Hıdırellez, yirminci yüzyıl tarihine eski Yugoslavya’da bir Roman’ın merceğinden bakarak, bu dönemde yaşanan savaşları ve insanlık trajedilerini Balkanlar’ın çok renkli kültürel dokusu, Roman halkının âdet ve gelenekleri ve Slav mitleriyle harmanlayıp adeta acıklı bir masal tadında anlatan çok güzel bir roman.
Ölüm döşeğinde bir adamın sayıklamarıyla açılıyor metin ve devamında da bu karakterin reenkarnasyonla yeniden ve yeniden başlayan üç hayat hikayesini okuyoruz. Eski Yugoslavya’da, ağırlıklı olarak Arnavut, Sırp ve Makedon halkının yaşadığı bir bölgede yer alan bir Roman köyünün insanlarının da hikayesi aslında bu. Bu hikaye ekseninde İkinci Dünya Savaşı sırasında yaşananlar ve toplama kamplarına, Yugoslavya İç Savaşı ve katliamlara, yeni yüzyılın eşiğinde de göç meselesine ama bu kez pek aşina olmadığımız bir cepheden, Romanlar’ın yaşadıkları üzerinden tanıklık ediyoruz.
Konusunun ağırlığının aksine kitap oldukça eğlenceli. Kitabın orijinal alt başlığı ‘kötümser komedi’ (comédie pessimiste) tam olarak kitabın ruhunu özetliyor aslında. Velibor Çoliç, tüm bu trajedileri mitler, gelenekler ve bölgenin renkli ve çok sesli kültürüyle öyle güzel işliyor ki hikaye boyunca zihninizde Roman müziği çalıyor, Emir Kusturica filmlerinden kareler gözünüzün önünden geçiyor. Bunca acılar yaşamış halkın yine de hayattan keyif alma ve eğlence anlayışı da aslında bir yandan metni keyifli hale getirirken bir yandan daha da duygulandırıyor insanı. İster Romanlar’ın kendilerine biçilmiş ‘kadere’ izahı ya da tesellisi olarak okuyun ister hikayelere ilgisine yorun, Roman efsanelerini okumak oldukça ilginç ve farklı bir deneyimdi benim için.
Farklı inançlardan pek çok farklı milletin hep bir arada yaşadığı, zengin kültürel dokusu, eğlenceleri, mitleriyle adeta rengarenk bir mozaik gibi ama hep kaynayan bir kazan olan Balkanlar’ı ve ‘Her milletin gayri meşru çocuğuydum’ cümlesi kadar güzel ifade edilemeyecek, bu mozaiğe ve aslında hiçbir yere ait olamamış, hep ‘öteki’ kalmış Romanlar’ı çok iyi anlatmış bence Velibor Çoliç. Çok keyif aldım.
··
1.698 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.