Hiçbir korkuya benzemez halkını satanın korkusuTarih
Damat Ferit, daha 22 Eylül'de, İngiliz polislerinin koruması altında Orient Ekspres ile Fransa'ya kaçmış, Nice şehrine yerleşmiştir. İstanbul'da kalanlar ve eş dost evlerine sığınarak saklananlar, ne yapacaklarını bilemezler. Bunlardan Hakkari Mutasarrıfı Osman Nuri (Kadri), Bolu Mutasarrıfı iken, Kuvai Milliye hareketini bir «bolşeviklik hareketi» olarak damgalamak isteyen ilk kişi olarak apar topar Bulgaristan'a kaçar, oradan Suriye'ye geçer. Adalet Müsteşarı ve müseccel İngiliz Casusu Sait Molla da çoktan kendini Romanya'ya atmıştır... İstanbul'da kalanlar ise, başı kesilmiş tavuklar gibi şaşkın ortalıkta dolaşırlarken, sonunda bir bölüğü çareyi İngiliz Yüksek Komiserliğine sığınmakta buldular. 7 Kasım’dan 13 Kasım gününe kadar İngiltere devleti fehimesine (yüksek devletine) sığınanların sayısı 140'ı bulur.
İngilizler, bunların önde gelenlerinden bir bölümünü, hemen o ilk günlerde kalkan bir vapurla Mısır'a yollarlar. Bu ilk kafilenin başında, Damat Ferit Hükümetlerinin Şeyhülislamı ve Hürriyet ve İtilaf Fırkasının ikinci kuruluşunda İkinci Reisi Mustafa Sabri Hoca ile ailesi ve oğlu İbrahim Sabri vardır. Damat Ferit Hükümetlerinin bir başka Şeyhülislamı, Kuvayı Milliyecileri «asi ve bagi» ilan edip Mustafa Kemal Paşa'nın «katline» fetva veren Dürrizade Abdullah Efendi ise daha önce davranmış, Fatih'teki konağını, Vaniköy'deki yalısını bırakıp, önce İtalyan işgali altındaki Rodos adasına kaçmış, oradan Mısır'a ve daha sonra da Hicaz'a geçmiştir.
Geri kalanların bir bölüğü, —ki bunların arasında Saray uşakları, küçük zabitler, tekke şeyhleri, hatipler, vaizler, hatta polis neferi, bekçi, saka gardiyan gibi kişiler çoğunluktadır—, henüz İngiliz askerlerince işgal altında tutulan Taşkışla'da konuk edilirler. 17 Kasımda sağlanan bir vapurla da Mısır'a doğru yola çıkarılırlar. Bu vapur, Çanakkale Boğazından çıktıktan sonra önce Yunanistan'ın Pire Limanına uğrar. Kaçaklardan bir bölüğü burada karaya çıkarlar. Geri kalanları ise vapur Mısır'ın İskenderiye limanına bırakır. Taşkışla konuklarından bir başka bölüm ise gene İngilizlerce sağlanan bir vapurla Romanya'nın Köstence limanına gider, oradan Avrupa'ya dağılırlar.
·
102 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.