Franz Kafka'nın 1915 yılında yayınlanan dönüşüm adlı kitabı, değişim veya metamorfoz teması ile yazılan uzun bir öyküdür. Yazarın en popüler eserleri arasında görülmektedir.
Eser hacimce küçük olduğu kadar anlamca
geniştir. Eserdeki böcek metaforu kitabın
başlangıç noktası olan "Gregor Samsa bir sabah bunaltıcı düşlerden uyandığında kendini yatağında dev bir böceğe dönüşmüş olarak buldu." cümlesiyle başlamaktadır.
Bireysel ve toplumsal sorunları eleştirel bir dille kaleme alan yazar, toplum ve aile yapısındaki çarpıklığı da hamamböceğine dönüştükten sonra ondan bir çıkarı kalmayan insanların davranışlarındaki keskin lodeğişimle gözler önüne seriyor.
Kitaptaki dönüşümün insanın böceğe dönüşmesi olduğu sanılsa da asıl dönüşüm Gregor Samsa'nın zihnindedir ve böceğe dönüşmesi de bunun bir sonucudur. Gregor'un böcek olması topluma karşı bir başkaldırıdır.
Sadece ailesini düşünen ve kendini hiçe sayan, sevmediği bir işte çalışan kısaca toplumun çıkarlarına hizmet eden Gregor Samsa günden güne kendine yabancılaşır ve böceğe dönüşmesi aslında özgürleşmesidir. Önceden tekdüze ve
tepkisiz bir yaşam süren Samsa, böcek olduktan sonra hayattan keyif almaya başlar. Karnının gıdıklanması ve tavanda yürümek ona mutluluk verir. Ancak artık ondan menfaat görmeyen toplum ve ailesi onu dışlar ve ötekileştirir...