Tılsımlı Yüzük Özelinde Bir Ortaçağ Şövalye Anlatısı
Erken dönem Alman romantizminin önde gelen yazarlarından Friedrich de la Motte Fouque, Tılsımlı Yüzük’ü 1813 yılında yazmış.
Kitabın Tolkien’in Yüzüklerin Efendisi’ne ilham kaynağı olduğu söyleniyor. Kitabın arkasında da bu bilgi mevcut. Fakat bu ne kadar doğrudur, bilinmez. Ben Tolkien’in biyografilerinde böyle bir bilgiye rastlamadım. Kitabın yazılış tarihi göz önüne alınırsa Tolkien’in böyle bir eseri mutlaka okuduğunu düşünüyorum. Burada bahsedilen tılsımlı yüzük ve gelişen olaylar Tolkien’in kurduğu hayalî evrenle oldukça farklı olsa da Tolkien, belli yönlerden yüzük konusunda ilham almış olabilir. Fakat Tolkien bu romandan bir kıvılcım almışsa bunu cayır cayır bir yangına dönüştürmeyi başarmış diyebilirim.
Kitap 3 ana bölümden ve birçok ara bölümden meydana geliyor. Oldukça akıcı bir dili olduğunu söyleyebilirim. Tasvirler başarılı, ifade gücü sağlam, dönemine göre oldukça yetkin bir roman olduğu belli. Roman birçok olağanüstülük içeriyor. Özellikle büyülü güçler, periler, cinler, hayaletler yüzükle birlikte bu olağanüstülüğün odak noktasını oluşturuyor. Kitabın adına bakarak olay örgüsünün sadece sihirli güçleri olan bir yüzük üzerine kurulduğunu düşünmeyin. Olaylar bir yüzükle başlasa da çok farklı maceraların kapısını açan minik bir anahtar olarak kalıyor. Olay akışında çok çok sonraları yüzükle ilgili olaylara geri dönülüyor.
Kitaptaki ozanlar, onların geleneksel çalgıları (zither, lavta) eşliğinde söylediği şarkılar belki de Tolkien’in ilham kaynaklarından birini oluşturmuş olabilir diye düşündüm. Kitabın birçok yerinde bu şarkıları okuyoruz.
Kitaptaki romantizm etkisini yer yer canlı örneklerle de görüyoruz. Romanda aşk teması yoğun olarak işlenmiş. Bunun yanında iyi ile kötünün çatışması romanın hemen her bölümünde işleniyor. Kitabın yazarı Fouque, kimliğini gizlememiş, olay akışına müdahale etmiş, yer yer okuyucuya seslenmiştir. Biz bunu Tanzimat’ın ilk dönemindeki romanlarda da görüyoruz. Yazarın kimliğini gizlememesi bir kusur olmamakla birlikte, olay akışına müdahale edip okuyucuya seslenmesi kusur olarak kabul edilir. Özellikle Tanzimat yazarlarından Ahmet Mithat Efendi’de bu durum sıkça görülür.
Romanın aslında bir Ortaçağ şövalye anlatısı olduğunu söyleyebiliriz. Haçlı Seferleri, İskandinav mitolojisi, masallar, efsaneler olay örgüsüne yedirilmiş. Olay akışı içerisinde bahsedilen efsaneler, söylenceler bir şekilde yaşanan olaylarla bağlantılı olarak karşımıza çıkmakta. Bu açıdan tesadüflerin bol olduğu, farklı olayların ve karakterlerin bir şekilde kesiştiği bir roman diyebiliriz.
Dinî motifler de azımsanmayacak kadar fazla. Özellikle Odin’e inanan ‘’kafir’’ Finler, Hristiyan halklar (Alman, Fransız, İsveç) ve Müslüman halklardan bahsediliyor. Yer yer Türklerin de bahsi geçiyor. Bu açıdan yazarın yaşadığı dönemde yüksek bir tarih bilgisine sahibi olduğunu görüyoruz.
Romanda çok katmanlı bir olay örgüsü bulunmakta. Önce yüzük odaklı başlayan olaylar çok farklı olayları doğurmuş, romanda merak unsuru bu sebeple hep canlı kalmış. Birçok kahramana ve mekâna yer verilmiş.
Her zamanki gibi yine kitabın içeriğiyle ilgili bilgi vermiyorum. Fakat Tolkien’e ilham olması özelinde buradaki yüzük ile Yüzüklerin Efendisi’ndeki yüzüğü ufak da olsa karşılaştırmak istiyorum. Burada bahsedilen yüzük, kullanan kişiyi görünmez yapan bir yüzük değil. Birçok farklı gücü olan, sahibini adeta sihirbaz, büyücü gibi gösteren; oldukça farklı bir yüzük. Neler yaptığını da söylemiyorum, onu da okuyanlar görsün. Nitelik olarak yüzüklerin oldukça farklı olduğunu, sadece birkaç yönden benzeştiklerini söyleyebilirim.
Son olarak bir parantez de Can Yayınları’na açmak isterim. Kitap sadece tek baskı yapmış, çok bilinmeyen bir kitap. Şu anda sahaflar haricinde bulunmuyor diye biliyorum. Kitapta çok fazla yazım yanlışı bulunuyor. Özellikle ek yanlışları var. Ekler eksik yazılmış. Bazı yerlerde bu sebeple cümleler düşük olmuş. Sizin okurken düzeltmeniz gerekiyor. Tekrar baskı yapar mı bilinmez ama yaparsa eğer bunlara dikkat edilmesi gerekiyor.
Özetle okunmaya değer, çok keyifli bir roman olduğunu söyleyebilirim. Bu kadar fazla tesadüf olmasaydı çok daha iyi olabilirmiş, olumsuz olarak bunu söyleyebilirim.
·
1.120 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Onur Biçer
Gönderi Sahibi
Ya o kadar ciddi bir müdahale değil aslında. Tat kaçırmıyor ama kendisini illa belli eden bir tavrı var. Yoksa rahatsız etmiyor :)