Tanıdık kültür ve benzer sömürülmüşlük: Minimalize edebiyatJapon Edebiyatı
Henüz 35 yaşındayken intihar etmesi (takip edenler kuramımı bilirler!) ve modern Japon edebiyatının iki devinden #soseki 'nin (diğeri #ogaimori) öğrencisi olduğu için okudum. Çevirmen ünlü edebiyatçımız #tarıkdursunk 'nın yazdığı önsözde; emrindeki samuraylarla ülkeyi kasıp kavuran Daimyo (12 ile 19yy arası hüküm süren feodaller) ailelerin baskısında gelişemeyen ve yabancıların gelişiyle Batılılaşma sürecine giren (Tanıdık geldi mi!) Japonya'yı ve yazarın tam bu sınırdaki edebiyatını anlattığı bilgiler, iyi bir giriş olmuş doğrusu.
Eserdeki 5 hikayeden ; 8yy'dan kalma 13m yüksekliği ve kulesiyle o zamanki başkent Kiyoto'daki ihtişamın simgesi Raşomon kapısından yüzyıllar sonra giren bir adam ve kuledeki yaşlı cadının insana ölümün görecesizliğine inandıran Raşomon ile zamanın kadınlarının ağır yaşamlarını dillendiren Ormanda ve Kesa İle Morito hikayeleri, dikkat çekenler. Özellikle Orta Asya Türk edebiyatında (Kırgız!) dikkatimi çeken, kadınların kaçırılarak evlenilmesi durumu, Japon kültüründe evli olup aşığı ya da zorla birlikte olduğu adamlara kendi yanlışını eşlerine de yükleyerek öldürtme güdüsü oldukça ilgimi çekti. Ve de bu durumu yazarın anlatımıyla sebebini kadınlardan öğrenme çabaları da: "Bir kadın kendisini seven bir erkeğin kendi kocasını yine kendi uğruna öldürmeye kalkışması karşısında neler hisseder ki?" Ayrıca Batı'dan tanıdığımız nesneleri kisileştirme ve iç monologların yanında verilen çevre ve mekan betimlemeleri ise, öykülere artı bir değer katmakta.
12 ile 13yy'dan kalan Japon anlatı ve masallarını kendi üslubuyla eserlerine yansıtarak ünlenen ve günümüz Japonya'sında adına büyük edebiyat ödülleri de dağıtılan kısa öykü ustasını, bu kitapta yer almayan ünlü #cehennemtablosu gibi hikayeleriyle de incelemekte fayda var. Kısa bir ara vererek ülkenin diğer dev yazarı Mori'nin #yabankazı eserine geçeceğim. Zira tanıdık gelen bu kültür ve minimal edebiyatı, her ne kadar Batı'dan izler taşısa da (önsözü iyi okuyun) hoşuma gitmiş (Dazai de iyiydi) bulunuyor...
·
170 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.