Varoluş Özden Önce GelirFelsefe
Önce ne demek bu varoluş özden önce gelir lafı kısaca ona bir bakalım. Başlangıçta yalnızca insan türünün yeni bir üyesi olarak varoluruz. Belirli bir rolümüz, önceden belirlenmiş bir amacımız yoktur, uygun gördüğümüz gibi yaşamakta özgürüz demektir. Öz devam eden varoluş, o şeyin işlev görmesi için önceden var olan bir yol olduğu anlamına gelir. İnsanın özgürlüğe mahkûm olduğunu söylemek, özden önce gelen varlık fikrine gönderme yapmaktır. Belirlenmiş bir amacımız olmadığı için özgürüz ama bu, hayatımızı istediğimiz gibi yapmak zorunda olduğumuz ve istediğimiz hayatı yaşamıyorsak başkalarını suçlayamayacağımız anlamına gelir yani hayatımızla ilgili kararları tek başımıza veririz, bu tamamen bize bağlıdır. Sartre, insani değerlerin temelinin özgürlüğe, nasıl yaşanacağını seçme yeteneğine bağlı olduğuna inanır.
Spoiler!!!
Kitaba dönecek olursak, canlı ile cansız arasındaki ilişkiyi sorgulayan Roquentin, bir nevi hür insanların hür olmayan varlıkların dünyasına atıldığını düşünür ve sonrasında da kitap boyunca onu hep varoluşsal çabalar içerisinde görürüz. Bir anlam arayışına girer … ama kitabın bir yerinde otodidakt ona der ki ….hayata anlam yüklemek istiyorsan harekete geç…. Ve yine kitabın bir yerinde Roquentin hayatını anlamlı çıkaracak olan tek şeyin Rollebon hakkında yazdığı kitap olduğunu söyler. ve kitabın sonlarına doğru da Roquentin’in akılına roman yazma fikri gelir ve der ki her şeyden önce sıkıcı bir çalışma olacak belki ama bittiğinde onun aydınlığı bir nebze olsun geçmişim üzerine düşecek ve belki o zaman hayatımı tiksinti duymadan hatırlayacağım.
İnsanlar can sıkıcı olmayan şeylerden hemen bıkarlar , bıkmadıkları şeyler ise çoğunlukla can sıkıcı olan şeylerdir diye çok sevdiğim bir söz var. Bunu yazmamın sebebi Roquentin’in kitap boyunca bulantıları tiksintileri yazdığı kitabı yarım bırakması vs ama sonunda bir yazar olarak tekrardan bir roman yazma fikiriyle var olma çabası. İnsan kendi varoluşuna bir anlam katmak istiyorsa bu konu da zaten özgür ve önünde hiçbir engel yok.Hani Roquentin kitabın sonlarına doğru diyor ya “ ben de olmak istemiştim, sonunda bir saksafon notasının keskin ve belirgin sesini verebilmek” . Kısacası bizi oyalayacak şeylerimiz olmalı aksi durumda Roquentinin yaşadığı bulantıyı hepimiz az çok yaşıyoruzdur . Hayatın bayatlığından "Bulantı" yaşamak istemiyorsak ona anlam katacak tutamaklarımız olmalı.
·
57 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.