaya kadar tutulur. Yalnızlık, düşünmektir. Sessizlik, gözlerinle anlatabildiklerindir. Sevgi, hasret kalmaktır. Hayal kurmak sadece gözlerini kapatmaktır. Bir müzik eşliğimde ruhunu dinlendirmek gibidir umut etmek ya da iki dakika düşüncelerden uzak kalmak. Şimdi duygularınıza ve sezgilerinize bırakıyorum bu kitabı. Anlayan ya da anlamayan olursa burdayım demesi yeterli. Sonuçta kim ne olduğunu aynaya bakmadan bile tahmin edebiliyor. Huzurlu okumalar :))

Okudukça eskilere gittim dedemlerin hayatta olduğu zamanlara.. Ey çocuk saflığın yansıması çocukluk umarım balık olup aşmışsındır nehirleri ve Beyaz Gemiye ulaşmışsındır.

Münzevi Okur 
 05 Oca 22:27 · Kitabı okudu · 18 günde

Cengiz Aytmatov ile tanışmam Beyaz Gemi ile oldu. İnsana dokunan bir kitap… İçinde çocukların geçtiği, onların anlatıldığı hangi kitap insana dokunmaz ki? Aytmatov yazdıysa daha bir dokunuyormuş.

Kitabın adı Beyaz Gemi olunca daha farklı bir şey gelecek diye düşünüyordum. Kitabın sonunu da daha farklı hayal ediyordum. Birçok insan da böyle düşünmüştür. Sanki böyle bitmemeliydi. Ama kitap sonunda Aytmatov Beyaz Gemi üzerine yaptığı açıklamasında bu konuyu açıklığa kavuşturmuş.

(Spoiler içerebilir :) )

Çocuk karakterimiz annesi babası tarafından terkedilmiş, etliye sütlüye karışmayan iyiliksever Mümin Dedesi ile yaşamaktadır. Yaşadıkları yer bir şehir, bir ilçe, bir kasaba değil. 3-4 evden oluşan bir yer. Tek çocuk kendisidir. Arkadaşları yoktur. Yalnızdır. Mutsuzdur. Lâkin muhteşem bir hayal dünyası vardır. Orada mutluluğu aramaktadır. Orada yalnız değildir. Orada her nesne canlıdır. Hepsinin bir adı vardır. Konuşacak oynayacak kimsesi olmadığı için dürbünüyle, çantasıyla vakit geçirmektedir. Hayal gücünün bu kadar güçlü olmasında dedesinden dinlediği efsanelerin etkisi vardır. Dedesi zaten efsanelere oldukça inan birisi. İnsanlara dişini göstermediği için çevresindekiler tarafından saygıda görmüyor. Bence muhteşem bir insan…

Karakterimiz yaz ayını çok seviyor. Çünkü bu mevsimde yalnızlıktan kurtuluyor. Yaşadıkları yere gelen çocuklarla oynama imkânı buluyor. Bu yüzden yazın bitmesini hiç istemiyor. Orozkul karakterini de sevmiyor. Bende sevmedim. Zaten kendisi öykünün kötü karakteridir. İnsanları ezmeye çalışıyor. Hiç de hoşgörü sahibi biri değil.

Maral Ana efsanesini ilk kez burada duydum. Araştırdığımda TRT’de yayınlanan çizgi filmi olduğunu da gördüm. Kitap da geleneklerden de bahsediliyor. Kitap da kısa hikâyelere de rastlıyoruz. Türküyle alakalı olan hikâye hoşuma gitti. Kuşak çatışması da yaşanıyor. Mesela bir bölümde Biri doktora gitmek isterken yaşlı nine bir pire gitmelerini ister. Kitapta ders çıkarılacak birçok nokta var.

Keyifli okumalar…

ANIL AKCAN 
23 Ağu 2016 · Kitabı okudu · 3 günde · Beğendi · 8/10 puan

Hikaye'de Orozkul denilen kötü bir damat, Mümin Dede(kayınpeder) ve torunu(hikayenin baş kahramanı) arasında dönen bir efsaneyi anlatıyor. (Çiçek bozuğu Topal Kocakarı' nın kehaneti). Efsaneye göre Mümin Dede' nin ataları Geyik Ana'dır. Yani içinde bulunduğu topluluk, çok eski zamanlarda ölüme mahkum edilen iki gencin (kadın ve erkek) Maral Ana(Geyik) tarafından kurtarılmasıyla başlar. Daha sonra bu iki gençten bir ahali oluşur. Bu ahali de daha sonradan maralları avlarlar. Ve soylarına ihanet ederler. Öyle bir zaman gelir ve artık marallar bölgeyi terk etmişlerdir. Mümin Dede torununu bu efsaneyle etkilemiş ve çocuk Marallara karşı hep bir merak ve bağlılık hissetmektedir. Kitabın sonlarına doğru da Orozkul(damat) ormana gelen bir Maral avlar. Ve bunu zulmettiği kayınpederine yaptırır. Çocuk bunu öğrenir ve hasta yatağından kalkıp hep olmak istediği balık olur ve nehre atlar, hep gitmek istediği beyaz gemisine(ISIK-GÖL/bir bölge) kavuşur. Buraya kadar birşey yok. Anlatım tarzı sığ, kurgu iyi, ana düşünce iyi, kötü sonla bitiyor("hep iyi bir sonuçla bitecek" diye birşey yok). Ama kitabın sonunda yazar, kitabı sert eleştiren eleştirmenlere karşı yaptığı savunma bendeki bütün iyi niyetleri götürdü. Yazar olmak başka bir şeydir. Herşeyden önce sabır işidir. Yapılan eleştirilere göğüs germek ve yargı kararını okura ve zamana bırakmalıdır. Maalesef Aytmatov böyle sanatsal bir hata yapmıştır. Ama yine de bendeki sevgiyi ve saygıyı yok etmedi tabi ki. Sadece üzgünüm.
İyi okumalar...

Dicle Tuba 
22 Nis 11:55 · Kitabı okudu · 5 günde · 9/10 puan

Merhaba can kitap dostları; Aytmatov ah Aytmatov "Ve tabiki kitap kardeşliği :) Cengiz aytmatovsuz bir kütüphane düşünemiyorum.Çok okumak istediğim iki kitabı önce sana almak istedim.Yıllar sonra evine geldiğimde kütüphanende görmem dileğiyle" notu eşliğinde kütüphaneme kazandırılan kitabım (Can dost varol. #Esmer21) nasıl anlatsamki nasıl anlatsamki bukadar yoğun duygu, bukadar yoğun iç acısı acıma duygusu, merhamet duygusu bunları yazarken bile Kıvrak Müminin o naif alttan alan sükûnetli halleri ve damadı olacak arsız Orozkul'un kendini beğenmiş egoist küçük dağları ben yarattım tavırları gözümün önünden gitmiyor gözümün önünden gitmiyor diyorum çünkü okurken sanki bir sinema solonunda oturmuş nefesimi tutmuş film izliyor gibi hissetim betimlemeler harika...Isık-Gölü, Karavul Dağı nerde acaba bi araştırayımda gidip göreyim isteği uyandıran roman.Okuyun okuyun okuyun..

Kitaptan 225 Alıntı

Murat Sezgin 
22 Haz 2016 · Kitabı okudu · Beğendi · 9/10 puan

Huzur olan evde mutluluk da olur.

Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 159 - ÖTÜKEN YAY.)Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 159 - ÖTÜKEN YAY.)
Murat Sezgin 
21 Haz 2016 · Kitabı okudu · Beğendi · 9/10 puan

Doğru demişler: "Kendisini saydırmasını bilmeyeni saymazlar".

Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 15 - ÖTÜKEN YAY.)Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 15 - ÖTÜKEN YAY.)

Ama boş yere dememişler: ''Kendi ayıbını örtmek isteyen başkalarının yüzüne kara çalar." diye.

Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 72)Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 72)
Murat Sezgin 
22 Haz 2016 · Kitabı okudu · Beğendi · 9/10 puan

Tuhaf yaratıklardı şu insanlar! Yerlerinde durmuyor, gürültü patırtı ile âlemi ayağı kaldırıyorlardı.

Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 140 - ÖTÜKEN YAY.)Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 140 - ÖTÜKEN YAY.)
Aysel 
01 Ara 2014 · Kitabı okudu · Beğendi · 9/10 puan

İnsanın mutlu olması ve bu mutluluğu başkalarına da vermesi bazen ne kolay oluyor.

Beyaz Gemi, Cengiz AytmatovBeyaz Gemi, Cengiz Aytmatov
Kubra B. 
17 Ara 2016 · Kitabı okudu · İnceledi · 10/10 puan

Bu insanlar niye böyledir ? Niçin bazıları çok iyi, bazıları çok kötü oluyor ? Niçin herkesin korktuğu, çekindiği insanlar var, bir de kimsenin korkutamadıkları !

Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 136 - Elips)Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 136 - Elips)
Aysel 
01 Ara 2014 · Kitabı okudu · Beğendi · 9/10 puan

Anne kızar, anne azarlar ama anne gülümser çocuğuna...

Beyaz Gemi, Cengiz AytmatovBeyaz Gemi, Cengiz Aytmatov
Salih Çermik 
16 Şub 19:49 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

Sen ona iyilik edersin, o sana kötülük. Utanmak, arlanmak da bilmiyorlar. Sanki kural bu imiş. Hep kendilerini haklı görürler. Herkes onlara kul-köle olsun. Kul-köle olmazsan zorla yaptırırlar bunu.

Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 73 - Ötüken Neşriyat - 45. Baskı)Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 73 - Ötüken Neşriyat - 45. Baskı)
Murat Sezgin 
22 Haz 2016 · Kitabı okudu · Beğendi · 9/10 puan

İnsanların sofrada tek kelime konuşmadan oturmaları, ama kafalarında şüpheli, kötü düşünceler olması kadar sıkıcı, fena bir şey yoktu.

Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 99 - ÖTÜKEN YAY.)Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov (Sayfa 99 - ÖTÜKEN YAY.)
23 /

Kitapla ilgili 1 Haber

16 Maddede Ünlü Kırgız Yazar Cengiz Aymatov
16 Maddede Ünlü Kırgız Yazar Cengiz Aymatov Ünlü Kırgız edebiyatçı, gazeteci, çevirmen, diplomat ve siyasetçi. Türk dünyasının en ünlü yazarlarından, dünya edebiyatında tartışılmaz bir yere sahip kitaplarıyla Türk kültür zenginliğini bütün dünyaya tanıtan Cengiz Aytmatov’u anlatacağız bugünkü listemizde.