İnsanın Karanlık TarafıEdebiyat
Robert Louis Stevenson’un bu kült eseri her insanın içinde olan iyi ve kötü yanlarının tamamen ayrılması durumunda neler olacağını fantastik bir şeklide anlatıyor.
Dr.Jekyll ile Bay Hide neredeyse hepimizin okumasa bile bildiği bir eser. Birçok filme, tiyatro oyununa hatta çizgi filmlere konu olmuş bir baş yapıt. Dr. Jekyll yukarıda yazdığım her insanın ruhunda yer alan iyi ile kötüyü ayırabilirse hayatın daha güzel olacağını düşünerek işe girişir ve bir iksir icat eder. Kötü olan taraf yaptıklarının sonucunda hiçbir vicdan azabı çekmeden hayatına devam edecek, iyi olan taraf ise de hayatını yüce amaçları için adayabilecekti. Dr. Jekyll’a göre bu iki ruhun aynı ruhta bulunup sürekli çatışması, insanın bahtını karartmaktaydı. Bu düşünceler ile iksiri tek dikişte içen doktor artık bambaşka biri olmuştur. İçinde kötülükten başka bir şey bulunmayan, başına buyruk, özgür, kayıtsız, toplumun koyduğu hiçbir kuralı tanımayan Bay Hide vardır artık karşımızda. İlk başlarda Dr.Jekyll bu dönüşümleri kontrol altında tutmayı başarabilirken, bir süre sonra artık kontrol edilemez bir hale gelmiştir. Ve insanın karanlık tarafı iyi tarafına üstün gelmeye başlamıştır.
Stevenson bu kitabı ile birçok sorgulamayı beraberinde getirmiştir. Sorgulamalardan ilki şudur: insan aslında kötü ruhlu bir canlıdır, onu dizginleyen toplumsal kurallar ve kanunlardır. Ve eğer ruhumuzu ikiye bölme imkânımız olsa, kötü taraf eninde sonunda iyi olan tarafa hükmedecektir. Zira kötü olmak demek özgür olmak, kural tanımamak demektir ve bu insan ruhuna daha yakındır. Kendi kendimize yüce amaçlar koymak ve çevremize yardım etmek sadece kötü olan tarafımızı baskılamak için uyguladığımız savaş hileleridir. Stevenson 84 sayfa içine tüm bu sorgulamaları ve daha fazlasını sıkıştırmayı başarmış.
Kitabı okurken Montaigne’nin şu lafı aklıma takıldı: “Kendimizle aramızdaki fark, bir başkasıyla aramızdaki fark kadar büyüktür”. Hem Montaigne’nin hem de Stevenson’un dikkat çektiği nokta bir insan aynı anda içinde hem şeytanı hem meleği barındırabilir. Hangi durumda şeytanın hangi durumda ise meleğin ortaya çıkacağını o anki şartlar belirler.
Kurgu bir dışı eser olsa da yaklaşık iki sene önce okuduğum Incognito Dr.Jekyll ile Mr.Hide arasındaki kişilik dönşümünü bilimsel bir dille yakalamanıza yardımcı olan bir eser. Özellikle beynindeki tümörün frontel lob ve de özellikle amigdalaya baskı yapması sonrası vahşileşen ve seri cinayetler işlemeye başlayan insanlarla alakalı bir kısım vardı. Dr.Jekyll ile Mr.Hide’ın hikayesine çok benzeyen gerçek olaylar aktarılmıştı Incognito’da. Bu açıdan bakınca Stevenson’ın çok da fantaziye kaçtığını söyleyemeyeceğim.
··
158 Gösterim
1 Yorum
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.