Tasavvuf yolu bir çok çeşitlilikler gösterirse de bütün bu çeşitlilikler, Islâmda, üç ana yolda toplanmıştır.
1- Zühd ve İbâdet yolu: Buna (Ahyâr) yolu da denir. Genel olarak Şeriat yolu, muamele yoludur.
2- Tasfiye ve Mücâhede yolu: Buna (Ebrâr) yolu da denir. Riyazet ve mücâhede, yani tasfiye yoludur.
Bu yolda olanlar gerek Hak ve gerek halk ile muamelelerinde sadâkat üzredirler.
3- Aşk ve Muhabbet yolu: Buna (Şattâr) veya (Şâirin) yolu da denir. Bu yol, aşk, muhabbet ve cezbe yoludur. Bu yol, ilk iki yoldan üstündür.
Zira, bu yolun şartı, (Ölmeden evvel ölünüz) hadîsinin işaret ettiği hâldir. Dolayısiyle, bu yol, artık, bir hâlden diğer bir hâle, bir makamdan diğer bir makama yükselerek Allah'a kadar giden bir seyr ve seyahattir.
Sayfa 246 - Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları·Kitabı okudu