“İçimde, mor salkımlı bir ev var,...”Edebiyat
Halide Edip kimdir?...
Ruhunu ortaya koyan eserlerini yazmasına kaynaklık eden suyun memba nereden geliyordu? Mor salkımlı ev ne derin izler bırakmıştı ki kendisinde hayatını anlattığı eserin kilidiydi?...
Çocuk Halide, genç kız Halide, kadın Halide, anne Halide... diye uzayıp giden Halidelerin geçtiği yolları kendi gözünden anlatır yazarımız. Çocukluğunun onda bıraktığı derin izler mor salkımlı bir evin kapıları arkasından kendisine sisli de olsa gülümser. Yazarımızın kendisine dışarıdan baktığı anlatımı okurken bir hayli etkileyiciydi. Zevkle hayatına yolculuk yaptım.
Sisli hatıraların içinde konaklar, saraylar, akrabalar, baba-anneanne arasında gidip gelinen ait olduğu yeri bilemeyen küçük bir kız çocuğunun yalnızlığı ile başlar eser. Sisli dünyasından anılar çıkarırken yazar nereye ait olduğunu bilememenin verdiği hüznü yine kendisi gibi olan başka bir çocukla özdeşleşerek şu sözlerle anlatır:“İkimizin içinde de bu garip dünyanın hüznü ve ağırlığı var, ikimizin içinde de nerede ve nasıl olduğunu bilmediğimiz bir dünya hasreti var.” Yazarımızın bu hüznüyle beraber hayatında baba figürünün etkileyici vazgeçilmez bir yeri var. Yazarımız babasının çocuk sevgisini şu şekilde yazıya döker:“...babam da bir çocuğu sırf oğlandır diye sevecek hilkatte değildi. O çocukların hepsini sever, bakılmaya muhtaç oldukları zaman, adeta bir ana hissiyle onlarla meşgul olurdu.” Yazarımızın hayatında çok büyük öneme sahip olan babası onun eğitim hayatı içinde büyük titizlik göstermiştir ki okurken bunu çok net anlarız.. Yazarımızın modern bir eğitim alması babası sayesinde mümkün olmuştur..
Haşarı, yaramaz Halideʼden yavaş yavaş eğitimli, genç kız Halideʼye doğru bir süreç devam eder. Aldığı eğitimler, parlak zekası yaşadığı dönemdeki her şeyi körü körüne kabul etmeyen, gerekirse başkaldırabilecek bir Halide kişiliği ortaya çıkaracaktır. Öyle ki eğitim hayatına büyük etkisi olan öğretmeni Salih Zeki Bey ile de yazarımız ilk evliliğine adım atar. Yazar o kadar önemli bir dönemde yaşamıştır ki padişah ile ilgili anılarından 1908 Meşrutiyet yıllarını, daha sonraki süreci onunla birlikte yaşar, onun hislerine şahit oluruz kitabı okurken.. Bu karışık yıllarda artık memleketi, kendisi ve çocukları için korkmuş ve vatanını terk etmek zorunda kalmış bir Halide ile karşılaşırız. Her şeye rağmen güçlü olmaya çalışan bir kadın figürü buluruz karşımızda. İlk eşinden inandığı doğrular için başı dik bir şekilde ayrılması, o dönemde bunu yapabilmesi de etkileyiciydi.. Verdiği kararlardan dönmeyen, inatçı, savaşçı bir kadın karakter vardır burada. Savaş yıllarında artık mücadele eden, kendi üzerine düşen görevi hakkıyla yerine getirmeye çalışan bir Halide görürüz. Yetim çocukların Halide annesi, sığınacak bir yuva... Bir taraftan kaybedilen topraklar diğer taraftan hala bu toprakları elinde tutmaya çalışan eğitim alanın da sarf edilen çabalar... Halide Edipʼin satırları arasından çöken bir imparatorluğun son çırpınışları... Kitabımız yazarımızın 1918 yılına kadar olan hatıralarıyla sona erer. Yazarımızın gözünden şahit olunan şeyler bir tarih dersi gibidir. O dönemleri yaşamış bir insanın dönemini kendi hayatı içerisinde anlattığı eseri elbette okunmaya değerdir. Bu kişi Halide Edip ise kesinlikle okunmalıdır..
“Ben bu bayrağın altında doğmuş bir Türk kadınıyım. Burada yaşadım, burada öleceğim.” sözü (sözü yazarımızın Mahmure ablası söylemiştir.) üzerine hayatını yaşayan yazarımızın hayatını okuyup anlamak isteyen okurlarımız kitabımızın başına geçebilir.. ;)
Keyifli okumalar diliyorum...
··
519 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.