"Bu yerlerde trenler doğudan batıya, batıdan doğuya gider... gelir gider gelirdi..."
Kitap Yedigey adındaki roman karakterin eski ve yakın arkadaşı Kazangap'ın vefatının haberi ile başlıyor ve onun vasiyeti üzerine Ana Beyit mezarlığına gömülmek için oraya başlayan bir günlük yolculuğu anlatan bir kitaptır. Fakat içe içe geçmiş helezonik vaka ile anlatılması bizi farklı noktalara götürüyor. Yedigey bu yolculukta sürekli anılarına gidiyor. Bu yolculuğun sonunda ne yazık ki arkadaşını gömmek için götürdükleri Ana Beyit'e bir uzay üssü kurulmuş olmasıyla karşılaşıyorlar.
Öncelikle kitapta geçen coğrafi bölgeyi yazar o kadar iyi anlatmış ki.. Öyle ki Kırgızistan'ın uçsuz bucaksız, kuş uçmaz kervan geçmez Sarı Özek bozkırının yazın o deli sıcağı ve kışın o keskin soğuğu sanki derinize işliyor gibi bir anlatım söz konusu. Aytmatov kitapta ulusal ve toplumsal konulara sürekli olarak gönderme yapıyor. Bunu size açık açık değil sembollerle, kavramlarla aktarıyor.
Cengiz Aytmatov, romanda bir Nayman Ana efsanesinden bahsediyor. Efsaneye göre barbarJuan-Juanlar Orta Asya bozkurlarını işgal ettiği bir dönemde, tutsaklarına inanılmaz acı veren korkunç bir işkence yapmaktadırlar. Bu işkence yöntemi insanların hafıza kaybına veya delirmesine sebep olur. Bu yöntem 'Mankurtlaştırma' olarak isimlendirilir. Bu adı geçen Juan-Juanlar önce esirin başındaki saçı kazıyıp saçlarını tek tek kökünden çıkardıkları, daha sonrasında yeni kesilmiş devenin derisini esirin kan içinde olan başına sımsıkı bağlandığı anlatılır. Bu işkenceye maruz kalanlar ya ölür ya da hafızasını yitirir ve bir köleye dönüşür. Ölünceye kadar geçmişini hiçbir şekilde hatırlamazlar. Ne anasını babasını ne ülkesini ırkını.. Hiçbir şeyini.
İşte Aytmatov'da bu mankurtlaşma olayına dikkat çeker. Ona göre insanın mankurtlaşması için bu işkencelere maruz kalmasına gerek yoktur. Geçmişizi unutmak, efendilerimizin sözünden çıkmamak, kültürel yozlaşma, bireyin kimlik kaybı ile bu mankurt tipini sembolleştirmiştir.
Romanda geçen Orman-göğüslü gezegen de Aytmatov'un yaşamak istediği coğrafya ütopyasıdır.
Kitap için olan duygularıma gelirsek gerçekten çok güzel bir kitaptı. Herkes bir gün okumalı. Benim okuduğum ilk Aytmatov romanıydı. Bu muhtemelen tek kitapla da kalmayacak. Bu romandan çıkarmamız gereken birçok ders olduğu düşünüyorum. Kitaptaki karakterler sanki hepimizin tanıdığı içimizden birileri gibiydi. Abutalip, Zarife, Nayman Ana.. İçime dokunan karakterlerdi. Ayrıca kitap oldukça sade akışkan bir dille yazılmıştı. Çok rahatlıkla okunacak bir kitap olduğunu düşünüyorum.
Hepinizin seveceğinden eminim. İyi okumalar dilerim.
··
105 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.