HİÇBİR HİÇ, HİÇ BU KADAR VAR OLMAMIŞTI!Edebiyat
Martin EDEN yarı otobiyografik bir roman özelliği taşıması ile beraber olay örgüsü çok başarılı bir şekilde işlenmiş, aşk romanı gibi görünse de hırs romanıdır. Hayatının çoğunu denizde geçirmiş, ‘’ Güzelliğe, aydın bir bilince ve aşka sahip olmak isteyen’’ zeyrek bir karaktere sahiptir. Başarmak hırsının ateşlediği bir üretkenlik, hiç sarsılmayan bir özgüven abidesi.
Romanın gelişme bölümünde kendi tabiri ile ‘’ kendi küçük hayatlarını dar kafalı küçük formüllere göre yaşayanları, bir araya toplaşmış sürüler dışında var olamayan varlıkları, yaşamlarını başkalarının düşüncelerine göre kalıplara sokanları, kölesi oldukları çocuksu kurallar nedeniyle gerçekten yaşamayı ve birey olmayı beceremeyen, yapmacıklık ve değerler erozyonuna uğramış ‘’Burjuva’’ dediği Morse ailesinden Ruth’a âşık olur. Burjuva ve kültür kelimesinin birbiri ile bağdaştırmasının ne kadar yanlış olduğunu ifade eder.
Gelişme bölümünde değinilen başka bir nokta ise günümüzde de olduğu gibi kendilerini ‘’ Edebiyat Dergisi’’ olarak adlandırılan kaliteli içeriğin değil erkin buyruğunda, popüler kültürsüzlüğün kölesi, içeriğin para ettiği değil, paranın içeriği ürettiği sisteme yapılan tenkittir.
Bu bölüm hele ki bizim gibi toplumlarda ödüllerin, seremonilerin, isimlerin ve olguların korkunç biçimde ilişkiler ağıyla şekillendiği ortamlarında kenarda kıyıda şekillenmeye çalışan nice Martin EDEN’lerin duygularına tercüman olmuştur.
Yaklaşık120 yıl önce bir gencin aydınlanma süreci üzerinden yaşadığı dönemin siyasal ve toplumsal ilişkilerine yapılan bu radikal eleştiriler yazılan bu kitabın ne kadar çağının ötesinde olduğunu kanıtlar niteliktedir.
Kitabın sonuç bölümüne baktığımızda başarı romanı gibi görünse de hayatın acımasızlığına insanların ikiyüzlülüğüne yenilmiş bir Martin görüyoruz. İnsani davranışların ardındaki zihinsel ve ruhsal süreçleri yakalamayı başarmıştır.
Aslında doygunluk hissinin ne kadar tehlikeli olduğunu göstermiştir. Martin EDEN’in hayatı boyunca kovaladığı şan, şöhret hatta uğruna bu yola girdiği aşkına kavuşmuş olmasına rağmen hayatına son vermesi, aslında insanların çıkarcılığına, yapmacık sevgilere, paranın insan üzerindeki dayanılmaz değişimine, karakterlerini nadasa bırakmalarına, açlıktan kıvranırken onu görmeye dayanamayan aynı insanların onu kibrit misali bir anda parlatmasına karşın yapılmış, kocaman bir ‘yalan’ın bir parçası olmak istemediği ölümcül bir tepkidir.
Martin, yaşamın sınıfsal basamaklarını çok hızlı tırmanan, bildikçe tükenmiş birinin romanıdır. Bir insan kazandıkça ancak bu kadar kaybedebilir. Daha ne kaybedebilir!
·
155 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.