Sadok Seli Soltan (Mehmed SadıkSelim Sultan) / Johannes Soldan (1305) Mehmed Sadık Selim Sultan (yada Johann(es) Soldan) olarak bilinen, 1270 civarında doğan, 1305 yılında Brackenheim'de Johannis Kilisesi'nde vaftiz edilen ve 1328 yılında öldüğünde Brackenheim'de defnedilen kişi doküman ve belgelerde Türk kökenli ilk Alman olarak kayıtlara geçer
Seli Soltan adındaki Türk komutanı Haçlı seferler esnasında Kont von Lechmotir tarafından esir alınır. Bahsi geçen kontun kimliğine ilişkin çelişkili bilgiler mevcuttur. Bernt Engelmann'a göre söz konusu olan Reinhard von Württemberg'dir. Württemberg, Haçlı seferleri esnasında Suriye'deki bir şehri feth etmesi nedeniyle Lechmotir adını alır. Ancak başka kaynaklarda Württemburg hanedanına mensup Reinhard adı geçmektedir. Bu nedenle söz konusu Kont'un 1300 yılından itibaren Brackenheim hükümdarı olan soylu Magenheim ailesi mensubu olabileceği düşünülür. Württemberg hanedanının aynı yerde adı ilk defa 1321 yılında geçer. 1356 yılından itibaren ise adları o bölgede Sadok daimi olarak geçmeye başlar... 1304 yılında Rebecka Dohlerin ile evlenir Soltan cesareti dolayısıyla Kont tarafından albaylığa yükseltilir.
Brackenheim'deki Johannis Kilisesi'nde (Johanniskirche) vaftiz edilerek Johann Soldan adını alır. Soltan, Rebecka Dohlerin ile olan evliliğinden Eberhardus, Christianus ve Melchioradında üç erkek evlat sahibi olur. 1344 yılında bu üç kardeş babaları için Johannis Kilisesi'nde yer alan Bay von Magenheim’ın mezarlığında bir mezar şapeli yaptırır. Soldan şapeli olarak adlandırlan bu şapelde, bir de Johann Soldan içinyapılmış mermer bir mezar kitabesi yer alır. Kendisi dışında üç oğlu da aynı kilise mezarlığında defnedilir. Ayrıca kimliği hakkında fazlaca bilgi bulunmayan ve 1513 yılında ölen Conrad Soltan'ın mezarlığı da aynı yerdedir.
Soltan’ın mezar kitabesinde ise Latince olarak şunlar yazar:
"Johannes Soldan moritur anno Christi MCCCXXVIII. /Soldan hic primus moritur Christianus, / Qui Turcico nomine& patria natus, / Sanguine sed Christi hic publice lotus,/ Fide,vita, morte sic pie sepultus. "
Metinde İsa'dan sonra 1328 yılında ölen Johannes Soltan'ın gerçek Türk olan ilk Hristiyan olduğu belirtilir.Mezarlık artık Brackenheim Johannis Kilisesi'nde olmasa da Soldanlara ait resmedilmiş arma hâlâ orada görülebilmektedir. Armada güneş, hilal ve üç yıldız yer almaktadır. Ayrıca kafasında sarık bulunan bir Türk, ve onun sağ elinde bir Türk kılıcı, diğer elinde ise bir ok bulunur. Söz konusu arma 1870-1940 yılları arasında yaşamış olan Avukat Hans Soldan tarafından aile arması olarak kullanılmıştır.
Johannis Kilisesi'nde bulunan Soltan anıt mezarına ait çok sayıda görsel bulunsa da mezarın yeri tam olarak tespit edilebilmiş değildir.
Goethe kimdir? Sadık Selim Sultan ile ilişkisi nedir ve gerçekten Goethe Türk kökenli midir? Yaklaşık 200 yıldan bu yana Johann Wolfgang von Goethe'nin
Türk kökenli olduğuna dair söylentiler dolaşmaktadır. Bu söylentilere çok sayıda kaynakta rastlamaktayız. Bu çalışmalardan bazılarının adını zikretmek gerekmekte. Örneğin, Friedrich Wilhelm Strieder 1806'da, Julius Petersen 1844’te ve son olarak Bernt Engelmann 1984 yılında yayımlanan çalışmasında bu konuya yer vermiştir.Bu söylentilerin sebebi ise 16. yüzyıla dayanan, Goethe soyuna ait bir aile kroniğidir. Bu aile kroniğinde Osmanlı subayı olan ve 13. yüzyılın sonlarına doğru Alman bir kont tarafından esir edilen Sadok Selim Soltan ismine işaret edilir. Friedrich Wilhelm Strieder de çalışmasında kısaca Reichelsheimli vaiz Johann Christoph Soldan'dan ve onun çok eski bir yazıdaki (fragman) soyağacından bahseder. Söz konusu aile kroniğinde Goethe'nin soyunda bir Türk olduğu söylense de doğrudan akrabalık bağlarını artık tespit etmek imkânsızdır, zira söz konusu olan 18 nesil ve yaklaşık olarak bu soydan gelen 6.000 kişidir.Ancak olası bir kan bağından daha dikkat çekici olan Goethe’nin İslam'a ve Osmanlı İmparatorluğu'na yönelik olan ilgisidir. Doğu medeniyetini ve İslam'ı tanımak amacıyla çalışmalar yapan Goethe, bu çabalarının sonucunda elde etmiş olduğu birikimle 65 yaşında Doğu-Batı Divanı adlı eserini kaleme almıştır.
Engelmann da Goethe’nin anne tarafından Johann Soldan'ın soyundan geldiğini söyleyenler arasındayeralır (Engelmann, Bernt: Du deutsch? Geschichteder Ausländer in unserem Land. Bertelsmann, München, s. 70-71).248 Strieder, Friedrich Wilhelm (1806): Gr
69 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.