Othello Üzerine1000Kitap
Elimizde bir klasik var. Böyle hikayelere zaten çok aşinayız. Temelde bir kıskançlık tragedyası olsa da salt kıskançlık yoktur. Othello'da kıskançlık, hırs, coşkuya yer verilir.
Her çağda gördüğümüz bir hikayesi vardır. Hatta
Othello'nun olay dizisi, ilk kez 1565 yılında basılan Cinthio da Cintio olarak ünlenen Giovanni Battista ya Giraldi'nin Hecatomithi adlı yapıtının yedinci öyküsünden alınmıştır. Shakespeare, karakterleri değiştirip, yeni karakterler eklemiştir. En önemlisi de anlam katmanları eklemesi ve olayları şiirsel bir dille edebileştirmesidir. Yoksa zaten bu tiyatro asırlardır dünyaca tanınan bir eser olamazdı.
Kitap hakkındaki en iyi incelemelerden biri bence kitabı İngilizce aslından çeviren 
Özdemir Nutku olacaktır. İş Bankası'daki açıklamaları gayet yeterli ve güzeldir. Kitaba başlamadan önce ve kitabı bitirdikten sonra bu açıklamayı okumak büyük yarar sağlayacaktır. Ben öyle yaptım ve birçok şey daha iyi oturdu. Açıklamada hikaye hakkında spoiler diyebileceğimiz bilgiler olmasına rağmen kitaba başlamadan okumanın sakıncasının olacağını düşünmüyorum. Çünkü zaten az çok hepimiz hikayeyi, neler olacağını biliyor olabiliriz. Ki zaten dediğimiz gibi asıl önemli olan sadece hikaye değil, bunun şiirsel bir dille aktarılmasıdır.
Çevirisi ve açıklaması için Özdemir Nutku ya teşekkür etmek gerekir. Onun açıklamalarından bir kısmını incelememde yer veriyorum: "Otehello, bir yönden oldukça basit bir yapıttır. Bu oyundaki trajik olgu insancıl değerler ile maddi değerlerin çatışmasında ortaya çıkar. Othello çıkardan, paradan ne kadar az anlarsa, Iago da insancıl değerleri o kadar yok sayar. Bu basit oyunu, değerlendiren ve büyük yapan ve onu bir 'aile faciası' durumundan çıkaran Shakespeare'in ustalıkla getirdiği barok anlayış ve şiir yüklü atmosferdir. Othello, Shakespeare'in tragedyaları arasında en acı ve en dehşet verici olanıdır... Othello'da kıskançlığı, hırsı ve coşkuyu dinamik ve görkemli bir biçimde yansıtmıştır. Yine de bu eser sadece bir kıskançlık tragedyası değildir. Shakespeare, Othello'da her çağda geçerli olan trajik bir durumu, saf dürüstlüğün, yalan ve düzen dünyasına yenilişini, yazgıların birbirinden ayrılıp birbiriyle karşılaştığı labirentler içinde aktarır."
Evet, bu açıklama bile yeterli gibi geliyor.
Ben Iago'nun planını fena bulmasam da yeterli de bulmuyorum. Hadi diyelim planların işledi. Othello ayrıldı ama bu işteki parmağının ortaya elbet çıkacağı belli değil mi? Karısını da işin içine soksaydı paçayı kurtarma olasılığı çok daha fazla olurdu ki zaten kitapta yakalanmasının bir sebebi de karısı. Eğer ki karısını planlarına dahil etseydi planı çok daha başarılı olacaktı bence. Neyse, hikayeyi eleştirmeye çok da gerek yok. Yoksa biraz daha olaylar üzerinde durup daha farklı olabilirdi olaylar ama bu kitapta asıl önemli olan hikaye değil demiştim. O duygular bize geçtiyse sorun yoktur.
Okuması güzel bir kitaptı. Bir günde bitirilebilecek bir kitap. Hiç tiyatro okumamış biri için de gayet güzeldi. Ama şiirleri sevenleri çok daha fazla etkileyecektir muhakkak. Okunmasını tavsiye ederim.
Edit: Aklımda bir şey vardı, onu unutmuşum eklemeyi. Shakespeare'in asıl adı Şeyh Pir'dir bildiğiniz gibi. Gizli müslümandır falan. Bu kitapta da Osmanlı donanması ile savaşılacaktır ama hava koşulları sebebiyle Osmanlı donanması yerle bir olur. Karşıdakiler seviniyor tabii. Kıbrıs'ı koruyorlar falan. Sonra da Osmanlı lafı bir daha geçmiyor. Şeyh Pir tabii gizli müslüman olduğu için kitapta tarafını belli etmemiş yoksa kesin Osmanlı tarafında olurdu. Gizliden gizliye aslında Osmanlıyı desteklemiş olabilir. Ya da direkt Osmanlı düşmanıdır. Nasıl olsa müslüman Osmanlı düşmanları da az değil. Hangisi olduğunu bilemedim. Neyse fesli saçmalıklarıyla iyice saçmaladık...
Özdemir Nutku olacaktır. İş Bankası'daki açıklamaları gayet yeterli ve güzeldir. Kitaba başlamadan önce ve kitabı bitirdikten sonra bu açıklamayı okumak büyük yarar sağlayacaktır. Ben öyle yaptım ve birçok şey daha iyi oturdu. Açıklamada hikaye hakkında spoiler diyebileceğimiz bilgiler olmasına rağmen kitaba başlamadan okumanın sakıncasının olacağını düşünmüyorum. Çünkü zaten az çok hepimiz hikayeyi, neler olacağını biliyor olabiliriz. Ki zaten dediğimiz gibi asıl önemli olan sadece hikaye değil, bunun şiirsel bir dille aktarılmasıdır.
Çevirisi ve açıklaması için Özdemir Nutku ya teşekkür etmek gerekir. Onun açıklamalarından bir kısmını incelememde yer veriyorum: "Otehello, bir yönden oldukça basit bir yapıttır. Bu oyundaki trajik olgu insancıl değerler ile maddi değerlerin çatışmasında ortaya çıkar. Othello çıkardan, paradan ne kadar az anlarsa, Iago da insancıl değerleri o kadar yok sayar. Bu basit oyunu, değerlendiren ve büyük yapan ve onu bir 'aile faciası' durumundan çıkaran Shakespeare'in ustalıkla getirdiği barok anlayış ve şiir yüklü atmosferdir. Othello, Shakespeare'in tragedyaları arasında en acı ve en dehşet verici olanıdır... Othello'da kıskançlığı, hırsı ve coşkuyu dinamik ve görkemli bir biçimde yansıtmıştır. Yine de bu eser sadece bir kıskançlık tragedyası değildir. Shakespeare, Othello'da her çağda geçerli olan trajik bir durumu, saf dürüstlüğün, yalan ve düzen dünyasına yenilişini, yazgıların birbirinden ayrılıp birbiriyle karşılaştığı labirentler içinde aktarır."
Evet, bu açıklama bile yeterli gibi geliyor.
Ben Iago'nun planını fena bulmasam da yeterli de bulmuyorum. Hadi diyelim planların işledi. Othello ayrıldı ama bu işteki parmağının ortaya elbet çıkacağı belli değil mi? Karısını da işin içine soksaydı paçayı kurtarma olasılığı çok daha fazla olurdu ki zaten kitapta yakalanmasının bir sebebi de karısı. Eğer ki karısını planlarına dahil etseydi planı çok daha başarılı olacaktı bence. Neyse, hikayeyi eleştirmeye çok da gerek yok. Yoksa biraz daha olaylar üzerinde durup daha farklı olabilirdi olaylar ama bu kitapta asıl önemli olan hikaye değil demiştim. O duygular bize geçtiyse sorun yoktur.
Okuması güzel bir kitaptı. Bir günde bitirilebilecek bir kitap. Hiç tiyatro okumamış biri için de gayet güzeldi. Ama şiirleri sevenleri çok daha fazla etkileyecektir muhakkak. Okunmasını tavsiye ederim.
Edit: Aklımda bir şey vardı, onu unutmuşum eklemeyi. Shakespeare'in asıl adı Şeyh Pir'dir bildiğiniz gibi. Gizli müslümandır falan. Bu kitapta da Osmanlı donanması ile savaşılacaktır ama hava koşulları sebebiyle Osmanlı donanması yerle bir olur. Karşıdakiler seviniyor tabii. Kıbrıs'ı koruyorlar falan. Sonra da Osmanlı lafı bir daha geçmiyor. Şeyh Pir tabii gizli müslüman olduğu için kitapta tarafını belli etmemiş yoksa kesin Osmanlı tarafında olurdu. Gizliden gizliye aslında Osmanlıyı desteklemiş olabilir. Ya da direkt Osmanlı düşmanıdır. Nasıl olsa müslüman Osmanlı düşmanları da az değil. Hangisi olduğunu bilemedim. Neyse fesli saçmalıklarıyla iyice saçmaladık...·
45 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.