Sansür denince akla ilk gelen nedir? Yasak, baskı, korku...
Ya da pornografik görüntülerin kısıtlanması mı? Yoksa RTÜK mü?
Nobel ödüllü yazar J.M Coetzee "Hakaret- Sansür Üzerine Denemeler kitabında bu konuyu geniş bir şekilde kaleme almış.
İnsan psikolojisinin ve şiddetinin çeşitli halleri ile yazmanın doğası ve yazarın rolü üzerine büyük yapıtları olan Coetzee, bu kitabında sansürü uygulayanların ve sansüre uğrayanların peşine düşmüş. Lady Chatterley'in Âşığı'ndan Mandelstam'ın şiirlerine, Erasmus'tan Soljenitsin'e, Polonya'dan Güney Afrika'ya çarpıcı örneklerle ahlaki, sanatsal, felsefi, siyasi ve idari amaçlarla yaratıcılara müdahale etmeye çalışanları, sansür uygulayıp susturmaya uğraşanları ele alarak hiç sevmediği bir olguyu irdelemiş. Ve sansürcünün gözünde sansür sözcüğünün anlamını da şu şekilde ifade etmiş
"Sansürcünün sözlüğünde “istenmeyen” sözcüğü “istenmemesi gereken”, ya da hatta “istenmez olan” anlamına gelir."
Ayrıca, sansürde cezalandırma geleneğinin kökeninde, hakaret görülen bir şeye gösterilen tepki olduğunu, hakarete uğrayan kişinin hakarete uğradığından kuşku duymamasını da Erasmus tipi eleştiriye başvurarak anlatmış.
Medyayı denetlemek için icat edilmiş sansürle sanatı denetlemek için icat edilmiş sansür arasındaki farkı da örnekleriyle birlikte açıklamış.
Bu kitap sayesinde bilmediğim birçok sansür olayını da öğrenmiş oldum. Özellikle Coetzee'nin vatanı olan Güney Afrika'da uygulanan sansür yöntemi gerçekten akılları durgunluk verecek cinstendi.
Dükkan tabelalarından tutun giydiğiniz tişörte kadar ve hatta kullandığınız anahtarlık bile sansürden nasibini almış.
Sansürün asıl amacını ve yazarların bunu atlatmak için kullandıkları yöntemleri ve daha birçoğunun anlatıldığı bu harika eseri gerçekten keyif alarak okudum.
Kitabın sonundaki "Notlar ve Kaynakça" bölümü de Coetzee'nin ne kadar kapsamlı araştırmalar yaptığını anlıyorsunuz.
Son olarak da kitabı kusursuzca çeviren #ülkerince çevirinin önemini, "Çevirmenin Notu" başlığı altında harika bir şekilde açıklamış.
Yazarın ve çevirmenin büyük emekleri olan bu harika eseri herkese canıgönülden tavsiye ederim.
·
142 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.