Lenu ve Lila: Dostluk mu Rekabet mi?
Napoli Romanları’nın ilk cildi olan Benim Olağanüstü Akıllı Arkadaşım, Napoli’de bir mahallede yaşayan iki küçük kızın- Lenu ve Lila’nın- hikâyesini anlatıyor. 1944 doğumlu olan bu iki kızın 6 yaşında başlayan arkadaşlıklarını Lenu’nun anlatımıyla öğreniyoruz. Bu iki kızın anıları geçmişe dönük olarak üzerinden çokça zaman geçtikten sonra Lenu tarafından aktarılıyor. Kitabın ana başlıkları ‘’Çocukluk’’ ve ‘’Ergenlik’’ şeklinde.
Anlatıcı Lenu, yani kitap kahraman bakış açısıyla kaleme alınmış. Kitabın yazarı Elena Ferrante ise müstear, yani takma isim kullanarak yazıyor. Kendisi hakkında hiçbir bilgimiz yok ki bu da bence kitabı daha cazip hâle getiriyor.
İki kızın anıları 1950-1960 yıllarını kapsıyor. 6 yaşında başlayan bu arkadaşlık hikâyesinin 16 yaşına kadar olan kısmını bu ilk kitapta okuyoruz. Mahalle yaşantısı, 50’li yılların İtalya’sı, arkadaşlık ve aşk ilişkileri, insanların yaşadığı ekonomik zorluklar ve bunların ilişkilere yansıması, eğitim gibi birçok konuya değinen kitapta duygusallığın ağır bastığını söyleyebiliriz.
Kitapta çok fazla karakter olduğunu söyleyelim. Kitabın hemen başında bir karakter listesi sizleri karşılıyor. Kısa sürede karakterleri tanımaya başlıyorsunuz. Olay daha çok iki ana karakter üzerinden ilerlese de mahallede yaşayan birçok insan olaylara dâhil oluyor.
Özellikle genç kızların ve daha genel bir ifadeyle kadınların yaşadığı zorluklar benim daha çok dikkatimi çekti. Kızların ataerkil toplumda kendilerine yer bulma çabası, eğitim almalarının gereksiz ve masraflı görülmesi, özellikle baba figürünün bunaltıcı baskısı romanda başarılı bir şekilde işlenmiş. Yine erkek baskısının yanında Lenu ve Lila’nın kendi içlerinde yaşadığı bastırılmış duygular, kabuklarını kırmak için yaptıkları, aşk ilişkilerindeki inişler ve çıkışlar dikkatimi çeken diğer konular oldu. Özellikle Lenu’nun Lila’nın gölgesi altında kalıyor olması, bunu reddetmek için çabalayıp her defasında yenik düşmesi, istediği şeylerle yaptıklarının farklı olması ve bu sıkışmışlığı zaman zaman okuru üzüyor.
Çok iyi arkadaş gibi görünen bu iki kızın arasındaki gerilim, çatışma ve zıtlıklar yine dikkat çekici. Ne seninle ne sensiz misali, Lenu da Lila da birbirinden asla kopamıyor. Sanki birbirini tamamlayan iki parça gibiler. Ne zaman ayrı düşseler birbirlerine ihtiyaç duyuyorlar. Ancak özellikle eğitim konusunda başlayıp fiziksel özellikler ve diğer konularla devam eden bir rekabetin de içten içe büyüdüğünü görüyoruz. Bu rekabet, yer yer -özellikle eğitim konusunda- Lenu’yu olumlu etkiliyor ve gelişimine büyük katkısı oluyor.
Özellikle Lenu’nun kitabın son bölümlerinde yaşadığı aydınlanma ve çevresine yabancılaşması önemli. Kitapta gerilim, merak unsuru yoğun değil. Zaman zaman yaşanan önemli olaylar gerilimi artırsa da kendi adıma çok merak ederek okumadım. İlk kitabın beni biraz sıktığını söylemeliyim. Bunda da daha çok çocukluk anılarını okuyor olmamızın etkisi var diye düşünüyorum. Bir de şöyle bir düşüncem var, kitabın cinsiyeti tabii ki olmaz fakat bu seri, ana karakterlerinin de genç kızlar ve kadınlar olduğu düşünülürse daha ziyade kadın okurlara hitap ediyor. Bu vesileyle seriyi benden önce okuyup özellikle ikinci kitabın ortalarından sonra çok beğenen babamı anmış olayım.
Son olarak çeviri ve imla hakkında birkaç şey söylemek istiyorum. Çeviri bana oldukça akıcı ve başarılı geldi. Anladığım kadarıyla çevirisi kolay bir metin değil. Karakterlerin duygu dünyasını yansıtan oldukça derin cümleler var. İtalyanca aslını bilemem fakat ben okurken o duygunun bana geçtiğini hissettim. Yazım hatası olarak da ayrı yazılması gereken bazı kelimelerin bitişik yazıldığını gördüm. Birkaç yerde de ek hatası vardı.
Her ne kadar ilk kitap beni sıktıysa da arkadaşlarımla birlikte okumaya devam edeceğim.
·
1.791 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Açıkçası hakkında bu kadar çok konuşulan bir kitap ama biraz zorla okuyorum. Hepsi her yerde yaşanılan, yaşanabilecek duygular ve anlatımında da öyle özel bir şey yakalayamadım. 🤔