Dostoyevski'nin, Rus edebiyatında ve dünya edebiyatında zirveye çıktığı herkesin bilineni bir eseridir. Rus toplumunun içinde bulunduğu şartlar çerçevesinde mükemmele varan toplum mühendisliği gözlemleriyle yaklaşımları çok dikkat çekicidir ve ister istemez okurken insanın elini şaşırtan refleksle çenesini tutturuyor.
Rodion Romanovich Raskolnikov kısacası Raskolnikov, Romanov Hanedanlığı'nın başkent S. Petersburg'unda okul okumak için çabalamaktadır ama imkanlar el vermediği için Petersburg'un varoş semtleri içinde bocalamaktadır. Toplumun kokuşmuş en alt seviyesini bizzat kendisi de tatmaktadır. Annesi ve kız kardeşi ailenin son kalmış erkek reisinin Petersburg'da okuduğunu sanmaktadır. Ama durum çok farklı bir düzeydedir.
Raskolnikov, içten çok sorgulayıcı tasvir eden bir karakterdir. İçinde bulunduğu insanlığın gidişatını sorgulayan bir tiptir. Karar vermede sisli bir yolda olduğu izlenimini veriyor. Evet... Hayır... Evet... Hayır... Hayır... Şeklinde neye karar verdiğini biraz sonrasının kestirilmediği bir sürüncemeye sahiptir. Ama bütün bunlar bir yana analizler, ruh bilimi bakımından bize, hepimize ayna tutan bir karakter olduğunu söyleyebilirim.
Benimsediği idealler, kariyer, içinde bulunduğu statükoyu değiştirmek, ailesini el üstünde tutma planları ve planların dayandığı bir cinayet hayatını değiştiriyor. Rus toplumunun içinde bulunduğu kokuşmuşluğu derinleştiren kendi benimsediği varsayımla bit diye nitelediği bir tefeciyi ve talihsiz diye nitelediği tefeci kadının kardeşini balta ile öldürerek hayatını değiştiren mecralara kaydırmıştır. Daha iyi bir hayatın, örnek bir hayatın var olmasını kendince bir kötülüğü yok ederek başlanabileceğini varsayıyor ve bunun planlarını bir tefeciyi öldürerek yapıyor ardından kazara orda bulunan tefecinin kız kardeşini de öldürerek zincirleme cinayet işler.
İşler ters giderse her türlü açığa çıkma ihtimali vardır. Kendince cinayete dair her detayı e ipucuyu ortadan kaldırmıştır. Ama unuttuğu bir şey var: insan olduğu ve bu sıfatı olduğu için cinayeti kaldıramayan bir bünyeye sahip olması ve yine bunu destekleyen nöbet hastalığının olması Raskolnikov'un unuttuğu ama üstünü örtemediği ipuçları taşıyor. Çok değişken bir durumu ifade eden hastalığı olmuştur. Gelgitlerle gelen nöbet ruhunu damgalayan, tepksini kararsızlaştıran hallere girmektedir.
İnsan en başta okudukça zaten kendine söylüyor, garibi ele veren hastalığı olacaktır diye. Şüphesiz etrafındakilerin şüphesini üzerine çeken de dediğim gibi hastalığı olmuştur.
Raskolnikov, üzerine şüphelerle gelenleri mükemmeel üslubuyla dağıtmayı hedeflemektedir ama hastalığı hep bir sıfır öndedir. Sonunda bunu değiştiremeyeceğini anlar ve sevdiği, güvendiklerine anlatır ve teslim olma düşüncesindedir ve öyle de yaptı. Klasik zamane Rus sürgün coğrafyası olan Sibirya'ya sürülür ve kürek işçisi olarak gider. Hapishanede de kendini hep sorgular durur. Tüm bunları hakedip haketmediğini düşünür. Ama ortada kanunların görmezden gelemeyeceği iki cinayet var.
İçinde bulunduğu ruh hali nedeniyle sevdiklerine karşı tepkisiz ve sinir içindedir hep, en son bunun haksızlık olduğunu ve hayatın devam ettiğini sezinleyip hayatla sevdiği ile barışık olur ve geri kalan hapis sürecini atlatmaya sevgiyle bekler.
KEYİFLİ OKUMALAR...
·
193 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
"Ama unuttuğu bir şey var, insan olduğunu..."
Şu cümleniz bile başlı başına bir özet. ✨