·736 syf.··Beğendi
···Okunma: 19 Temmuz 2023 19:51 #mobydick ansiklopedik ve alegorik roman türlerine dahil edilen, çok hacimli, yer yer ironik bir üslupla 1. ve 3. tekil şahıs anlatıcı tarafından aktarılan trajik bir kurgu.
Romanın anlatıcısı; Kaptan Ahab’ın gemisine tayfa olarak giren ve Moby Dick adı verilen albino bir balinanın gazabından kurtulabilen tek kişi olan Ishmael. Ishmael, romanda masumiyetin imgesi (Ishmael’den başka kim, bir otel odasında bir yamyamla (Queeqeg) aynı yatakta yatıp huzur içinde uyuyabilir ya da onunla dost olmaya cesaret edebilir ). Eleştirmenler tarafından Moby Dick’in neyi sembolize ettiği net olarak belirlenemese de; bana en yakın gelen görüş, insanı çaresiz bırakan doğanın devasa ve gizemli gücü olması. Kaptan Ahab ise bana kalırsa vahşi insanoğlunun doğayı katletme çabasının bir imgesi. Neyse ki doğa bir yolunu bulup kendini bizden kurtarıyor her seferinde. Kaptan Ahab’ın Moby Dick’in kopardığı bacağı yüzünden gerçeklere karşı gözlerini kör eden intikam arzusuyla girdiği takıntılı ruh halinin tasviri o kadar iyi yapılmış ki; okuru gerçek yaşamında kendi takıntıları ile yüzleşebiliyor. Olay örgüsünde Tanrı’nın varlığı sık sık sorgulansa da Tevrat ve İncil’e çok gönderme var. Misal; kaptana Tevrat’taki tanrı tanımaz Kral Ahab’ın adı verilmiş ve başlangıçta Yunus peygamberi balinanın yutması öyküsüne sayfalarca yer verilmiş. Kitapta Türklerden de çok bahsediliyor ama olumsuz olarak maalesef.
Değeri ölümünden sonra anlaşılan yazarlardan biri olan #hermanmelville lise eğitimi dahi almamış olmasına rağmen tartışmasız muhteşem bir yazar ve dünya klasikleri arasında anılan bu harika kitabın yazarı. Öncesinde başka işlerde çalışan yazar, 18-25 yaş arası çeşitli gemilerde en çok da balina avlayan gemilerde çalışmış. Zaten metinde kullandığı terminoloji gemileri iyi tanıdığının göstergesi. Denizcilerin mutlaka okuması gereken romanlardan olduğunu düşünüyorum.
Sabahattin Eyüpoğlu ve Mina Urgan tarafından Türkçeye çevrilen ve Yapı Kredi Yayınları Kazım Taşkent Yapıtlar Dizisi baskısını hem çeviri kalitesi, hem ciltli olması, hem kuşe kağıda benzer kalitede pürüzsüz kağıt tercihi, hem de rahat okunan puntosundan dolayı tavsiye ederim. Özellikle farklı yazarlara ait ön söz ve son sözlerdeki açıklamalar da edebi açıdan çok doyurucu olmuş.