Gregor Samsa, "yadlaşma"nın bir simvoludur.
Gregor Samsa, elə Kafkanın özüdür. Və o, sənayeləşmə və kapitalizmin inkişafı ilə birlikdə topluma yadlaşır. Yəni burada mənəvi olaraq yadlaşmadan əlavə, bu yadlaşmaya kapitalist münasibətlərinin inkişafı səbəb olur.
Kapitalizmin inkişafı insanları işləməyə və daha çox pul qazanmağa məcbur edir. Və ailə daxilində maddi ehtiyacları qarşılayan insanlar ön planda olur. Yəni ailə fərdlərinə qarşı məsuliyyət daşıyır. Ehtiyacları qarşılayan fərd, digər fərdlər üçün qazanc mənbəyi rolunu oynayır.
Bu durumda, əsas olan "sevilən" işlə məşğul olmaq yox, daha çox gəlirli sahədə çalışmaqdır. Və insanın dəyəri "pul", "maddiyyat" kimi şeylərlə ölçülməyə başlayır. Və bir gün insan, bir böcəyə çevrilərsə, yəni ehtiyacları qarşılayan insan olmaqdan çıxarsa, onun dəyəri də itəcək. Bu ailə daxilində də belə olacaq, həmin fərdə qarşı nifrət və qəzəb hissi yaranacaq.
Yəni ki, kapitalizmin, insanların duyğularını necə öldürdüyünü və onları "robot"a, "yaşayan ölüyə" çevirdiyini görürük. Yəqin ki, Kafka da "Çevrilmə" ilə bunu nəzərdə tutub.
Max Weber də bu durumu yaxşı izah edib:
"Kapitalist sistemdə, fərd öz emosional xüsusiyyətlərindən qoparılır və soyuq bir varlığa çevrilir. Ona görə də, müasir cəmiyyətlərdə fərd, bürokratik quruluşa zəncirlənmiş kimi görünür. Hər cür şəxsiliyini rasional bürokratiya nəticəsində itirən fərd, modern kapitalizmlə birlikdə insanlıqdan çıxır".
Samsa'nın itirdiyi dəyəri, bacısının qazanması ilə "dəyər" (üstünlük) onun əlinə keçdi. Və ilk öncə böcəyə çevrilmiş Samsaya evdəkilərdən daha yaxşı davranan bacısı, artıq onu aradan çıxarmağın lazım olduğunu ailəsinə etiraf etdi.
Kafkanın atası ilə olan problemləri də hər birimizə bəllidir, bu kitabda da bu, öz əksini tapıb.
Son olaraq isə,
"Samsa, bir sabah uyanamadı."
(Deyəsən, Kafka özü də xəstəlikdən ölmüşdü, yəni digər ailə fərdlərindən öncə).
Max Weber də bu durumu yaxşı izah edib:
"Kapitalist sistemdə, fərd öz emosional xüsusiyyətlərindən qoparılır və soyuq bir varlığa çevrilir. Ona görə də, müasir cəmiyyətlərdə fərd, bürokratik quruluşa zəncirlənmiş kimi görünür. Hər cür şəxsiliyini rasional bürokratiya nəticəsində itirən fərd, modern kapitalizmlə birlikdə insanlıqdan çıxır".
Samsa'nın itirdiyi dəyəri, bacısının qazanması ilə "dəyər" (üstünlük) onun əlinə keçdi. Və ilk öncə böcəyə çevrilmiş Samsaya evdəkilərdən daha yaxşı davranan bacısı, artıq onu aradan çıxarmağın lazım olduğunu ailəsinə etiraf etdi.
Kafkanın atası ilə olan problemləri də hər birimizə bəllidir, bu kitabda da bu, öz əksini tapıb.
Son olaraq isə,
"Samsa, bir sabah uyanamadı."
(Deyəsən, Kafka özü də xəstəlikdən ölmüşdü, yəni digər ailə fərdlərindən öncə).
·
628 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
