Doktor Ox'un Deneyi ( Une Fantaisie du Docteur Ox ) 1874 de yazılmış bir çocuk kitabı aslında .
-Ama kim demiş yetişkinler çocuk kitabı okuyamaz diye.-
Eser 
Jules Verne nin en meşhur kısa öykülerinden bir tanesidir. Olağanüstü Yolculuklar serisinde yer alan bir eserdir. El yazması, 2017 yılında Christie's New York müzayedesinde 112.500 dolara satıldı . O zamandan beri Amerika Birleşik Devletleri'nde özel bir koleksiyonda bulunuyor . 1871 yılında yazılmış, iki sütun halinde (310 x 200 mm) iki yüze yazılmış 27 varaktan oluşmaktadır.
Kitabı yorumlamaya başlamadan önce birkaç nokta var kitap hakkında söylemem gereken.
Öncelikle kitabın ciltli ve sayfa kalitesinin iyi olması göz dolduran bir detay.
Ama kitabı okurken zorlandığımı itiraf etmeliyim. Nedenini ise çözemedim. Yazarın kullandığı dilden mi yoksa benim yorgunluğumdan mı bilemedim.
1872’de yayımlanan Doktor Ox'un Deneyi, karikatür derecesinde sakin, kurgusal bir kasaba olan Quiquendone’da geçiyor. Son derece sessiz, insanların hiç kavga etmediği, bu sebeple polis teşkilatı kadrosunun kapatılması gündemde olan, ama bu konunun bile insanların genel uyuşukluğundan ötürü yıllardır sonuca bağlanmadığı bir yer burası. Kasabadaki en son tartışma yüzyıllar önce komşu kasabayla bir ineğin öbür tarafa geçmesinden ötürü yaşanmış. Quiquendone’da zaman o kadar yavaş akıyor ki, sahnelenen tiyatro eserleri ve konserler günler boyu sürüyor, insanların nabzı bile asla 50’i aşmıyor.
Kasabada olaylar, Dr. Ox’un ve asistanı Ygene’in gelmesiyle hareket kazanıyor. Dr. Ox, bütün masrafları kendisine ait olmak üzere kasabaya bir gazlı aydınlatma şebekesi döşemeyi teklif ediyor. Bu aydınlatma sisteminde kullanılacak olan gaz, o devirde yaygın olduğu üzere taş kömüründen değil, sudan elektroliz yoluyla ayrıştırılan hidrojen ve oksijenden elde edilecektir. Nasılsa ceplerinden hiç para çıkmayacağından ve bütün işi Dr. Ox üstlendiğinden, kasabanın belediye yönetimi bu teklifi kabul ediyor ve kamu kurumları ile zenginlerin konutları öncelikli olmak üzere gaz fabrikasının ve şebeke borularının inşaatı başlıyor.
İnşaatın başlamasıyla, o vakte dek kişiler arasında hiçbir sürtüşmenin yaşanmadığı kasabada bir şeyler değişmeye başlıyor. İnsanlar artık politik ayrışmalar veya romantik nedenlerle kavga ediyorlar, konserlerde çalınan müziğin daha canlı ve süratli olmasıyla kendilerinden geçiyorlar fakat ertesi gün kimse bu kavgalar ve tozutmalar hakkında hiçbir şey hatırlamıyor. Kasabada bu dönüşüm yaşanırken, Dr. Ox’un ve Ygene’in aralarındaki konuşmalarından “Deney”in başarıyla ilerlediğini öğreniyoruz. Finalde, çok sürpriz olmasa da –Zaten Jules Verne de bu son bölümün başlığını “Yazarın Bütün Önlemlerine Karşın, Zeki Okur Doğru Tahminde Bulunduğunu Anlıyor!” koymuş.- Dr. Ox’un gerçek amacı ve deneyinin mahiyeti açığa çıkıyor.
Aslında bütün kitap aşağıdaki cümlelerle özetlenebilir:
Uzun sözün kısası, sonuç olarak erdem, cesaret, yetenek, zeka, hayal gücü gibi bütün nitelik ya da özellikler yalnızca bir oksijen sorununa bağlı olabilir miydi?
Doktor Ox' un kuramı buydu tabi kabul edip etmemek tamamen size kalmış.
*****Benim sonradan eser hakkında araştırma yaparken fark ettiğim ve yazarın imzası denebilecek bir kelime oyunu mevcut.
Bu da çılgın bilim insanı ve asistanının isimlerini birleştiğinde ortaya çıkıyor.
Biraz da yazardan bahsetmek gerekirse Jules Verne, gezginliği ile ünlü bir yazardır.
H. G. Wells ile beraber bilim kurgunun hatta çoğu güncel eleştirmene göre teknolojinin öncüsü olarak düşünülmektedir. Eserlerinde genellikle icat kullanmayı, teknolojiden sık sık bahsetmeyi ve sanayi, makine ile ilgili yeniliklerden bahsetmeyi çok sevmektedir ve bazı konularda ilham kaynağı olduğu da düşünülmektedir. Uzay, denizaltı, hava taşıtları hakkında özellikle çok yazmıştır.
Agatha Christie den sonra, tüm dünyada eserleri en çok çevrilen isimdir. Eserleri 148 dile çevrilmiş ve birçok icadı öncesinde tahmin edebildiği için lakabı Bilim Falcısı olmuştur. Jules Verne gezginliği ile ünlü bir yazardır.
Akıl hastası olan yeğeni tarafından vurulan , Jules Verne hayatının son kısımlarını ne yazık ki baston kullanarak geçirmek mecburiyetinde kalmıştır. Annesini de yine aynı yıllarda kaybettiğinden son yılları verimsiz ve karamsar olarak nitelendirilebilir. İleri seviye şeker hastası olduğundan görme yetisini son yıllarında tamamen kaybetmiştir. 3 yıl hayatını kör bir şekilde geçiren ,Jules Verne sonra hayata gözlerini yummuştur.
·
64 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.