“Hepimiz Nikolay Gogol’ün Palto’sundan çıktık.” diyor #y:123.
Ünvanlara, dış görünüşe vb göre insanlara değer vermek her dönem yaşanmış ve hâlâ da yaşanmaya devam eden bir durum.
Acınası hayatını bir şekilde sürdürmeye çalışan ve artık kullanılamayacak paltosu yüzünden yaşadığı dışlamaları sineye çekmeye çalışan, kendi dünyasında, ‘alt tabakadan’ bir memur: Akaki Akakiyeviç. (Akaki: Kötülük bilmez) Şu sınıf farkı beni delirtiyor...
“Rahat bırakın, de diye üzüyorsunuz beni? Ben de sizin kardeşimizim.” (s. 10)
Kendi ihtiyaçlarından kısarak aldığı yeni palto sanki onun arkadaşı olmuştur. Akaki Akiyeviç, aldığı yeni paltosu sayesinde ‘güven’ ve ‘değer’ duygularını tadar. Yeni paltosu sayesinde artık arkadaşları(!) tarafından saygı görmeye başlar. Katıldığı bir partiden sonra evine giderken paltosu çalınır. Şikayetlerde bulunur. En sonunda ‘önemli kişi’ denen birinden yardim ister fakat önemli kişiden azar yer sadece.
“Ancak önemli kişinin kısa bir süre önce önemli kişi olduğunu, daha önce önemsiz bir kişi olduğunu bilmemiz gerekir.” (s. 37)
Artık paltosu olmadığı ve o kadar parası da olmadığı için o eski, ince ve gecelik dedikleri paltosuyla Rusya’nın soğuk hava şartlarında hastalanır ve yüksek ateşten paltosu hakkında sayıklaya sayıklaya ölür.
“... ona çam ağacından bir tabut ısmarlayın, meşe tabut onun için pahalı olur.” (s. 42)
Hikaye sıradan, günlük gibi gelebilir. Evet, bu bizim günlük yaşantımızda rastladığımız bir durum. Zar zor kendi ihtiyaçlarından kısarak hayatta kalma mücadelesi veren insanlar her zaman var.
Nikolay Gogol insani değerlerin yok oluşunu, insana verilen değeri, empati yoksunluğunun nelere mâl olabileceğini kendine özgü mizahıyla eleştiriyor. Bunların gerçekten birinin başına gelebileceğini düşünürken de fantastik bir sonla kitabı bitirmesi de Nikolay Gogol’ ün farkını ve zekasını ortaya koyuyor.
İyi okumalar dilerim
8 Tem 2022
Nisa Yılmaz