Dostoyevski' yi Anlamak (Spoiler içerir)Düşünce
Dostoyevski' nin iç dünyasını anlamak bir hayli zor. Satır arası düşünceler çok hızlı geçiyor. Fakat gerçek hayatta da böyle değil midir? Bir insanla konuşurken aklımızdan milyon tane senaryo geçer. Yazar, iç monoloğun yansımasını bize sergiliyor. Kitabın başlığı ‘Suç ve Ceza’. Klasik eserlerin temelinde yer alan düşünce şudur: Bir suç işlenmişse mutlaka cezası çekilecektir. Aksi takdirde iyiliğin mükâfatı da verilir. Raskolnikov baş karakterimiz. Adından da anlaşılacağı üzere din ile çelişen bir yapıya sahip. Adalet duygusunu sorgulatan bir karakter çizmiş bize Dostoyevski. Çok kızdığım yerler oldu. ‘Ne olursa olsun bir cinayet nasıl işlenebilir?’ dedim kendi kendime. Okudukça fikrim değişti mi peki? Hayır. Ona hak veremedim. Genel itibarıyla yazar eserinde, kendi hayatında geçen sahneleri bize aktarmış. Bu bir nevi 18. yüzyılın ikinci yarısı ile 19. yüzyılın başlarındaki içler acısı tablosunu da önümüze sermektedir. Bilindiği üzere bu yüzyıllarda Napolyon savaşları devam etmekteydi ve köylüler sefalet içerisindeydi. Soylu kesimin maddiyat uğruna; ahlâki değerlerden sıyrılıp, yoksul kesimi ezmesini her satırda görüyoruz. En kötü örnek ise parasıyla on üç yaşında bir kızla evlenmeye kalkan bir karakterimiz var. Ve biz toplumdaki çöküşün bütün izlerini Katerina karakterinde görüyoruz. Neden? Soylu bir kesimden, alt tabakaya geçiş yapmış karakterdir. Hayata tutunmaya çalıştıkça, para uğruna yozlaşan ahlak duygusunun ikilemde bocaladığını görüyoruz. Bir yandan para yardımlarını kabul etmeyip, diğer yandan çocuklarını sokak ortasında çalıştırması, delirmesi ve hakaretler etmesi bunun tipik örneği. Öte yandan Raskolnikov' un hukuk okuyup da cinayet işlemesinin temelinde, bozulmaya yüz tutmuş insani değerlerin etkileri yer alıyor. Bir de Napolyon hayranlığı var. O da, Napolyon da yoksul bir aileden gelmekteydi. Napolyon' un iktidara yükselip insanlık adına çokça savaşlar vermesi ve gücün onunla olması Raskolnikov' a hasta beyninde bir amaç sağladı. Fakat beyni; id, ego ve süperego çatışması yaşadı o yüzden başarılı olamadı. Psikologlar çaldığı paranın miktarını bilememesine şaşırsa da bu ancak onun hasta ruhuyla açıklanabilirdi. Peki bu onu kötü bir insan mı yapıyordu? Dostoyevski bize bu soruyu sordurtmak istedi belki de. Aslına bakacak olursanız birebir kendi hayatını gördük romanlarında. Kendisi bilindiği üzere hastaydı. Ve babası da alkolik bir insandı. Ömrü babasının çalıştığı hastanelerde hastalarla geçti ve annesi erken yaşta hastalıktan öldü. Kitaptaki baş karakterimiz de hasta ve annesini kaybediyor. Sibirya'ya sürgüne gönderilmesi her ikisinin hayatında ortak payda. Yazarın yer yer milliyetçi söylemleri mevcut olmasına rağmen kitabın bir yerinde insanların karakteri dışlamasına sitem ediyor. Yazar kendi içerisinde de çelişki halinde. Bir de balta olayımız var. Hapishanede şu soruyu sorgulatıyor yazar bize “Aydın bir insan neden balta kullanır?” Çünkü yaşadığı hayat, geçirdiği içsel buhranlar, kendisini ilkel bir yaşama sürüklemiştir. Bana kalırsa iyilikle kötülüklerimiz savaş halinde. İnsanın içinde her ikisi de var. Kendi iç dünyamızın hakimi biziz. Dolayısıyla ön plana çıkacak olan duyguyu da biz belirleriz.
Fyodor Dostoyevski / 
Suç ve Ceza
Fyodor Dostoyevski / Suç ve Ceza·
347 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.