ALİNİN BİRİ (1958) / FAHRİ ERDİNÇEdebiyat
Roman, Afyon’un Sandıklı ilçesine bağlı bir köydeki ağa ile köylü arasındaki toprak sahipliği çatışmasını anlatır. Eserde olaylar 1949-1952 yılları arasında geçer. Ali, nalbant olan, daha sonra ağa zulmü yüzünden şâki olup dağa çıkmış bir babanın oğludur. Köyde ağa Yozalan adlı bir mevkide yer alan köylüye ait bir araziye biraz yasal biraz da kanun dışı yollardan el koyar. Buna razı olmayan köylülerden Ali’nin, ona bir iftira atarak cezaevine girmesine sebep olur. Ali yıllar sonra köyüne geri döner. Eşi yaşlanmış, oğlu Yaşar askerlik çağına gelmiştir. Ne var ki tek değişmeyen Rahmi Ağa’nın zulmüdür. Yozalan’daki geniş arazi hâlâ ağanın elindedir. Köylü vergiler karşısında inim inim inlemekte, ağa vergi borcunu ödeyemeyen köylünün mallarını ucuz ucuz alıp güya onlara iyilik yapmaktadır. Köylü içindeki bir grup insan ağaya diş bilemeye devam etmektedir. Ali’nin cezaevinden çıktığı dönemde Demokrat Parti iktidara gelir. Daha düne kadar Halk Partili olan ağa da “Demokrat” olur. Birkaç sene sonra da Kore Savaşı patlak verir. Romanın sonunda kimi köylüler ağaya isyan edip onu öldürürler ve dağa çıkarlar. Babası da şâki olan Ali onlara önderlik eder.
Romanda köylünün toprak özlemi en çok üzerinde durulan temadır. Demokrat Parti’nin doğuşuna sebep olan etkenlerden biri olan Toprak Kanunu köylüler için umut olur. Ancak romanda ezen-ezilen ilişkisi bağlamında DP-CHP özdeşliğine sık sık dikkat çekilir. Ağa-köylü ilişkileri, başta adaletsiz vergiler olmak üzere devlet-köylü ilişkileri, genç Cumhuriyet’in hataları sosyalist bir pencereden ele alınır eserde. Bunun yanı sıra geriye dönüşlerle İstiklal Harbi’nden de kesitler sunulur. Roman bu yönüyle yakın siyasi tarihimize de ışık tutar.
·
189 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.