Gönderi

'Ben bir bit miyim, yoksa insan mı?'
9/10
·687 syf.··
Beğendi
·
2023 10. kitabı
İçine kapandığı yalnızlık ortamında oluşturduğu bu bireyci, toplumsal içeriği yönünden ise anarşik düşünceler sonunda Raskolnikov'u; Ben bir bit miyim, yoksa insan mı? ikilemine götürür. Oysa Raskolnikov geçmiş çağlarda ve kendi yaşadığı çağda milyonlarca ezilen insanın toplumsal haksızlıklara neden başkaldırmadıkları konusunu yeterince ve ciddi olarak düşünmemiştir. Ezilen insanların geçmişte ve şimdi uysalca boyun eğmeleri onda öfke ve acı yaratmakta, kendisini yığınların, halkın ''sıradan'' insanların karşısında ve onlardan çok daha yukarılarda bir yerlere koymaktadır. Raswkolnikov bir kurtuluş yolu bulmuştur ve bu kurtuluş yolu onu tarihteki diğer 'olağanüstü' insanlar gibi olduğunu, sıradan olarak gördüğü halkın dokunulmaz kabul ettiği temel ahlak kurallarını çiğneme hakkına sahip olduğunu göstermek. Bu kurtuluş yolu ise cinayet işlemektir. En nihayetinde tarihteki olağanüstü insanlar birer kan dökücüdürler. Buraya kadar olan kısım kitabın ön sözünde olan satırlardı. Bundan sonrası şahsıma ait . 'Ben bir bit miyim, yoksa insan mı?' Son zamanlarda etrafıma bakıp düşündüğüm sonra kendi içime dönüp tekrar düşündüğüm o ikilem. Kendimi sahiden soruyorum ben neyim, pek insan gibi yaşadığım söylenemez. Gerçi insan gibi yaşamak nedir ki? Nasıl insan gibi yaşanır? Bunun kriterleri var mıdır? Varsa nedir? Felsefi ve ahlaki boyutundan ziyade yüksek refah ile birlikte haklarımızın çiğnenmediği bir ütopyada insan gibi yaşamanın bir yolunu bulabiliriz belki. Bitler hakkında da az düşünmedim değil. Önce sordum kendime yazar neden bit kavramını ortaya attı. Benim için paradoks haline dönüştürdü bu kavramı. Sonra açtım baktım neymiş bu bitler. Bitler, çok küçük kanatsız, kan emerek beslenen özellikle ense ve kulak arkasında kaşıntıya sebep olan parazitlerdir, diyor. Yazar bu bit kavramını belki Raskolnikov kendini bir bit kadar küçük, rahatsızlık verici olarak gördüğü için ortaya koymuş olabilir. Bence biz sıradan insanlar belki küçüğüzdür lakin başkalarının kanını emerek beslenmek gibi bir huyumuz olduğunu sanmıyorum. Bu daha çok 'başkalarının' işi gibi. O başkaları cahil sıradan insanın ensesine yapışır ve onun kanını emer ve adeta bir ömür boyu doymazlar. Kitabın başka bir yerinde 'sıradanlık sıradan insanların tabiatıdır' der Raskolnikov çünkü belki olağanüstü insanların merdivenidir bu sıradanlar. Toplumun büyük bir çoğunluğu uysal ve sıradan olmalı ki olağanüstüler onların üstüne basıp yükseğe çıkabilsin. Yine devamında ' olağanüstüler kan dökmelidir bu da onların tabiatıdır. Bir insan tabiatı için suçlanabilir mi?' diye devam eder. Oysaki sıradan insanları suçlarız hatta bazen olağanüstü insanları bile suçlarız. Çünkü biz başka türlü bu sıradanlık paltosunu üstümüzden sıyıramayız.
İnsan ve Duygular
Suç ve CezaFyodor Dostoyevski · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2025194bin okunma
·
50 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.