Puan vermedi·188 syf.····Okunma: 31 Temmuz 2023 00:00 Öteki
•Kitap Hakkında Genel Bilgiler
Öteki, diğer adıyla "İkiz", Fyodor Mihayloviç Dostoyevski' nin yirmi dört yaşında, ilk romanı olan İnsancıklar' dan sonra yayımladığı novellasıdır.
İnsancıklar'ın, yayımlandığı dönemde büyük övgüler alan önemli bir yapıt olması, Ötekiler'in beklentilerin gerisinde kalan tartışmalı bir eser olmasına yol açmış, ve Ötekiler' i çok sert eleştirilere maruz bırakmıştır.
Eserin henüz psikoanaliz kavramının ortaya çıkmadığı ve edebiyata uyarlanmadığı bir dönemde çıkması çokça eleştirilmesine yol açan sebeplerden bir diğeridir Çünlü dönemin okurları bilinçdışı kavramlara henüz aşina değildir.
Dostoyevski ise : "Edebiyata bu fikirden daha ciddi bir katkım olmadı", "İlk önce benim keşfettiğim ve ortaya koyduğum, en büyük, en önemli tip." "Gelecekte başyapıtım olarak bahsedecekler." diyerek kitabına olan inancını hep korumuş ve kitabın ilk basımı olan 1846' dan 20 yıl sonra, kitabı tefrika ederek yeniden yayımlatmıştır.
Birçok açıdan çok tartışmalı bu eser, Gogol' un "Petersburg Öyküleri" arasındaki benzerlik ile de vurgulanır. Önemli çağdaş eleştirmenlerden Konstantin Aksakov, Dostoyevski' nin, Gogol'un yapıtlarının tekrarı niteliğinde bu eseri oluşturduğunu söylemiş, ve Dostoyevski' nin , Gogol'un cümlelerini aynen değiştirdiğini ve bütün yanlarıyla tekrar ettiğini iddia etmiştir. Bunun yanı sıra yine birçok eleştirmen de Dostoyevski' nin bu eserini Gogol' un çalışmalarına verdiği bir yanıt ve yenilik olarak tanımlar.
"Öteki" Sartre ve Kafka gibi bir çok yazarı etkileyerek modern edebiyata büyük katkı sağlamıştır ve günümüzde hâlâ önemini koruyan başarılı bir eser olarak anılmaktadır.
•Kitabın Konusu
St.Petersburg' da orta derece, sıradan bir memur olarak görev alan Jakov Peteoviç Golyadkin, insan ilişkilerinde başarısız ve antisosyal bir karakterdir. Doktoru Rutenspitz ile geçen konuşmasından sonra Golyadkin'in sorunlara açığa vurmaya başlar. Davranışlarını kontrol etmekte zorlanan Golyadkin, bu konuşmanın akabinde istenmeyen ve dışlanan bir insan halini alır.
Hikaye akışının bu bölümünde Golyadkin, bir gece kendi görünüş ve kıyafetlerine sahip, aynı isimde bir adamla tanışır.
Ana karakterimiz Golyadkin' den bambaşka bir karaktere sahip anti karakterimiz "Öteki", zamanla üstün sosyal becerileri ve dürüst olmayan davranışlarıyla Goldaykin' in sosyal çevresine dahil olarak, Golyadkin' in ilişkilerini kötüleştirir ve onun sosyal statüsünü geri dönülemeyecek bir şekilde zedeler.
"Öteki" Golyadkin' in sahip olamadığı tüm toplumsal itibara sahip olur ve zamanla toplumdan tamamen uzaklaşan Golyadkin, kendi hikayesinde "Öteki" karaktere dönüşür. Sonunda ise bir gün böyle olacağını içine doğan ve kitap akışı boyunca bu kaygıları hissettiren Golyadkin doktoru eşliğinde toplumdan izole edilmek üzere uzaklaştırılır.
•Tahlil
Dostoyevski "Öteki" karakterini kaleme alırken, kişilik bölünmesi yaşayan Golyadkin' in diğer benliğini tasvir eder. Golyadkin'in aslında olması gereken, toplumca normal kabul edilen ve ahlaken zayıf kişiliğe sahip başka bir versiyonu olan İkinci Bay Golyadkin. Geçerli sav budur.
Ana karakterimiz Golyadkin' in psikolojik nevrozlar yaşayıp gerçekte yaşanmayan bu sanrıları görmesi, "Öteki" karakterinin gerçekte var olmasına kıyasla daha muhtemel görünür. "Öteki" karakterin ortaya çıkış hikayesi de bunu destekler niteliktedir.(Karlı bir gecede dışarıda olan Golyadkin bir adamın onu evine kadar takip etmesiyle bu karakterle tanışır, Evine kadar gelen bu adam onun birebir aynı görünüşe ve özelliklere sahiptir.) Fakat bu karakterin olay örgüsüne dahil olmasından sonra, varlığı yan karakterlerce kabul edilir veya desteklenir bu da kitaptaki bu karakterin gerçekten var olmasının mümkün olabileceğini ve sanrının ötesinde gerçek boyutta yaşayabileceğini de gösteriyor olabilir. Dostoyevski durumu net bir şekilde belirtmediği için, bu konuda okurlarını bir bilinmezde bırakıyor.
•Yorum
Klasik Dostoyevski tarzına yakın bir kitap olduğu için Dostoyevski sevenlerin beğenisini kazanacak türden bir kitap "Öteki".
Yazıldığı dönem için çok başarılı bulduğum kitap akıcı bir üslupla yazılmıştı ve okurken çok keyif aldım.
•Alıntılar
"Keder evladım, yaldızlı saraylarda bile olur ve ondan kaçış yoktur."
"Ben basit, sade bir adamım, görünüşümde parıltı yoktur. Bu konularda silahsız bir asker gibiyim."
"Böyle onur kırıcı bir oyunda başrol oynamanın tüm kazançsızlığını anlıyor ve hissediyordu."