Ölümsüz ÖlümRoman
Bir kitapla gerçek hayatımın bu kadar kesiştiği bir dönem olamaz sanırım. Kitabın tam ortasında, Saramago’nun deyişiyle, eflatun zarf ailemden birine tebliğ edildi. Bu andan önce kitabın mizahi dilini okuyup keyif alırken, bu andan sonra ölümle yüzleşerek okudum. Ölümün olmaması fikrini büyükannem üzerinden düşündüm. O zayıf ve yatalak halde olan, her gün uykusunda ölümü dileyen kadın üzerinden düşündüm. Bilirsiniz böyle durumlarda insan “Allah kurtardı, onu yanına aldı” gibi cümlelerle açıklar ölümü. Peki ya kitaptaki gibi ölüm gerçekten bir var olup yok olsaydı ne olurdu?
“Ertesi gün hiç kimse ölmedi” ile başlayıp biten bir kitap. İlk duyulduğunda ülkedeki insanlarda müthiş bir sevinç ve ölüme üstün gelindiğine dair kibirli bir düşünce. Peki bu müthiş sevinç ne kadar sürecektir? Bu müthiş sevincin aksine cenaze levazımatçıları, mutlu ev çalışanları, sigortacılar ayaklanmıştır bile. Çünkü en ufak, en işe yaramaz şeyi bile son noktasına kadar sömüren bir Kapitalizm vardır. Tabiki Kapitalizm ölümü de sonuna kadar kullanmakta, onu sektör haline getirmektedir. Bu aşamalarda yazar Kapitalizmi eleştirmiş ve her problemde çözüm üretme ikiyüzlülüğünü göstermiştir. Bunun dışında bu eleştirilerden Saramago’nun hayatı boyunca karşı durduğu Kilise ve kurumlar da nasibini alacaktır. Yazar, Kilisenin/dinin ölümü kendisine bağlanılması için bir maşa gibi kullanıldığını düşünmektedir.
Ölümün artık sadece ellerinden olabileceğini öğrenen halk ne yapacaktır? Evet, ülke sınırları dışında halen daha ölüm faaliyetlerini sürdürmekte ve buralarda insanlar halen ölmektedir. Bu sınırı/giyotini geçen ölecektir. Bu giyotinden geçmek isteyen, huzura kavuşmak isteyen bir yaşlı insanın yakınları nasıl karşılanacaktır toplumda? Acımasız ve ondan kurtulmak istiyor gibi haber yapılacak, konuşulacaktır. Sonrasında aynı şeyi yüzlercesi sırf yakınlarından kurtulmak için yapacaktır oysaki. İşte insan ikiyüzlü bir varlıktır. Tabi bu işlere el ayak olan bir mafya da ortaya çıkacak ve gizli şekillerde hükümetle işbirliği yapacaktır. Yabancı gelmedi size de değil mi?
Ölüm bu kararından vazgeçerse ne olur? Evet ölüm bir anda ölümsüzlük kararından vazgeçer, ölüm anının önceden gelecek eflatun zarflarla haber verileceğini ve insanların son günlerini bilerek yaşayacağını söylemektedir. Bunun üzerine insanlar nafile bir çabayla ölümü aramaya başlar ve mektupların nereden geldiğini araştırmaya koyulur. Ölüm duygusuz, önüne konan “ölecekler listesi”ni her gün rutin bir şekilde zarflayan biridir.
Ya zarflardan biri sürekli geri dönerse ne olur? Evet ölüm bunun karşısında şaşırır ve rutini bozulur. Bunun üzerine kızgınlık, öfke gibi duyguların etkisi altına girer insan gibi. Bu zarfın sahibini aramaya başlar ve zarfı ona bir şekilde tebliğ etmeye çalışır. Bunun içinde bir kadın kılığına girip viyolonselcinin karşısına çıkar. Ama zarfı bir türlü veremez, çünkü bir insan gibi duyguları onu ele geçirmiştir. Evet ölüm yine faaliyetlerinden vazgeçmiştir, ancak bu defa bambaşka bir sebeple.
Saramago kitabında ölümü, yaşamı, insanların ikiyüzlülüğünü incelemekte ve böyle olağanüstü durumlarda amacı sadece para kazanmak olan kişilerin, şirketlerin ve kurumların ne şekilde tepki vereceğini gözler önüne sermiştir. Elindeki en güçlü argümanı kaybolan din adamlarını, her türlü problemden fırsat çıkaran mafyayı ve bir felaketi başka bir felaketin unutturanı olarak görem bir hükümeti mizahi bir dille eleştirmektedir. Saramago bambaşka bir yazar ve kitaplarını okuyun, okutturun.
Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş 
José Saramago
Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş José Saramago·
56 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.