Ben de buradayım Sevgili Oğuz Atay...
Güldüren, ağlatan,sorgulatan,düşündüren, derinlik isteyen, anlaşılmayı bekleyen büyük yazar.
Tehlikeli Oyunlar adlı bu eseri anlamak için öncelikle Tutunamayanlar'a bir dönmek gerek. Kitapta Tutunamayanlar'a göndermeler yapılmıştır. Selim Işık, Turgut Özben ve bu eserde de Hikmet Benol karakteri de bu karanlık iç dünyaya dahil edilmiştir. Tutunamayanlar adlı eserin Türk Edebiyatı'nda ilk post-modern roman olduğunu biliyoruz. Dünya Edebiyatı'ndan gerek felsefe, bilim tarihi açısından da okumuş olduğu kitaplar sayesinde kendi tarzını oluşturmak isteyen yazar o dönemde eleştirileri kaldıramamış ve bu durum karşısında yalnızlaşmıştır. Anlaşılmayacağını düşünen yazar içine kapanmıştır. Bu yalnızlığını ve anlaşılmadığını da kitapta bize şu kelimelerle ifade etmiştir:
"Beni hemen anlamalısın, çünkü ben kitap değilim, çünkü ben öldükten sonra kimse beni okuyamaz, yaşarken anlaşılmaya mecburum, ben Van Gogh'un resmi değilim. Öldükten sonra beni müzeye koyamazsınız, beni tanımalısınız ki benden bahsedin, çocuklarınıza beni örnek gösterin."(318)
Türk Edebiyatı tarihine baktığımızda Milli Edebiyat Dönemi'nde oturmaya başlayan roman sanatı Cumhuriyet Dönemi'nde daha net eserlerle karşımıza çıkmıştır. Oğuz Atay'da gerek üslup,içerik ve karakterler açısından kaliteli eserler bırakmış ve dünya çapında adını duyurmuştur. Kendine özgü anlatımıyla hem Dünya Edebiyatı hem de Türk Edebiyatı tarihine geçmiştir.
II. Dünya Savaşı'nın etkilerinden sonra asıl savaşın bireyin iç dünyasında olduğunu anlatmaya çalışmıştır. O dönemlerde biten evliliği gerek kadınlarla yaşamış olduğu sorunlar, köyden kente göçler, kendi iç dünyasındaki terkedilmişlik ve yalnızlığı yoğun bir şekilde sunmaktadır.
Kelimelerle oynayan bu büyük yazar birçok duyguyu aynı anda yaşatmaya çalışması, komedi-trajedi iç içe sunuş şekli ve üslubuyla bir şaheser. Çoklu bir kişilikle karşılaşıyorsunuz.
Tehlikeli Oyunlar'ı okurkenShakespeare'ın Hamleti ve Dostoyevski'nin Yer Altından Notlar'a da dönmek gerektiğini düşünüyorum.
"Ben hasta bir adamım... Gösterişsiz, içi hınçla dolu bir adamım ben..." bu sözler bize Hikmet karakterini çağrıştırmaktadır.
Hikmet karakterini Son Akşam Yemeği bölümünde (Leonardo Da Vinci ) eserinde olduğu gibi Hz. İsa gibi resmedilir.
Hidayet karakteri de Hamlet'in oyununa bir gönderme niteliğindedir.
Ardından Shakespeare'ın genellikle eserlerinde karakterlerini en zirveye taşıyıp en son da düşüş yaşatması gibi kitabın 17. Bölümde (Düşüş) Hikmet'in düşüşü yaşatılır.
"Benden habersiz yaşadılar. Küçük trajedimi,alçak gönüllü faciamı okumadılar. Hikmet'in Yükselişi ve Düşüşü'nü küçümsediler." (449)
Ve gelelim kitabın ithaf edildiği Sevin'e... Eseri Büyük Aşk'ına Sevin Sevdi'ye adamıştır.
Sevgi karakteri ilk eşi Fikriye Hanımdır. Sevin Sevdi ise Bilge karakteri ile karşımıza çıkıyor. Ana konu bu iki kadın üzerinden gidiyor. Oğuz Atay evliliğe karşı soğuk bakan ve bunu eserlerinde de sık sık eleştiren bir yazardır.
Hikmet karakteri burjuva hayatının insanı düşürmüş olduğu bataklıktan kurtularak gecekonduya yerleşir. Kendi öz benliğini bulmak amacıyla da tehlikeli oyunlar oynamaya başlar.
"Bu sefer oyuna gelmeyelim. Son fırsatı da elimizden kaçırmayalım. Bütün ihtimalleri hesaplayalım. Bütün teknikleri öğrenelim. Göründüğümüz kadar olmayalım. Hemen tükenmeyelim. Bütün milletlere rezil olmayalım. Bizden iyi bir oyun çıksın. Mış gibi yapmaktan usandım albayım." (411)
Romanı tiyatro sahnesine çeviren Hikmet de çeşitli oyunlar yazar. Oyunları Geleneksel Türk Tiyatrosu ve Modern Türk Tiyatrosu ile harmanlayarak bizlere sunulmuştur.
Bu kitap Tutunamayanlar eserinin de devamı niteliği taşımaktadır. Anlaşılmayı ve okunmayı bekleyen bu büyük yazarın Tehlikeli Oyunları'nı keyifle okumanızı dilerim.
·
763 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.