Yunan Trajedisi Hakkında
Aktörler, Great Dionysia adlı bir Yunan tiyatro festivalinde Zincire Vurulmuş Prometheus'u oynadılar. Şarap ve bereket tanrısı Dionysos'u ve tiyatroyu onurlandırmak için düzenlenen yıllık bir oyun yazarlığı festivali ve yarışmasıydı. Tanrıyı onurlandırmak için bir keçi kurban edilirdi ve "keçi şarkısı" anlamına gelen trajedi kelimesi, kurbana eşlik eden orijinal ritüel şarkı ve danstan gelişen bir tür tiyatro performansının adıdır. Diğer oyun yazarları, Aeschylus'tan önce, yaklaşık MÖ 535'ten başlayarak trajedi oyunları yazmışlardı, ancak o, büyük yazar üçlüsünün ilkiydi: Aeschylus, 
Sophokles (yaklaşık MÖ 496-06) ve 
Euripides (yaklaşık MÖ 484-07). günümüze ulaşan 32 büyük trajediyi yazdı.
Zincire Vurulmuş Prometheus, bir üçlemenin ilk oyunudur. Tamamı Prometheia olarak adlandırılan üç oyunluk döngüdeki diğer iki oyundan geriye yalnızca parçalar kaldı. Dionysos yarışması için bir günde binlerce seyirci oyun üçlemesinin tamamını izlerdi. Oyun yazarları en iyi trajedi ödülünü aldı ve Aeschylus ödülü diğer tüm oyun yazarlarından daha sık kazandı.
Her trajedi öngörülen özelliklere uygundur:
* Tema, mitolojiden veya diğer antik masallardan gelmeliydi.
* Oyuncuların erkek olması ve maske takması gerekiyordu.
* Oyuncuların birden fazla rolü oynayabilmesine rağmen, oyuncuların sahip olabileceği konuşma rollerinin sayısı üçle sınırlıydı.
* Koro 12 ila 15 icracıdan oluşuyordu. Aeschylus'un oyunlarında koro üyelerinin sayısı sürekli olarak 12 idi. Daha sonra oyun yazarları sayıyı artıracaktı.
Açık hava tiyatrolarında trajediler oynanırdı. Şiddet ve ölümün sahnede gösterilmesi yasaklandı. Oyunlardaki herhangi bir şiddet eylemi diyalog yoluyla geldi ve doğrudan gösterilmedi. Gösteriler sahnenin orkestra alanında gerçekleşti. Oyuncular sahneye girip çıktılar. Bu bir sahne arkası alanıydı, genellikle bir çadır ya da bir binaydı. Aeschylus, diyalog olanaklarını artıran ikinci bir oyuncuyu sahneye sokan ilk oyun yazarıydı. Aeschylus'un oyunları, dönemindeki diğer oyunlara göre daha çok olay örgüsüne ve koroya daha az odaklandı. Oyunları, imgeleri cesurca kullanması ve özenle hazırlanmış kostümleriyle de tanınıyordu.
Genel olarak, Yunan oyunları beş bölümlü bir yapı üzerine kuruludur:
* Prologos: Bu bölüm, oyunun konusunu, karakterleri, arka planı ve ortamı dahil olmak üzere tanıtır.
* Parodos: Koro, Giriş Ode'sini veya Parodos'u söyler. Bu, koroyu seyirciye tanıtır.
* Bölümler: Genellikle bir veya iki oyuncunun koro ile etkileşime girdiği üç ila beş bölüm vardır. Bölümler olay örgüsünü ileriye taşır.
* The Stasima: Her bölümden sonra koro sahne hakkında yorum yapmak için bir şarkı söyler. Koronun tepkisi oyun yazarının görüşünü yansıtıyor olabilir.
* Exodos (veya çıkış ode): Bu, koronun ahlakın açıklandığı veya tartışıldığı son şarkısıdır.
Aeschylus ve Kaynakları
Antik Yunanistan dönemindeki oyunlar genellikle Yunanlıların aşina olduğu ve onların dini masallarından veya efsanelerinden alınan karakterlerle ilgiliydi: ya tanrılar ve tanrıçalar ya da İlyada ve Odysseia gibi en önemli kahramanlık masallarından karakterler. Tanrılarla ilgili en ünlü yazılar Yunan şair 
Hesiodos'dan (yaklaşık MÖ 700) geldi ve Aeschylus'un zamanının tiyatro izleyicileri tarafından iyi biliniyorlardı. Hesiod'un şiirleri -
Theogonia - İşler ve Günler- efsanevi bir figüre dayanan bir oyun yaratmak isteyen herhangi bir oyun yazarı için önemli kaynaklardı. Ancak Zincire Vurulmuş Prometheus'da Aeschylus, oyunundaki karakterleri kendi dramatik amaçlarına uyacak şekilde yeniden tasarlar. Aeschylus, tanrıların bu eski hikayelerini kendi nedenleriyle nasıl uyarladığını gösteren bazı ilginç seçimler de yapıyor.
Hesiod'da Prometheus, bir kahramandan çok zeki bir düzenbaz figürüdür. Hesiod'a göre Prometheus, Zeus'a öfkesine neden olmaktan fazlasını verir - Prometheus, Zeus'u insanlardan bir öküzün etinden çok yağ ve kemiklerinden daha az arzu edilen bir fedakarlık kabul etmesi için kandırarak küçük düşürür. Bu Zeus'u o kadar kızdırır ki ateşi insanlardan alır. Daha sonra Prometheus onu gizlice geri alır. Zeus'un cezası sadece insanlara ateşi getirmek değil. Bu, Prometheus'un otoritesine meydan okuyan daha az fedakarlığı seçmesi için onu kandırmasıdır. Aslında, Hesiod boyunca Prometheus, kahraman olarak nitelendirilmekten çok "kurnaz", "akıllı" ve "entrikacı" olarak anılmaz, aynı zamanda daha az asil bir soya sahiptir. Aeschylus'ta Toprak, Prometheus'un annesidir ve bu onu Zeus'un amcası yapar. Hesiod'da Prometheus'un annesi, daha sonraki bir neslin daha küçük bir tanrısı olan Oceanus'un kızı olan Clymene'dir.
Öte yandan Zeus, Hesiod tarafından çok daha olumlu muamele görür. Babası Cronos'u tahttan indirip Titanların çoğunu Titanomachy adı verilen 10 yıllık bir savaşın ardından Tartarus'a gönderdikten sonra Zeus, Cronos'un ve büyükbabası Ouranos'unkinden çok daha üstün bir yönetim kurar, çünkü o burada yaşayabilmektedir. kardeşleriyle olimpiyat tanrıları arasında nispi uyum ve ilahi adalete dayalı bir düzen kurar.
Aeschylus ve Hesiod arasındaki diğer bir fark, Zeus için bir tehdit olmasına rağmen, her iki metinde de bir oğul Zeus'un yerini alacak ve her ikisi de Herakles'in (Io'nun soyundan) sonunda Prometheus'u serbest bırakacağını ima etse de, yalnızca Zincire Vurulmuş Prometheus'da Prometheus'un saklayacak gizli bir kehaneti var. Zeus'tan. Hesiod'a göre Zeus için tehdit oluşturacak olan Themis'in çocuğu değil, Zeus'un o zamanki karısı Metis'in çocuğudur. Zeus kendini kurtarmak için hamile olan Metis'i yutar ve ardından Zeus kendisine sadık bir kız olan Athena'yı doğurur. Prometheus'un kehanetle hiçbir ilgisi yoktur. Bu, Aeschylus'un Prometheus'a Zeus'a karşı isyan etmeye devam etmesi için bir motivasyon verdiği ve Zeus'un Prometheus'a kızmaya devam etmesi için bir sebep vererek oyundaki çatışmayı artırdığı anlamına gelir.
Zorbalığa Karşı
Aeschylus neden Zeus'u zalim bir tiran olarak kişileştirmeyi seçiyor? Bunu anlamak için o dönemde Atina'da neler olup bittiğini anlamak gerekiyor. Aeschylus 15 yaşına kadar Atina bir tiran tarafından yönetildi. Zorbalar, gücü ele geçiren liderlerdir. Ancak, her zaman popüler değiller. Tahtlarını devralan aristokratların aksine, bazen orta sınıftan gelirler ve halk desteğine sahiptirler. Ancak zamanla, kuralları genellikle bozulur. MÖ 510'da Atina'yı yöneten tiran Hippias istifaya zorlandı ve Atinalılar radikal yeni bir deney başlattı: demokrasi. Atina'nın tüm yetişkin erkek vatandaşlarının özgürce konuşmasına ve tartışma ve doğrudan oylama yoluyla siyasete katılmasına izin veren bu yeni hükümet biçimi, Atinalı kimliğinin önemli bir parçası haline geldi.
Zengin bir aileden gelen Aeschylus, bir yetişkin olarak oyunlarını üretirken Yunanistan çevresindeki çeşitli şehir devletlerini (poleis) gezerken diğer tiranların nasıl hüküm sürdüğünü görme şansı da buldu. Olumlu etkilenmedi. Ve kendisini, zalim bir kral tarafından yönetilen kudretli Pers ordusuna karşı savaş alanında birkaç kez şiddetle Atina'yı savunurken buldu. Kendisini Perslere karşı savaşan bir asker olarak o kadar yiğitçe ayırt etti ki, öldüğünde mezar taşı bir şair ve oyun yazarı olarak becerilerini değil, askeri başarılarını anıyordu.
Zincire Vurulmuş Prometheus'da Zeus, arkadaşlarına karşı acımasız ve güvensizdir ve onları birbirine düşürür. Prometheus'u alçaltıcı derecede kişisel bir şekilde cezalandırır ve savunmasız ölümlü bir kadın olan masum Io'ya kendi kişisel çıkarı için acı çektirir. Aeschylus, tüm karakterlerin Prometheus'u çok serbest konuştuğu konusunda uyarmasını sağlayarak, bedenlerinin özgür olmasına rağmen Zeus korkusunun zihinlerini zincire vurduğunu ortaya çıkarır. Oyun yazarı, tek bir adama (veya tanrıya) verilen kontrolsüz gücün sorunlarını gösterir.
Oyun, Zeus'u bir tiran yaparak demokrasiyi savunur. Zincire Vurulmuş Prometheus, basit adaleti savunmanın yanı sıra, Aeschylus ve Atinalı izleyicisinin paylaştığı ifade özgürlüğü gibi değerlerin yurtsever bir iddiasını da içeriyor.
Sophokles (yaklaşık MÖ 496-06) ve Euripides (yaklaşık MÖ 484-07). günümüze ulaşan 32 büyük trajediyi yazdı.
Zincire Vurulmuş Prometheus, bir üçlemenin ilk oyunudur. Tamamı Prometheia olarak adlandırılan üç oyunluk döngüdeki diğer iki oyundan geriye yalnızca parçalar kaldı. Dionysos yarışması için bir günde binlerce seyirci oyun üçlemesinin tamamını izlerdi. Oyun yazarları en iyi trajedi ödülünü aldı ve Aeschylus ödülü diğer tüm oyun yazarlarından daha sık kazandı.
Her trajedi öngörülen özelliklere uygundur:
* Tema, mitolojiden veya diğer antik masallardan gelmeliydi.
* Oyuncuların erkek olması ve maske takması gerekiyordu.
* Oyuncuların birden fazla rolü oynayabilmesine rağmen, oyuncuların sahip olabileceği konuşma rollerinin sayısı üçle sınırlıydı.
* Koro 12 ila 15 icracıdan oluşuyordu. Aeschylus'un oyunlarında koro üyelerinin sayısı sürekli olarak 12 idi. Daha sonra oyun yazarları sayıyı artıracaktı.
Açık hava tiyatrolarında trajediler oynanırdı. Şiddet ve ölümün sahnede gösterilmesi yasaklandı. Oyunlardaki herhangi bir şiddet eylemi diyalog yoluyla geldi ve doğrudan gösterilmedi. Gösteriler sahnenin orkestra alanında gerçekleşti. Oyuncular sahneye girip çıktılar. Bu bir sahne arkası alanıydı, genellikle bir çadır ya da bir binaydı. Aeschylus, diyalog olanaklarını artıran ikinci bir oyuncuyu sahneye sokan ilk oyun yazarıydı. Aeschylus'un oyunları, dönemindeki diğer oyunlara göre daha çok olay örgüsüne ve koroya daha az odaklandı. Oyunları, imgeleri cesurca kullanması ve özenle hazırlanmış kostümleriyle de tanınıyordu.
Genel olarak, Yunan oyunları beş bölümlü bir yapı üzerine kuruludur:
* Prologos: Bu bölüm, oyunun konusunu, karakterleri, arka planı ve ortamı dahil olmak üzere tanıtır.
* Parodos: Koro, Giriş Ode'sini veya Parodos'u söyler. Bu, koroyu seyirciye tanıtır.
* Bölümler: Genellikle bir veya iki oyuncunun koro ile etkileşime girdiği üç ila beş bölüm vardır. Bölümler olay örgüsünü ileriye taşır.
* The Stasima: Her bölümden sonra koro sahne hakkında yorum yapmak için bir şarkı söyler. Koronun tepkisi oyun yazarının görüşünü yansıtıyor olabilir.
* Exodos (veya çıkış ode): Bu, koronun ahlakın açıklandığı veya tartışıldığı son şarkısıdır.
Aeschylus ve Kaynakları
Antik Yunanistan dönemindeki oyunlar genellikle Yunanlıların aşina olduğu ve onların dini masallarından veya efsanelerinden alınan karakterlerle ilgiliydi: ya tanrılar ve tanrıçalar ya da İlyada ve Odysseia gibi en önemli kahramanlık masallarından karakterler. Tanrılarla ilgili en ünlü yazılar Yunan şair Hesiodos'dan (yaklaşık MÖ 700) geldi ve Aeschylus'un zamanının tiyatro izleyicileri tarafından iyi biliniyorlardı. Hesiod'un şiirleri -Theogonia - İşler ve Günler- efsanevi bir figüre dayanan bir oyun yaratmak isteyen herhangi bir oyun yazarı için önemli kaynaklardı. Ancak Zincire Vurulmuş Prometheus'da Aeschylus, oyunundaki karakterleri kendi dramatik amaçlarına uyacak şekilde yeniden tasarlar. Aeschylus, tanrıların bu eski hikayelerini kendi nedenleriyle nasıl uyarladığını gösteren bazı ilginç seçimler de yapıyor.
Hesiod'da Prometheus, bir kahramandan çok zeki bir düzenbaz figürüdür. Hesiod'a göre Prometheus, Zeus'a öfkesine neden olmaktan fazlasını verir - Prometheus, Zeus'u insanlardan bir öküzün etinden çok yağ ve kemiklerinden daha az arzu edilen bir fedakarlık kabul etmesi için kandırarak küçük düşürür. Bu Zeus'u o kadar kızdırır ki ateşi insanlardan alır. Daha sonra Prometheus onu gizlice geri alır. Zeus'un cezası sadece insanlara ateşi getirmek değil. Bu, Prometheus'un otoritesine meydan okuyan daha az fedakarlığı seçmesi için onu kandırmasıdır. Aslında, Hesiod boyunca Prometheus, kahraman olarak nitelendirilmekten çok "kurnaz", "akıllı" ve "entrikacı" olarak anılmaz, aynı zamanda daha az asil bir soya sahiptir. Aeschylus'ta Toprak, Prometheus'un annesidir ve bu onu Zeus'un amcası yapar. Hesiod'da Prometheus'un annesi, daha sonraki bir neslin daha küçük bir tanrısı olan Oceanus'un kızı olan Clymene'dir.
Öte yandan Zeus, Hesiod tarafından çok daha olumlu muamele görür. Babası Cronos'u tahttan indirip Titanların çoğunu Titanomachy adı verilen 10 yıllık bir savaşın ardından Tartarus'a gönderdikten sonra Zeus, Cronos'un ve büyükbabası Ouranos'unkinden çok daha üstün bir yönetim kurar, çünkü o burada yaşayabilmektedir. kardeşleriyle olimpiyat tanrıları arasında nispi uyum ve ilahi adalete dayalı bir düzen kurar.
Aeschylus ve Hesiod arasındaki diğer bir fark, Zeus için bir tehdit olmasına rağmen, her iki metinde de bir oğul Zeus'un yerini alacak ve her ikisi de Herakles'in (Io'nun soyundan) sonunda Prometheus'u serbest bırakacağını ima etse de, yalnızca Zincire Vurulmuş Prometheus'da Prometheus'un saklayacak gizli bir kehaneti var. Zeus'tan. Hesiod'a göre Zeus için tehdit oluşturacak olan Themis'in çocuğu değil, Zeus'un o zamanki karısı Metis'in çocuğudur. Zeus kendini kurtarmak için hamile olan Metis'i yutar ve ardından Zeus kendisine sadık bir kız olan Athena'yı doğurur. Prometheus'un kehanetle hiçbir ilgisi yoktur. Bu, Aeschylus'un Prometheus'a Zeus'a karşı isyan etmeye devam etmesi için bir motivasyon verdiği ve Zeus'un Prometheus'a kızmaya devam etmesi için bir sebep vererek oyundaki çatışmayı artırdığı anlamına gelir.
Zorbalığa Karşı
Aeschylus neden Zeus'u zalim bir tiran olarak kişileştirmeyi seçiyor? Bunu anlamak için o dönemde Atina'da neler olup bittiğini anlamak gerekiyor. Aeschylus 15 yaşına kadar Atina bir tiran tarafından yönetildi. Zorbalar, gücü ele geçiren liderlerdir. Ancak, her zaman popüler değiller. Tahtlarını devralan aristokratların aksine, bazen orta sınıftan gelirler ve halk desteğine sahiptirler. Ancak zamanla, kuralları genellikle bozulur. MÖ 510'da Atina'yı yöneten tiran Hippias istifaya zorlandı ve Atinalılar radikal yeni bir deney başlattı: demokrasi. Atina'nın tüm yetişkin erkek vatandaşlarının özgürce konuşmasına ve tartışma ve doğrudan oylama yoluyla siyasete katılmasına izin veren bu yeni hükümet biçimi, Atinalı kimliğinin önemli bir parçası haline geldi.
Zengin bir aileden gelen Aeschylus, bir yetişkin olarak oyunlarını üretirken Yunanistan çevresindeki çeşitli şehir devletlerini (poleis) gezerken diğer tiranların nasıl hüküm sürdüğünü görme şansı da buldu. Olumlu etkilenmedi. Ve kendisini, zalim bir kral tarafından yönetilen kudretli Pers ordusuna karşı savaş alanında birkaç kez şiddetle Atina'yı savunurken buldu. Kendisini Perslere karşı savaşan bir asker olarak o kadar yiğitçe ayırt etti ki, öldüğünde mezar taşı bir şair ve oyun yazarı olarak becerilerini değil, askeri başarılarını anıyordu.
Zincire Vurulmuş Prometheus'da Zeus, arkadaşlarına karşı acımasız ve güvensizdir ve onları birbirine düşürür. Prometheus'u alçaltıcı derecede kişisel bir şekilde cezalandırır ve savunmasız ölümlü bir kadın olan masum Io'ya kendi kişisel çıkarı için acı çektirir. Aeschylus, tüm karakterlerin Prometheus'u çok serbest konuştuğu konusunda uyarmasını sağlayarak, bedenlerinin özgür olmasına rağmen Zeus korkusunun zihinlerini zincire vurduğunu ortaya çıkarır. Oyun yazarı, tek bir adama (veya tanrıya) verilen kontrolsüz gücün sorunlarını gösterir.
Oyun, Zeus'u bir tiran yaparak demokrasiyi savunur. Zincire Vurulmuş Prometheus, basit adaleti savunmanın yanı sıra, Aeschylus ve Atinalı izleyicisinin paylaştığı ifade özgürlüğü gibi değerlerin yurtsever bir iddiasını da içeriyor.
·
105 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.