İÇİMİZDEKİ ŞEYTAN [ İNCELEME ]Edebiyat
* SPOİLER *
Sabahattin Ali’nin içimizdeki şeytanı içimde bulunan düğümlerden birini çözen sayılı kitaplardan biri oldu. Neden mi? Çünkü içimizdeki şeytanın Ömer’i bir anlamda benim. Ömer benim, Ömer sensin, Ömer biziz. Hepimiz bir noktada aslında Ömer’in yaptığını yapmıyor muyuz? Kendi irademizin güçsüzlüğünün suçunu doğaya, çevremize, imkanlarımıza, içimizdeki şeytana yüklemiyor muyuz? Daha iyi anlamlandırmak için Ömer neler yapmış biraz bakalım.
Ömer hayatında bir amacı bulunmayan ama bir amacının olması gerektiğini bilen bir gençtir. Ama gelgelelim ki uğruna emek sarfedecek bir amacın bulunmadığını, çevresindeki insanların vakit ayırdığı amaçları uğruna ter dökmek için yeterince önemli emeller olarak görmez. Daha vahimi ise bir amacının bulunmasının oldukça ehemmiyetli olduğunu bilmesine rağmen bir emel arayışına girecek kadar güçlü bir iradesi yoktur. Hayatını şekillendirecek amacın gelip kendisini bulmasını bekler ve günlerini kahvehane köşelerinde dostlarının amaçlarının anlamsızlığını düşünerek geçirir. Ta ki Macide’ye rastlayana kadar.
Ömer Macide’yi vapurda ilk gördüğü anda ona karşı bir şeyler hissetmeye başlar. Neden Macide? Macide’nin özelliği nedir? Çok güzel olması mı, Ömer’le kafa yapılarının birebir uyuşması mı? Sizi bilmem ama bana göre hayır. Macide, Ömer’in geçmişinden bir parçadır. İyi bir talebe olduğu Balıkesir günlerinde Macide ile zaman geçirmiş, onu orada tanımıştır. Bence Ömer’in Macide’den etkilenmesinin sebebi zihninin Macide’yi daha önceden gördüğünü hatırlamasıdır. Macide, Ömer’in geçmişidir. Gel zaman git zaman günler geçtikçe
Ömer ile Macide arasındaki ilişki büyür ve Macide’nin Emine teyzesinin evinden ayrılması üzerine birbirlerinin eşi olurlar. Macide Ömer ile beraber yaşamaya başlar. Ömer bu birliktelikte Macide’nin kendisine hayatının amacını kazandıracağını, onu çukurdan çıkarıp temiz bir insan haline getireceğini düşünür. Evet yanlış değil. Bunu kendi yapmaya kalkmaz, bu görevi başka bir insanın üzerine yükler. Amma velakin kendisi hayatını iyiye götürmek için ufak tefek değişiklikler dışında hiçbir şey yapmaz. Hep Macide’nin onu düzelteceği zamanı bekler. Bu süreç içerisinde yaptığı hataların mesuliyetini bile kendi üzerine almaz. Bunları dahi içinde var olduğuna inandığı kendisine istemediği fiiller yaptıran, istemediği düşüncelere sürükleyen sözde içinde var olan bir şeytanın üzerine yükler. Bütün bunların farkında olan Macide ise gün geçtikte Ömer’in hayatına iyi yönde etki edemediğini anlar. Macide ve Ömer arasındaki ip yavaş yavaş gerilmeye başlarken onu sağlam tutan etmen ise arkadaşları Bedri’dir. Fakat bir akşam eve geç dönen Ömer Bedri ve Macide’yi aynı odada beraber görünce bu ikiliye oldukça şiddetli ithamlarda bulunur ve bunun üzerine Bedri, Ömer ve Macide ilişkisine eskiden olduğu gibi güçlü bir şekilde destek olamaz. Yine de ufak tefek yardımlarda bulunmaya devam eder. Bütün bunların üzerine artık Ömer’in hayatını düzeltmeye yardımcı olma görevini gerçekleştiremediğini fark eden Macide, yavaş yavaş kendisini Ömer’den ayrılmaya hazırlar zira o yanında oldukça Ömer asla kendisini yavaş yavaş bitiren bir döngünün içinde olduğunu fark edemeyecektir.
Zaten kafasında Ömer hakkında yeni düşünceler oluşmaya başlayan Macide bir gün bir akşam eğlencesinde Ömer ile arasındaki bağın tamamen koptuğunu anlar. Peki Ömer o akşam eğlencesinde ne yapmıştır da Macide bu bağın koptuğu kanısına varmıştır? Bir bakalım.
Ömer tüm gece boyunca eski okul arkadaşı olan Farklı bir kızla ilgilenmiş, Macide’ye tüm gece boyunca zaman ayırmamıştır. Onu farklı bir arabada yalnız başına bırakmış, resmen o yokmuş gibi davranmıştır. Tam bu noktada Macide artık Ömer’in hayatını düzelten insan olamayacağını anlar. Zira onun yanında olması bile eski amaçsız günlerine dönmesine engel olamıyor, Ömer kendini Macide’den uzak hissettiği ilk anda eski vasıfsız Ömer haline geri dönüyordur. Tüm bunlara şahit olan Macide artık bu birlikteliğin bir amacı olmadığını fark eder ve Ömer ile yollarını ayırmaya karar verir.
Veda mektubunda bunu belirtir Macide. “Ben sana rehber değil, ancak bir yol arkadaşı olabilirdim” der mektubunda. Ömer’i hala çok seviyordur ama ona herhangi bir yararı yoktur. Ömer’in hayatının sadece Macide hayatından çıkarsa düzelme ihtimali vardır. Amma velakin hayatın en değerli mahluku olarak gördüğü Macide bile iyi anlamda değişmesine vesile olamamışken buna sebep olabilecek başka bir etmen var mıdır? Orası muamma.
Macide Ömer’e veda mektubunu bırakıp evden ayrılmadan önce Ömer’in tutuklandığı haberini alır. Ama artık bu ilişkinin bitmesi için bir veda mektubuna ihtiyaç yoktur. Ömer hapiste geçirdiği süre içerisinde her şeyin farkına varmıştır. İçinde herhangi bir şeytan yoktur. Ömer iradesizdir, Ömer güçsüzdür, Ömer kötülüğün içinde bulunmaya alışmıştır. Tüm yaptıklarını kendi iradesiyle hiçbir gücün etkisinde olmadan yapmıştır. Bunları fark etmesi için hapise düşmesi gerekse de nihayet sorunun kendisinde olduğunun farkına varmış ve Macide’ye daha fazla yük olmamak için ondan ayrılmaya karar vermiştir. Defalarca olduğu gibi tekrar değişmeye çalışacaktır ama bu sefer tek tabanca olarak. Ömer ve Macide birlikteliği bu şekilde ikisinin de rızasıyla son bulmuştur.
Roman burda son bulur. Ömer kendini değiştirebilmiş mi, yoksa yine başaramadı mı bunu bilmiyoruz. Ama önemli olan zaten bu değil. Önemli olan Sabahattin Ali’nin yarattığı Ömer’in aslında hepimiz olduğunu anlayabilmek. Hangimiz Ömer değiliz? Hangimiz kendi tembelliğimizin, güçsüzlüğümüzün, kötülüğümüzün mesuliyetini tam anlamıyla üzerine alabiliyor. Gerek çevremize yüklüyoruz bu suçu, gerek hava durumuna, hatta bazen içimizdeki olmayan şeytana. Önemli olan bu saatten sonra Ömer olmamak. Ömer’in yaptığının aksine hayatımızın amacını bulmak ve vaktimizi bu amaç uğruna harcamak. Ömer’in kendine verdiği değişme sözünü aslında hepimizin kendi içimize vermesi ve Ömer’in aksine bu sözümüzü tutmamız gerekir. Sabahattin Ali, içimdeki aydınlanmanın önderlerinden biri olmuştur. Kendisini saygı ve rahmetle anıyorum. Lütfen bu usta kalemi okurken kendinizi siyasi düşüncelerinizden ayırıp değerlendirin arkadaşlar.
·
89 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.