Alinin Biri
Fahri ErdinçYazar:
Fahri Erdinç
Yorumlar ve İncelemeler
ALİNİN BİRİ (1958) / FAHRİ ERDİNÇEdebiyat
Roman, Afyon’un Sandıklı ilçesine bağlı bir köydeki ağa ile köylü arasındaki toprak sahipliği çatışmasını anlatır. Eserde olaylar 1949-1952 yılları arasında geçer. Ali, nalbant olan, daha sonra ağa zulmü yüzünden şâki olup dağa çıkmış bir babanın oğludur. Köyde ağa Yozalan adlı bir mevkide yer alan köylüye ait bir araziye biraz yasal biraz da kanun dışı yollardan el koyar. Buna razı olmayan köylülerden Ali’nin, ona bir iftira atarak cezaevine girmesine sebep olur. Ali yıllar sonra köyüne geri döner. Eşi yaşlanmış, oğlu Yaşar askerlik çağına gelmiştir. Ne var ki tek değişmeyen Rahmi Ağa’nın zulmüdür. Yozalan’daki geniş arazi hâlâ ağanın elindedir. Köylü vergiler karşısında inim inim inlemekte, ağa vergi borcunu ödeyemeyen köylünün mallarını ucuz ucuz alıp güya onlara iyilik yapmaktadır. Köylü içindeki bir grup insan ağaya diş bilemeye devam etmektedir. Ali’nin cezaevinden çıktığı dönemde Demokrat Parti iktidara gelir. Daha düne kadar Halk Partili olan ağa da “Demokrat” olur. Birkaç sene sonra da Kore Savaşı patlak verir. Romanın sonunda kimi köylüler ağaya isyan edip onu öldürürler ve dağa çıkarlar. Babası da şâki olan Ali onlara önderlik eder.
Romanda köylünün toprak özlemi en çok üzerinde durulan temadır. Demokrat Parti’nin doğuşuna sebep olan etkenlerden biri olan Toprak Kanunu köylüler için umut olur. Ancak romanda ezen-ezilen ilişkisi bağlamında DP-CHP özdeşliğine sık sık dikkat çekilir. Ağa-köylü ilişkileri, başta adaletsiz vergiler olmak üzere devlet-köylü ilişkileri, genç Cumhuriyet’in hataları sosyalist bir pencereden ele alınır eserde. Bunun yanı sıra geriye dönüşlerle İstiklal Harbi’nden de kesitler sunulur. Roman bu yönüyle yakın siyasi tarihimize de ışık tutar.
Fahri Erdinç bu kitabında Kurtuluş Savaşı sonrası köylünün toprak özlemini anlatıyor. Köylü için bağımsızlığın ve özgürlüğün işlediği toprağa sahip olmakla başlayacağını vurgulayan, toplumcu gerçekçi gelenekte bir roman.
Halk partisi değişip, iktidara Demokrat parti gelirken umutlanan, ama ezilmesi bir türlü bitmeyen, iktidarı ele geçiren herkesin onu korumak için mazlumu unuttuğu bir düzen. Değişen çok şey olsa da bazı şeyler hiç değişmiyor maalesef.
Bekleyen adamın"belki"si biter mi? gibi bir cümleye de sahip. Bizim de hala belkilerimiz var, bekliyoruz.
Ağa Zulmü
Fahri Erdinç’in kitaplarına doyum olmuyor. Toplumsal edebiyat en iyi temsilcilerinden Fahri Erdinç okurken sanki kitabın içinde kitabın kahramanları ile birlikte yaşıyorsunuz. Yazar bu kitabında bizi 1950’li yıllara götürüyor. Baş kahraman Ali ile birlikte Türk köylüsünün yaşadığı ağa zulmünü, topraksız kalmasının sebeplerini, Demokrat Parti hükümetinin toprak rejimini beklerken yine topraksız kalışlarını dönemin siyasi olaylarını da katarak çok iyi anlatmış. Yine çok keyif alarak okuduğum bir Fahri Erdinç kitabı oldu #k:51202.
Fahri Erdinç okurken sanki kitabın içinde kitabın kahramanları ile birlikte yaşıyorsunuz. Yazar bu kitabında bizi 1950’li yıllara götürüyor. Baş kahraman Ali ile birlikte Türk köylüsünün yaşadığı ağa zulmünü, topraksız kalmasının sebeplerini, Demokrat Parti hükümetinin toprak rejimini beklerken yine topraksız kalışlarını dönemin siyasi olaylarını da katarak çok iyi anlatmış. Yine çok keyif alarak okuduğum bir Fahri Erdinç kitabı oldu #k:51202.
TKP geleneğinden gelen ve sosyalist gerçekçi edebiyatın öncülerinden olan Fahri Erdinç'in, sürgün yıllarında (Bulgaristan) yazdığı, Türkiye kırsalındaki feodal sömürüyü, ağalık düzenini ve köylünün uyanışını anlatan romanıdır. Resmi edebiyat tarihinin unutturmaya çalıştığı bu eser, Anadolu insanının sadece yoksul değil, aynı zamanda direnmeye ve kendi kaderini eline almaya çalışan o gizli gücünü görünür kılar. Dilindeki yalınlık ve politik netlik, sınıf mücadelesinin edebiyattaki doğrudan yansımasıdır. Devrimci edebiyatın, sürgünde bile vatanındaki kavgayı nasıl omuzladığının edebi kanıtıdır.
Reklam
Yazar Hakkında
Fahri ErdinçYazar · 11 kitap
1917'de (1 Ocak) Akhisar'da doğdu. Babası, Ankara kökenli Çandıroğulları ailesinden, öğretmen Halil Yaşar'dı. Annesi, Erdinç'i dünyaya getirdikten bir yıl sonra veremden öldü. Sonradan, bu kaybın, anasızlığın bilincine varmak, üvey analı kalabalık bir aile ortamında büyümek, çocukluk uykularının çoğunu alan tütüncülük çilesi ve giderek bir yıl da tenekeci çıraklığı, ilkokul öğrencisi Erdinç'i vaktinden önce olgunlaştırdı ve yaşamı daha yakından tanımasına yol açtı.
1957'de illegal Türkiye Komünist Partisi'nin "Dış-Büro"suyla ilişki kurabildi. Partide aktif çalışmaya katılmak üzere 1958 Mart'ında Bulgaristan'dan ayrıldı. 20 Mart 1958'de TKP üyeliğine alındı.
Böylece başlayan yurtdışı illegal parti çalışması 13 yıl sürdü. 1969'da bir kalp krizi geçiren Erdinç, aktif faaliyetlerden çekilme zorunluğuyla, 1971 yılı başında yeniden Bulgaristan'a dönüp yerleşti. Parti çalışmasına katkısını buradan sürdürmeye başladı.
Erdinç, yazınsal çalışmasına yetecek ölçüde Bulgarca, pratik olarak da Almanca ve Rusça öğrendi. 1965'te Bulgaristan vatandaşı, 1973'te Bulgaristan Yazarlar Birliği üyesi oldu.
