"İnsanlar iyi ya da kötü değildir, iyi veya kötüdür."Edebiyat
Körlük, tek bir kişi hariç insanların bir anda görme yetisini kaybettiği bir kurgusal dünyayı işler. Körlük bulaşıcı bir hastalıktır ve ilk etapta bu hastalığa yakalananlar karantina altına alınarak zor koşullarda yaşama itilir. Ancak önlemler yeterli olmaz ve bir kadın hariç herkes kör olur.
Hastalığa yakalananların karantina altına alındığı bina eski bir ruh ve sinir hastalıkları tedavi merkezidir. Binanın önüne eli silahlı askerler dikilmiş, en ufak bir kaçma girişimine karşı vur emri verilmiştir. Nitekim askerler de bu yetkiyi kullanma konusunda olabildiğince bonkör davranmıştır.
Göremeyen insanların kapatıldığı bu binada öngörülebileceği üzre kısa süre içinde kaos çıkmıştır. Zira insanlar en temel beslenme, temizlik, tuvalet gibi ihtiyaçlarını dahi karşılayamayacak durumdadır. Hal böyle olunca bir körlerin kimsenin kendini görmediği düşüncesi hakim olunca insanlar biyolojik ihtiyaçlarını bile ulu orta yere yapar olmuştur.
Karantina sırasında insanın saf iyi olmadığı, doğasında kötülüğün de bulunduğu başka bir ifadeyle “insanın iyi ya da kötü değil, iyi veya kötü olduğu” açıkça görülmüştür. İnsanı iyi davranmaya edepli-adaplı fiillerde bulunmaya zorlayan başkalarının kendisini görüyor olmasıdır. Durum değiştiği an tüm bu özelliklerinden çok kolay vazgeçebilmektedir insan denen varlık. Yine gücü elinde bulunduranların da ne kadar vahşileşebileceği de yemeklere el koyan koğuştaki erkeklerin yemek karşılığı diğer koğuşların kadınlarına yaptıkları gözler önüne sermektedir.
Körlük aslen politik bir hicivdir. Çok sağlam bir kapitalizm eleştirisidir. Zira Jose Saramago da ölünceye dek Portekiz komünist partisine üye olarak kalmıştır. Bu bağlamda kitaba konu olan evren liberal-kapitalist bir sisteme sahiptir. İnsanların görme duygusunu kaybetmesiyle yok olan değerler de liberal ahlak anlayışının öğütlediği değerlerdir. Saramago burada açıkça şunu söylemektedir: “Ey kapitalistler-liberaller sizin yarattığınız bu sistem doğal değil, yapaydır. Onu ayakta tutan insanların sisteme olan güveni ya da sistemin doğruluğu değil, kişilerin sizin elinizde bulunan belli ideolojik aygıtlarla manipüle edilmesi bu nedenle de kendine, içinde bulunduğu topluma ve emeğine yabancılaşmasıdır. Bu aygıtlar elinizden alındığında yarattığınız bu yapay sistem bir anda çökecektir.” Bu çöküş kitapta bizlere germe duygusunu kaybetmeyen kadın tarafında en ince ayrıntısına kadar anlatılır.
Son olarak Körlük bence bir distopya da değildir. Kitapta olağan dışı olan tek husus insanların görme duyusunu kaybetmesidir, aslen yeni bir dünya yaratılmamış, var olan dünyanın tek bir unsuru çekip alınmıştır. Bunun dışında her şey çok gerçekçidir. Yani dünya böyle bir durumla karşılaşsa yaşanacak olanlar ne eksik ne fazla anlatılmıştır. Oysa distopyada her zaman abartıyla süslenen bir evren tasvir edilir.
·
57 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.