Rıfat Ilgaz’ın otobiyografi niteliğindeki “Karartma Geceleri”, 2. Paylaşım Savaşı’na girmemiş ancak savaşın etkisinden kaçamamış olan 40’lı yılların Türkiye’sinde sansür yiyen Mustafa Ural karakteri üzerinden işlenmiştir. Yalın ve anlaşılır bir dille yazılan kitapta dönemin baskıcı havası çok iyi yansıtılmıştır. Savaş sırasında şehirlerin bombalanma ihtimaline karşın uygulanan karartmaları, halkın en temel ihtiyaçlarını dahi karşılama konusunda yaşadığı sıkıntıları, hükümetin halk ve halkı bilinçlendirmeye yönelik çalışmalar yürüten aydınlar üzerindeki baskı ve zulmünü aydınların düştükleri sıkıntıları göz önüne sermiştir. Dönem hakkında oldukça yoğun bilgiye sahip olabileceğimiz romanda dönem Türkiye’sinde ekmek, şeker, yakacak gibi temel ihtiyaç maddeleri karneye bağlanmış çay ve kahve gibi ürünler temin edilememektedir. Millî Şef dönemi, sıkıyönetim koşulları, Varlık Vergisi’nin etkileri, Avrupa’da süren savaşın ve faşizm dalgasının ülkemizdeki etkileri gibi konularda kaynak niteliğindedir.
Bir öğretmen olan Mustafa’nın şiir kitabının toplatılması üzerine polisten kaçış serüvenini anlatan eserde yakın çevresinin bu kaçış sırasındaki tavırlarına şahit olur. Özellikle karısı Şükran ve arkadaşı İhsan’ın tavırları şüphe çekici düzeydedir. Komşu kızı Ayten ise daha omurgalı bir davranış sergiler. Kitabın finalinde ise polise yakalanan Mustafa’nın savcıya sevk olduğunda kötü bir sürpriz beklemektedir.
Sonradan beyaz perdeye de uyarlanan romanın film senaryosunda ana metine sadık kalınmış ve başrolüne de Tarık AKAN hayat vermiştir. Filmdeki karanlık ve kasvetli sahneler romanın aktarmak istediği düşence ve dönem baskıcı yaşantısını çok iyi aktarmıştır.
·
209 Gösterim
2 Yorum
"Karartma geceleri" ile bir dönemin acılarını öğrendik. #RıfatIlgaz 'ı sevgi saygı ve özlemle anıyorum
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.