(Spoiler içerebilir.)
#
#
Uzun zamandır okumak istediğim, çok fazla önüme çıkan bir kitaptı. Özellikle de herkesin incelemelerde sıkça yer verdiği “"İstediğin kadar saksağanı vur vurabilirsen ama unutma, bülbülü öldürmek günahtır.” alıntısı çok fazla önüme düşüyordu. Kitabın detayına girmeden önce bu cümle ile ilgili benim ne düşündüğümü belirtmek istiyorum. Her ne kadar pek çok kişi saksağanı siyahiler, bülbülü beyazlar olarak yorumlamışsa da bence burada asıl kastedilen o değil. Çünkü ilerleyen kısımlarda bülbülü öldürmenin neden günah olduğu sorusuna cevaben bülbülün zararsız olduğu vurgusu yapılıyor. Ve yine bu bahsi geçen cümleyi Atticus adlı karakterin yani bize adil ve önyargısız olarak tanıtılan karakterin kurmuş olması bu cümlenin siyah-beyaz ayrımından çok iyi-kötü ayrımını vurgulaması daha mantıklı geliyor bana. Zira yine kitabın sonunda Scout adlı karakterin ağabeyi Jem’i kastederek yine bu cümleyi kurmasının, bu düşüncemi destekler nitelikte olduğuna inanıyorum. Tabi ki edebiyat herkeste farklı hisler ve anlamlar barındırır, tekdüzeye indiremeyiz. Orası ayrı bir mevzu.
Kitapta her bir karakterin bize çok güzel aktarıldığını, hikayenin zihnimizde tam anlamıyla canlandırıldığını ve kitabın içine çok güzel dahil olabildiğimizi düşünüyorum. Okurken kitaba uzak hissetmiyorsunuz. “Ben ne okuyorum Allah aşkına?” ya da “E bunun sonu nereye varacak şimdi?” gibi sorular sordurmuyor bana kalırsa. Her ne kadar başlangıçta karakterleri anlamak zor gelse de -çünkü çok karakter tanıtıyor- sonrasında durum netleşiyor. Genel anlamda rahatça aktı kitap bana kalırsa. Bu açıdan uzun süredir kitap okumaya ara vermiş, bi türlü geri dönemeyen, sıkılan ya da bunalan insanlara da tavsiye edebileceğim bir kitap.
Kitaptaki her bir karakterin ayrı bir bakış açısı, ayrı özel bir karakteri var. Atticus karakterinin erdemliliğine ve babalığına hayran olmamak elde değil. Özellikle şu yaklaşıma kalbimi bıraktım: "Jack! Bir çocuk soru sorduğunda ona yanıt vermen gerekir. İşi palyaçolukla atlatamazsın. Çocuk çocuktur ama kaçamak yaptığını büyüklerden daha iyi anlar. Kaçamak yanıtlar ise kafalarını bulandırır." Çocuklarını yetiştirme tarzı, onlarla olan ilişkisi çok örnek alınası. Kitabın bir çocuğun ağzından yazılmış olması da bir yetişkinden farklı düşünmeyi, farklı bir bakış açısı görmeyi sağlıyor. Scout karakterinin büyüyüşüne de çok güzel şahit oluyorsunuz.
Kitapta çok fazla çarpıcı sahne ve söz de var. Uzun süre üzerinde düşüneceğimden, sık sık hatırlayacağımdan şüphem yok. Scout ve Jem’ın zencilerin kilisesine gittiğinde yaşadıkları ve orada kurduğu “Tanrı da aynı Tanrı değil mi?” sorusu düşündürücü. Ya da Atticus’un adaleti sağlamaya çalışırken çevresindeki herkesin hem ona hem ailesine gösterdiği kötü tutum, kendi ablasının bile onu anlayamayışı vb. üzücü. Ki yine üzücü olan, buna benzer durumların günümüzde bile yaşanıyor olması. Neyse burası ayrı bir konu :)
Adaletsizlik kısmına dönecek olursak; kitapta her ne kadar zenci bir adam adaletsizlik içinde kalmış olsa da, beyazlar üstün görülüp zenciler her alanda kötü duruma düşürülse de, tek ırkçılık, tek adaletsizlik de onlara değil. Gariptir ki kendini diğerlerinden üstün gören bir grup hep var. “..Bizimkiler Cunnigham’ları sevmiyor. Cunnigham’lar Ewell’lardan, Ewell'lar da Zencilerden nefret ediyor.” cümlesi bu durumun özeti. Ötekileştirilen gruplar bile bir başka grubu ötekileştiriyor. Kendileri bu hisse fazlasıyla aşina olduğu halde, başkasına bunu yapmaktan çekinmediği gibi kendisine yapılmasından da hoşnutsuz oluyor. Bu çok garip bir tezat. Günümüzde bile bu neden böyle dediğimiz, adil bulmadığımız pek çok şey var buna benzer. Bazı değerler hala daha insanlığın problemi ve bunun geçmişten beri böyle olduğunu, sadece bazı şeylerin keskinliğini belki yitirdiğini görüyor insan.
Çok uzatmadan, kısaca pek çok konuda düşündürücü, değer yargılarını tekrar gözden geçirmeye iten, özlemini duyduğumuz doğru şeyleri güzel gösteren bir kitap. Cesaretin, empatinin, anlayışın, sevginin, adaletin güzel tanımlandığını düşünüyorum. Umarım hayatımızda Atticus gibi düşünen ve davranan pek çok insan olur…
·
37 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.