Platon o dönemki devlet anlayışlarını Sokrates'in ağzından eleştirmekte, olması gereken üzerine kafa yormaktadır. Ona göre idari düzen yiğitlik, şan şöhret üzerine kurulmamalıdır (Timokrasi) çünkü o zaman her zaman bir düşman tehdidi söz konusu olacaktır. Bu düzende sürekli savaşlar mevcut olur, insan ve toplum kendisini gerçekleştiremez. Diğer yandan zenginliğe bağlı idare biçimini de eleştirir (Oligarşi). Bu devlette, bütün sermaye sınırlı sayıda kişinin elindedir ve insanların bütün derdi mal mülk elde etmektir. Toplumda sürekli maddi çıkar gözetilecektir. Demokratik düzenin de (o dönemin Atinasının devlet düzeni) ideal olmadığı düşüncesindedir. Böyle bir devlette bilgisi olsun olmasın herkes fikir beyan eder dolayısıyla sağlıklı kararlar alınamaz. Özgürlükler, her ne kadar renkli bir toplum ortaya çıkaracak olsa da bu düzende bir amaçsızlık söz konusudur. Öte taraftan tiranların yönettiği toplum fikri de ona göre olmaması gerekendir. Kural ve kaideler gözetilmediğinden böyle bir düzen, toplumu idealine ulaştıramaz, baskıcıdır ve bozuktur.
Platon'un düşlediği devlette insanlar çıkar peşinde koşmamalı veya düzen zorbaların yönetiminde olmamalı, akılla ortaya konan yasa ve kurallar bulunmalıdır. Yönetilenler ve yöneticiler arasında mülkiyet problemi ortadan kaldırılmalıdır. En alt tabakanın belirli bir mülkiyeti olmalı (işledikleri toprak), ikinci kesimin mülkiyeti hiç olmamalıdır (kiminle evleneceğini devlet söyler, çocukları bile devlete aittir, ideal bir eğitimden geçerler). En üsttekilerin de aynı şekilde mülkiyeti olmamalıdır, onların amacı akıl yoluyla devleti yönetmektir.
"Devlet bir gemi gibidir, peki gemiyi kim yönetmeli?" metaforuna cevap arar. Herkes yönetmeye taliptir, fakat çoğu gerekli bilgilerden yoksundur. Filozof ise yönetme sevdasında olmayan kişidir ama bilginin sahibi kendisidir. Sunulan cevap ise şöyledir; ”Ya yöneticiler filozof olmalı ya da filozoflar devleti yönetmeli.”
·
25 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.