Bilindiği üzere Gogol rus edebiyatının ilk büyük roman, öykü ve tiyatro yazarı ve aynı zamanda Rus realizmininde kurucusudur. diğer tüm eserlerinde olduğu gibi ölü canlar romanıda realizmin etkisinde yazdığı pek aşikardır. Yazar romanında 19.yy rusyasının çarlık monarşisini toplumsal çürümüşlüğü, toplumsal yapının bozukluğunu ve ahlaki çürümüşlüğü yer yer alaycı bir dille ele alıp müthiş tespitlerle tamamlamıştır.
Gogol, Ölü Canlar romanında karakterlerin ikiyüzlülüğü, rüşvetçilik, sahtekarlık ve ahlaki yozlaşma gibi olumsuz özelliklerini göstererek, Rus toplumunda var olan çürümüşlüğü eleştirir. Romanın ana karakteri Çiçikov, ölü insanların isimlerini satın alarak hayali bir servet yaratmaya çalışır. Bu karakter ve çevresindeki diğer karakterler, toplumsal değerlerin çarpıtıldığı, adaletsizlik ve rüşvetin yaygın olduğu dönemin rusyasını net bir şekilde ortaya koymuştur.Gogol bu eserlerinde mizahi bir üslup kullanarak kokuşmuş olmakta olan rus toplumunu ironik bir şekilde betimlerken okuyucuya, toplumsal sorunları ve insanların içinde bulunduğu ahlaki krizi fark ettirmek adına satır aralarında bolca mesaj vermektedir. Gogol romanında çürümüşlüğü ve aymazlığı eleştirirken aynı zamanda insan doğasının karmaşıklığını da gözler önüne serip bireyin iç hesaplaşması ve insanın yozlaşması gibi temaları zihin işçiliğiyle ustalıkla bizlerin önüne sermektende geri durmamış ve romanın büyük bir bölümünde sorgulama ve düşünme fırsatınıda vermiştir.