Bir Edebi Şölen: Boncuk Oyunu·512 syf.·
10/10
2021 66. kitabı
Mükemmel bir kitap, mükemmel bir anlatım, muhteşem bir edebi zevk ve yorucu bir okuma serüveni Boncuk Oyunu. Hermann Hesse’nin eşsiz dil anlatımı, bilgisi ve anlatımı karşısında hem yoruluyor hem de hayranlık duyuyoruz.
Bu kitabı okumayı düşünüyorsanız öncelikle kitabı bitirmek için bir zaman belirlememenizi tavsiye ederim. Yavaş yavaş, cümleleri sindire sindire, Hesse’nin verdiği bilgileri, göndermeleri anlaya anlaya okuyun. Boncuk oyunu nasıldır, nasıl oynanır diye telaş etmeyin. Anlamadığınız için başa dönüp bir daha okumaya da çalışmayın çünkü yazar kitabın içinde de oyunun nasıl oynandığı detaylıca yazmamıştır. Oyun için bilinmesi gereken en önemli şeyler şunlardır: Bu oyunun oyuncuları öncelikle belli bir entelektüelliğe ulaşmış olmaları gerekiyor; müzik, felsefe, matematik, meditasyon gibi bir çok doğu ve batı bilimlerine hakim olmaları gerekiyor. Buncuk Oyunu kitabı da bize boncuk oyunu ustalarından Josef Knecht’in yaşamını anlatıyor.
Kitap Josef Knecht’in yaşamı üzerinde Kastalya denilen ütopik bir eyalette geçiyor. Boncuk oyunu oyuncularında bu ülkedeki yatılı okullarda yetişiyorlar. Knecht’ bu okullarda büyüyüp eğitim görüyor ve zamanla boncuk oyunu ustalarından birisi oluyor.
Hermann Hesse bize aslında üstün insan modeli ve yaşamı çizmeye çalışmış diyebiliriz. Çünkü Kastalya da yetişen bu öğrenciler asıl dünyadan bihaberdirler. Onlar bilimle uğraşır ve kendilerini geliştirirler. Ancak Hesse bu kitabı ikinci dünya savaşı 1943 yılında yazmıştır. Bu kitapta Hesse savaşların oluşmasında asıl suçu entelektüel insanlara yüklüyor. Onların aslında savaşı durdurabilecek bilgiye sahip olduklarını ama bunu yapamadıklarını da eleştiriyor.
Kitap boyunca Knecht’in gelişim aşamalarını ayrıntılarıyla görüyoruz. Hesse o kadar yoğun bir anlatım sunuyor ki yer yer bu detaylara boğulabiliyor ve kitabın başları sıkmaya başlayabiliyor. Ancak kitap ilerleyip derinleştikçe edebi bir zevk sunmakla kalmıyor aynı zamanda farklı bir bakış açısı veriyor ve bunun yanında da birçok bilgiyi de bizlere sunuyor. Hesse o kadar ustaca doğu ve batı kültürlerini sentezlemiş ki hayran olamamak elde değil. Okuma sürecinde böyle bir kitabı yazmanın zorluğu sık sık akla gelebiliyor.
Hesse’nin diğer kitaplarında olduğu gibi bu kitabında da karakterlerin iç aydınlanmaya nasıl gittiğini görebiliyoruz. Çünkü dünya zevkleri, dünya telaşlarıyla yorulan insanlar içlerine dönünce asıl huzuru orada yakalıyorlar. Diğer kitaplarında olduğu gibi bunu da meditasyonla sağlıyorlar.
Fakat Josef Knecht büyüyüp entelektüel bir kişilik edindikçe her sistemde çatlaklar olabildiği gibi Kastalya’daki sistemde de çatlakların olduğunu fark ediyor. Bunun için hareketleniyor. Özellikle Kastalya Eyaleti yöneticilerine gönderdiği mektup ve sunduğu fikirlere bayıldım. Gerçekten de Hesse’nin kalemine bir kere daha hayran kalınıyor.
Kitabın son bölümünde bizi üç tane hikaye karşılıyor. Sanırım çoğu okur bu son kısmı kitabın en beğenilen kısmı olarak belirtmiştir. Buna bende katılıyorum. Gerçekten de Hesse o kadar ustaca romanın yapısına zarar vermeden, hatta onları romanın asıl tamamlayıcı unsurları olarak, o kadar güzel yazmış ki, bütün o zorlanmalar hepsi ortadan kalkıyor. Kitabın bitmesi için dua eden sabırsız okurlar bile bu üç hikayenin sürüp gitmesini dilemiş olabilirler.
Ne söylense az tabii böyle ustaca yazılmış bir kitap için. Ben sadece okumayı düşünen okurların gözünü korkutmamaları gerektiğini söylemek istiyorum. Başlarda zorlanmış olsam da kitapla inatlaşmayı ve onu hemen bitirmeyi kafamdan silip attıktan sonra, yani kitabın her cümlesini yavaş yavaş, bölümlerini zamana yaya yaya okudukça inanılmaz bir tat aldım.
Arıca Kamuran Şipal’in yapmış olduğu çeviriyi de alkışlamak gerekiyor. Her yanıyla çok başarılıydı. Sadece YKY Yayınları yazı puntolarını bu kadar küçültüp basmaya bilirmiş. Kitap 700 sayfa olarak da okunabilirmiş diyorum.
··
3.303 Gösterim
6 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Kitabı şu an okuyorum. O yüzden anlatımınız bana yol gösterici oldu. Çok açıklayıcıydı. Teşekkür ederim.
Zaten Hermann Hesse kitaplarının genel özelliği bu sanırım, bir solukta okunup bitirilecek kitaplar değil, uzun uzun sindire sindire okumak lazım.Emeğinize sağlık, okuduğum bütün kitaplarındaki derinliğe hayran kaldım, bunu da en kısa zamanda okumak isterim.
Şu anda okuyorum, anlamakta zorlanıyorum dediğiniz gibi, neden puntolar küçük, neden bölümlere ayrılmamış diye diye bi yere kadar geldim. Yorumunuz devam etmek için azim verdi. Teşekkür ederim
Reklam
