“Varoluş özden önce gelir.” diyor Sartre. Yani insan önce varolur daha sonra hayatta yapmış olduğu özgür seçimlerle özünü oluşturur. Örneğin bir marangozun elindeki ahşap varolmuş bir nesneden ibaretken marangoz ahşaba şekil vererek bir masa yapar ve onun özünü oluşturmuş olur.
Ahşabın masa olmayı seçmek gibi bir yetisi söz konusu değilken insan varolduktan sonra yaşam içerisinde seçimler yapabilir.
Nesneleşmekten uzaklaşmak, ve kalıpları yıkmak gerekir. Bunun için ise en temel nokta özgür seçimlerdir.
Sartre’a göre Tanrı insanı tasarlamamıştır. Şayet tasarlamış olsaydı insanın iyi, kötü, cimri, tutumlu hatta en basitinden tuttuğu futbol takımı bile en başından belli olurdu.
Yani insan doğası diye bir şey yoktur. İnsan özünü özgür seçimleriyle belirler.
“Cehennem başkalarıdır” derken eylemlerimizin kaynağının başkalarının referans etkisi değil kendi hür tercihlerimiz olması gerektiğini vurguluyor Sartre.
Başkaları referans alınarak gerçekleştirdiğimiz eylemler taklitten öteye gitmez ve kendimizi o cehenneme hapsetmiş oluruz. İnsan özgürlüğünün ölçütü kendi seçimlerini yapabilmesi ve kadercilikten uzak durabilmesidir.
İnsan gömüldüğü yerden çıkabilir.
Bunu başarabilen insan özünü oluşturur ve kendi varoluşunu tamamlayabilir.
20.Yüzyılı ve varoluşçu düşünceyi derinden etkileyen bu kitap Sartre felsefesini de temellendirmiştir.
Kitabı okurken zaten hissetmiş olduğum ve özümün bir parçası haline dönüşmüş bulantım tekrar dirildi.
Muhteşem bir kitaptı. Okumanızı tavsiye ederim.
Kitapla kalın.
·
19 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.