Balzac bu küçük romanında bize eski ve yeni arasında keskin bir ayrım çiziyor. "Yeni" olandaki müthiş ahlâki düşkünlüğe vurgu yaparak sunuyor bize bunu.
Eski ve üstün olan değerler Hristiyanlık ve Hristiyanca bir yaşam. Romanda bu yaşamın temsilcileri kadınlardır: Eugenie ve annesi, Madame Grandet. Balzac bu kadınları tarifinde iki noktada zirveleşir: Birincisi, Eugenie'nin güzelliğinin bir buçuk sayfa kadar süren tasviri. Balzac bize Eugenie'yi güzel bir genç kız olarak değil, Meryem Ana'nın gençliğinin tablolardaki görüntüsüne ve uyandırdığı duygulara benzeterek aktarır. İkinci zirveyi ise Madame Grandet'nin yaşamının sonu ve ölüm anında yaşarız. Balzac onun ölümünü bize hayattan nihayet bir kurtuluş, bir kuzu gibi (İsa) göğe yükseliş, bir yüceliş olarak verir. Kadının bu andaki tek üzüntüsü kızının bu dünya hayatında esir olarak kalmasıdır.
Bu yaşamın karşısında ise paraya ve güce tapmanın geçer akçe olduğu modern ahlak anlayışı vardır. Grandet Baba'nın pintiliği ve ölüm döşeğinde dahi gözünün önüne altın getirilmesini istemesi, ateş yerine onlarla ısınması, saf bir çocuk olan Charles'ın dönemin merkantilist hırslarla insan ticaretine kadar düşmesi ve her türlü ahlâki kaideden yoksunluğu ile Mösyö Bonfons'un her tür onurdan yoksun biçimde Eugenie ile evlenmesi bize bu çağın genel ruhunu özetler. Düşkünlük olmadan çok para kazanmanın mümkün olmaması ve evliliğin sadece bir servet birleştirme aracı olarak görülmesi Balzac'ın esas dertleri gibi görünmektedir.
Balzac bu karşıt örnekleri elbette biraz keskinleştirmiş, zaman zaman karikatürleştirmeye varan bir üslup kullanmıştır fakat aynı evin içine tüm bu karakterleri yerleştirerek çatışmayı güçlü olarak sunabilmiştir.
Ayrıca söylemem gerekir ki, bu Grandet Baba bana fena halde Türk sinemasında Ali Şen'in canlandırdığı karakterleri hatırlatmıştır. Sanırım köy kurnazı pinti karakteri evrensel bir nitelik taşıyor.
·
81 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.