Nazlı KarEdebiyat
Modern Japon edebiyatının en önemli yazarlarından biridir Tanizaki. 1964 'te Amerikan Sanat ve Edebiyat Akademisi' ne şeref üyesi seçilen ilk Japon yazar. Eserleri iki ana temaya ayrılıyor. Cinselliği ele aldığı ve kültürel olarak japonya 'yı ele aldığı, Batı kavramlarının Japonya' ya etkisini işlediği metinler. Nazlı Kar ikinci kategoriye giren bir metin.1943'te bir dergide tefrika olarak yayımlanır ancak savaş yılları olması ve hükümet baskısı nedeniyle 1948 'te 3 cilt olarak yayımlanmaya başlanır. Kitabın orijinal adı Sasameyuki, çisildeyerek yağan kar anlamına gelir ancak kitapta hiç kar sahnesi yok. Peki yazar neden bu ismi seçer? Ön sözde de belirtildiği gibi, klasik Japon şiirinde
Kiraz çiçeklerinin dallarından dökülmesi kar yağışına benzetilir. Ve bu benzetme benim çok hoşuma gidiyor. Japon kültüründe kiraz çiçekleri, hüznü, ölümü, yitip giden zamanı, hayatın geçiciliğini, temsil eder.Bu geçicilik metnin temalarından biri. Bunu en iyi anlatan cümlelerden bazıları,
"Japon şiirinde kiraz çiçeklerine dair yüzlerce, binlerce şiir söylenmişti... Eskiler çiçeklerin açmasını sabırsızlıkla bekler... dalından düşüp giden çiçeklere hüzünlenirdi... defalarca, tekrar tekrar aynı şeyleri dillendiren sayısız şiir yazılmıştı."
"Yavaş yavaş gün batarken düşen kiraz çiçekleriyle birlikte yitip giden zamana duyulan hüznün en çok hissedildiği akşam alacası..."
Yuki, japonca 'da kar anlamına geldiği için kitabın ismi ana kahramanlardan biri olan Yukiko 'yu temsil eder. Tanizaki, romanın ana kahramanları olan dört kız kardeşi eşinin ailesinden esinlenerek oluşturur. Yazarın kendisinden de haliyle esintiler mevcut. İkinci kız kardeş SachikoTanizaki' nin eşini, Sachiko 'nun eşi Teisonuke yazarın kendisini temsil eder.İhtişamlı zamanlarını 1920' lerin başlarına kadar sürdürmüş sonrasında babalarının iflası ve ölümü nedeniyle bu ihtişamlarını kaybetseler de mevcut saygınlıklarını koruyan köklü ve soylu bir aile olan Makioka ailesinden dört kız kardeşin hayatlarına konuk ediyor okurunu. Tsuruko, Sachiko, Yukiko, Taeko. (Koisan) Roman sık sık Sachiko 'nun gözünden, ilerlese de her bir kız kardeşin kendine has özellikleriyle, ifade ettiği anlam, özel bir yeri var.
Çin- Japon sorunları ve İkinci Dünya Savaşı döneminde yazılmasına rağmen savaşa dair meseleler diyaloglar arasında, mektupların satır aralarında "Çin'le sorunlar," "içinden geçtğimiz bu zamanlar," "Avrupa'daki huzursuzluk " gibi kısa cümlelerle yer buluyor. Nazlı Kar, dört kız kardeşin günlük yaşamlarına okuru konuk ederken Japon kültür ve geleneklerini yoğun bir şekilde, detaylandırarak aktarır. Dönemin toplum yapısı, kadın erkek ilişkileri, Batı rüzgarları nın esmeye başlamasıyla toplum içinde kadının konumunun yavaş yavaş değişmeye başlaması, çocuk eğitimine, çalışan kadına bakış, gelenek göreneklere bağlılık, evlilik süreci ki bu önemli bir konu. Yukiko 'nun Japon geleneklerine uygun bir eş bulmaya çalışmasının etrafında evliliğe ve sürece bakış açısını aktarıyor. Bu konuda Japonlar' ın ne kadar ince eleyip sık dokuduğu görülüyor. Dönemin sergilenen geleneksel tiyatro oyunları, müzikleri, festivalleri, isimleriyle dikkat çeken dansları, kadınların giyim kuşamı, tercih ettikleri kimono ve yelpazelerindeki desenleri - bu desenlerin zarifliği, isimleri ilgimi çeken bir husus - Yemek kültürleri, gittikleri mekânlar, köprüler, tapınaklar, parklar bunların yanı sıra sağlık sektörü, hastalıklara bakış açıları, inançları birçok konuyu ele alıyor yazar. Kültür tanıtımının beraberinde Alman, İsveç komşular, Rus arkdaşlıklar aracılığıyla Doğu - Batı kültür farkı, Osaka - Tokyo karşılaştırmasıyla geleneksel ile modern olanın arasındaki farkı vurguluyor. Burada yazarın durduğu nokta da önemli. Hızla Batılılaşmanın etkisi altına giren Japon kültürüne dair hissettiği farkındalığı sık sık Batı sözcüğüyle vurguluyor. "Batılı bebek, batılı kıyafeti, Batı usulü yemek, Batı tarzı ev" gibi. Romanda değinilen bir diğer önemli unsur Osaka, Tokyo arasındaki lehçe farkı. Bunun sebebi ortak bir konuşma dilinin olmayışı, ortak bir konuşma dili arayışı içerisinde olunması. Metin ilerledikçe bunun çözülmeye başlandığı görülüyor. Bir diğer önemli tema, mevsim döngüleri, iklim sorunları. Yaşanan büyük bir sel felaketi ve tayfun var. Özelikle sel felaketi kitabın en heyecanlı bölümlerinden biri. Tanizaki, 1923 yılında Büyük Kanto Depremi'ni yaşıyor, yazar için bir dönüm noktası, kırılma anı olan depremin yansımasını sel felaketinde görmek mümkün. Yazarın metin aralarına serpiştirdiği kısacık şiirler edebi anlamda zenginlik katmış. En çok sevdiğim kısımlardan biri de yine aralara serpiştirdiği bitki isimleri. Çin Parasol ağacı, Huş ağacı, Filbahri çiçeği, Şipir sarmaşığı, Gardenyalar, Orman gülleri, Hor çiçekleri Bunların arasında en önemli ve özel olanı Kiraz çiçekleri seyri. Öyle hoş öyle güzel ki arka planda kitabı okurken bilgisayarın ekranında Kiraz çiçekleriyle dolu Japon parkları vardı. Ateşböcekleri seyri gecenin karanlığında bir o kadar güzel. Bu kadar detaylı bir anlatıma sahip olmasına rağmen koptuğum, sıkıldığım hiçbir satır olmadı. Aksine bittiği için hüzünlendim. Kitabın vermiş olduğu hislerden, yaşattığı etkiden kopmak istemedim uzun süre. 838 sayfa boyunca okuru metinde tutmayı başaran elbette Tanizaki 'nin kaleminin gücü. Sanırım yazarın en güçlü, zirve kitabını okudum. Diğer eserlerini Nazlı Kar kadar sever miyim okuyunca göreceğim. Benim için özel bir okumaydı. Aynı hisleri verecek başka bir Japon edebiyatına dair bir kitapla tanışır mıyım bilmiyorum. Yeniden, başka bir zaman diliminde tekrar okumayı isteyecek kadar çok sevdim. Öyle bir his, öyle bir tat bıraktı. Çevirmeni de dile getirmek istiyorum. Hazırlamış olduğu ön sözde bir okurun ihtiyacı olabilecek ayrıntıları kısa ve öz bir biçimde sunmuş. Yazımı çevirmen Esin Esen 'in sözleriyle son vermek isterim. Zira ifade edecek olsaydım aynı cümleleri kullanırdım.
"Elinizdeki bu kitabın çevirmeni olarak eserin inceliğine, yazarın pek çok detayı metne nakşetme şekline, o kültürü bir Japon' un gözünden insanın kalbini titretecek şekilde aktarışına hayran kaldığımı söylemeliyim."
·
142 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.