oldukça kişisel bir analizFelsefe
Yeni düşünce ya da bakış açıları arayışımda Stoacıların ismine sık sık denk gelmem bende artık felsefelerine mü-dahil olmak gerekliliği uyandırdı. Birkaç kitap arasından ilkin bunu seçmemin başlıca etkeni üst kademe bir insanın materyal harici bir şeye yönelebilmesi oluşuydu. Kitapta yazan düşünceler ister doğru ister yanlış olsun bir imparatorun bakış açısını görmek ufuk açıcı olur diye düşündüm. Hakkında somut bilgiler harici bir araştırma yapmayıp (ki yapsaydım olumlu ya da olumsuz artık onun bakış açısını kendimselleştirebilirdim*), düşüncelerini katışıksız biçimde eleştirmek daha doğru olur gibi geldi. Ne de olsa kişinin bir önemi yok düşüncelerin yanında, bence.
Kitaba gelecek olursak ilk birkaç sayfada 10 emir tadında olan benimsediği öğrenceleri hakkında gerek eylem gerekse karakter açısından (eğer doğru olduğunu kabul edersek) büründüğü kişiliği bize sunuyor. Bu sayede etik görüşlerini gözlemleyebiliyoruz. Burada biraz acımasız olacak ama 'iyi insan nasıl olmalı?' diye sıradan birine sorduğumuzda gelecek cevapları bulabiliriz. Niyetim küçümsemek değil tabi, bu sadece görüşüm. Yaşanılan dönemi göz önünde bulundurduğumuzda herhangi bir kişiden -özellikle bir imparatordan- beklemeyeceğim birkaç düşünceye değinmesini oldukça şaşırtıcı. Bu şaşkınlıktan bahsettiği şeylerin dönemsel olduğu anlaşılmasın. Aksine, bu kitap deneme tarzında algılanabilen ve her yaşamın kendi öz yörüngesine oturabilecek bir öğütler dizisi olabilir.
Felsefi konularda siz de benim gibi acemi fakat oldukça ilgili biriyseniz kitabın dili tam bize göre. Değinilen -belki bazı- konular derin olsa da aktarım sade ve anlaşılır. Birkaç kere aynı düşüncelerin tekrar tekrar önümüze gelmesi belki de yazarın aktarmak istediği şeylerin öneminin yüksek olmasıyla açıklanabilir, bilmiyorum. Yine de şahsen bunda ya da anlatımda sıkıcı bir yön bulamadım.
İçerik hakkında ise açıkça anlaşılıyor ki doğayı (sadece toprak ana olarak bakmamak gerekir) baz alarak önemsenmesi ve yaşantıca benimsenmesi gereken şeylerden söz ediliyor. Bunlardan bahsedip kitabın rolünü çalmak yersiz olur. Fakat şunu söylemekte fayda var, kendince bir yaşantının nasıl olması gerektiğini aşılamasının yanı sıra terapi niteliğinde sözlerle bizi yatıştırıyor gibi. Korkarım ki, nihayetinde her tavsiyenin ya da yargının özellikle şimdiki zamandaki kompleks insan ilişkileri ve yaşantının getirdiği zorluklar veya kabuller hesaba katıldığında zor gözüküyor. Ne de olsa yazar bir imparator, biz de her ne isek.
Öyle ya da böyle, barındırdığı saf düşünceleriyle şahsen benim başucu kitaplarımdan biri oldu. Öğütlerinin kesinliğiyle belki bu kitap sizin de hayatınızda ufak da olsa bir rehber olur.
Not: Cevabı olsa da bize fayda sağlamayacak şu soruyu sormadan edemiyorum; "Bir imparator olmayıp oldukça sıradan fakat temel sorunları çekiyor olan alt kademeden bir insan olsaydı ve yine bir kitap yazmış olsaydı, içeriği nasıl şekillenirdi?
*yakın bir arkadaşımın kelimesi
·
78 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.