OBLOMOVLUK 1/2Edebiyat & Roman
Hiçbir şey yapmamak tembellik midir? Ya asalak ya da oblomovluk tembellik midir?
Bazen tembelliğe karşı bu kitabı okumayı tavsiye eden kitapseverler oluyor. Bence bu kitap öyle bir şey değil baştan bunu söyleyeyim.
Oblomovluk bilinçli olarak hiçbir şey yapmamaktir. Oblomovluk hayatın gerçeklerinden kaçarak, acıyla arasına perde çekerek mutlu olmaya "çabalamaya" çalışma sanatıdır. Oblomovluk ile ne çabalamak ne de çalışmak kavramları yan yana gelir. OBLOMOVLUK zamanı sadece kendine ayırmak demektir. Oblomovluk hayal dünyasında mutlu olmak demektir. Oblomovluk aylak adam demektir.
Şimdi gelelim oblomovluk iyi midir kötü müdür?
Oblomovluk tek bir kişide olursa problem olmaz ama bu duygu topluma ait olursa yani toplum oblomov olursa asıl sorun o zaman başlar.
Kitabı bireysel oblomovluk üzerinden ele alırsanız Oblomov kendisini gerçek ile hayalleri arasında sıkışmıştırmış gelgitleri olan kötü olmadığı için iyi olan acınası bir karekterdir. Ancak toplumun modern zamana geçişte yaşadığı ikilemleri tembellik veya çalışkanlık arasında kalması o ülkenin geri kalmasına sebep olacaktır.
Bu açıdan kitabı önce toplumsal olarak ele almak istiyorum. Oblomov Rus/Doğu tembelliğini Ştoltz ise Alman/Batı çalışkanlığını temsil ediyor. Batı toplumları katı disiplinli hırslı bir durumda iken Doğu toplumları ise miskin sürekli tatil peşindedir. Kolay yoldan köşeyi dönme, emek harcamadan bir şeyleri kazanma derdindedir. Mevcut halini değiştirmek, düzeltmek için çabaya, planlamaya girmeyen bir durumdadır. Menfaatçilerin, asalakların böyle toplumlardan çıkması kadar normal bir şey yoktur. Doğuda sadece efendiler değil hizmetcilerde böyledir. O yüzden Oblomov'un hizmetçisi Zahar da bir oblomovdur.
Batı toplumlarında da hizmetçi sınıfı vardır. Ancak efendiler bu hizmetçileri kendi uğraşlarına daha fazla zaman ayırmak için kullanırlar. Böylece toplumsal gelişim başlar. Doğu da ise hizmetçiler efendileri daha fazla aylaklik yapsın diye vardırlar.
Batıda aydın sınıfı Doğuda aylak sınıfı böyle doğar.
Biraz da bizdeki duruma bakalım. Sizce bizim oblomovlugumuz ne zaman başlamıştır. Göçebe bir toplum olan Türkler her daim hareket halindedirler. Ne oldu da biz bu hale geldik. Oblomovluk saraylar ile başlamıştır bizde. At sırtından yumuşak döşeklere geçtiğimiz günlerde başladı. İdealler ölünce başlar. Mücadele azmi bitip korkular bedenimizi esir alınca başlar.
Yazar köleliğin yasaklanmasiyla Rus aristokrat sınıfının yaşayacağı büyük soruna da değinmiş böylece. Efendi ama elinden hiçbir şey gelmeyenler, çorabını bile başkasının giydirdiği bu kişiler ne yapacaktı bu yeni dünyada ve onlara yer yoktu. Toplumsal olarak oblomov kalacak milletlerde tarih sahnesinden silinecek böylece başka kültürlerin etkisi altına girecekti. Büyük bir devrim gerçekleştiren Rus toplumu, genlerine işleyen oblomovluk nedeniyle başarılı olamamıştır.
Yazar kendi topluma Şlotz örnek göstermiş bize lazım olan Alman disiplini ve çalışkanlığıdir demiştir. Ancak oblomovluktan nasıl kurtulacağının yolunu söylememiştir. Fakat biz romanda bahsedilen ve birçok kişinin çok dikkat etmediği konuya deginebiliriz.
Oblomovluktan kurtulmanın beklenen dönüşümün gerçekleşmesi çocukların doğru yetiştirilmesinden geçiyor. ÇÜNKÜ çocuk yetiştirmek bir sanattır.
Doğu çocuklarını şımartarak yetiştiriyor. Benim yaşayamadığım hayatı onlar yaşasın diyerek, hayatı öğrenemeden büyüyen çocuklar oluyorlar.
Batıda ise disiplin ve sorumluluk vererek aynı zamanda idealler aşılanarak yetiştiriliyor.
Sizce iyi ebeveynlik nedir?
Çocuğumun elini soğuk sudan sıcak suya değirmemek mi yoksa hayatı gerçekleriyle yaşatarak öğretmek midir?
Doğuda fakir alt sınıflardan bir aile hasbelkader iyi bir refah seviyesine geldiğinde çocuklarına kendi mücadelelerini aşılamadığı için onları birer oblomov olarak yetiştirirler.
Oblomovların gelecek hayalleri yoktur. Hayatlarında bir amaç yoktur. Hayallerini gerçek hayata taşıyacak cesaretleri yoktur. Çünkü onlar başarısızlıktan korkarlar. Bunun nedeni onlar küçüklerinden itibaren hiçbir şey yapmamaya alıştırılmışlardır.
Anaokullarinda etkinlikleri kendisi yapan anneler beni duyuyor musunuz? Sonra bu çocuklar ileride ödevlerini bile kendi başına yapamayarak bazen hiç tanımadıkları kişilerden yardım almak isterler. Tabii ki bu duruma asalaklik olmadığı için kötü demesekte iyi olduğunu da kimse iddia edemez.
Oblomovların psikolojik analizleri de yapılmalıdır. Onlarda erteleme hastalığı vardır. Bu onların ortaya çıkacak problemlerle yüzleşmek istememelerinden kaynaklanır. Felaketlerden ne kadar korkasalar da kendini gerçekleştiren kehanet gibi olaki bir işe koyuldular arızalar onları bulur. Çünkü ne zamanında başlamıştır ne de işi düzgün devam ettirebilmislerdir.
Sizce oblomovlar depresyondalar mıdır?
Kitabın Olga'ya bakan aşk kısmını 2.bölüme bırakalım.
İyi kitaplar iyi okuyucuları hak ediyor.
·
1 +1'leme
·66 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.