·304 syf.····Okunma: 06 Mayıs 2024 09:14 İnceleme demeyelim de kitap aklıma geldiğimde hatırlamak için yazıyorum bunu. Siz okuduğunuzda ne diyor bu diyebilirsiniz :)
Kitabın en beğendiğim kısmı aslında soruları. Düşünen her insanın soracağı sormuş olacağı sorması gerekenleri sorup çok okumuş çok bilen bir arkadaşınızla bu sorular üzerine akıl yürüttüğünüzü düşünün. Bundan keyif alacağınızı düşünüyorsanız bu kitabı okuyun. Beynin şifrelerini çözeceğinizi anlayacağınızı sanıyorsanız hiç başlamayın. Zaten kitap esasında bunun henüz mümkün olamayacağını söylüyor. En başında çözülmüşleri önünüze sererek hayrete düşürüyor siz de yok artık diyorsunuz. Akıllı bir okuyucuysanız içinizdeki şüpheyle devam ediyorsunuz ve olaya ne açıdan bakmanız gerektiğini anlayarak kitabın sonuna geliyorsunuz.
Beyinle ruhla bilinç ve bilinçatlıyla ilgili özet geçen bir giriş bölümüyle başlıyor kitap bölümler boyunca biyolojimizin kim olduğumuz üzerine etkisi ve kanıtlarını sunuyor ve ben de dahil çoğumuzu kitapta da eleştirilmiş olan indirgemeci yaklaşım tuzağına çeken nokta burası. Tarihsel süreçte bu güne yaklaştıkça insan, çevre ve kalıtımın etkileşimli bir ürünüdür sonucuna varıyor. Kitabın yorumlarını okuduğumda herkes özgür iradenin tabutu olduğunu söylediğinden ben de kitabın başlarında biyolojik faktörlerin kanıtlarıyla meşgulken (neden bunlardan bahsedip geçiyor diye kızıyordum aslında ama meğer bunlar zaten meselenin küçük bir bölümüymüş. )
Yeni öğrendiğim hiçbir şey hayatımı değiştirmeyecek aslında bildiklerimin arka planını öğrenmiş gibiyim. Gelişimin psikolojisi bilenlerin kabullenemeyeceği gerçeklerden bahsedilmiyor. Kitapta bahsedilen üç beş biyolojik gerçekle de bilim insanları bile kör topalken pratikte bizim yararlanmamız ise imkansıza yakın. Bütün bunlara rağmen yine de okurdum çünkü ezberlenmiş sözlerin nereden geldiğini anlamak temellendirebilmek hoş olacak ve hemen hemen her konuda ufuk açıcı bir bakış açısı sunacak meselelere.
Fikir sahibi olduğumuz meselelere gelince sıra gözetmeksizin konu başlıkları şöyle,
- Bağımlılık ve dopamin işleyişi
- Örtülü benlikçilik
- Örtülü tutum
- Dil ile görmek organların işte sadece araç olması donanım yazılım benzetmesi
- Odysseus anlaşmaları (mitoloji ve nöroloji kitabın ilgi çekici keşişim kümelerinden belki de ilki)
- Gözden ırak olan neden gönülden de ırak?
- Vagon açmazı
- Aşkın ömrü neden 3 yıl? (Bağ kurma biçiminiz ve tilkiler)
- Bağlanma kuramlarının biyolojik altyapısı
- Temel doku uygunluk kompleksi ( genetik farklılığa yönelim)
- Feronomlar ve etkisi
- İçgüdü körlüğü
- Hukukta suçlu zihin/manevi unsur kavramının ( her ne kadar kitapta hukuki bakış açısı hukukçularım birebir görüşlerine yer verilmiş olsa bile bu kavramı üzerine eğilmek için not ettim) irdelenmesi ve suç, sorumluluk, ceza ve rehabilitasyon sürecine ilişkin öneriler ( benim ilgimi çekmeyen tek bölüm ama yazarında uzmanlık alanı )
- Kadınlığa dair yanlış bilinenler sezgisel doğrular
- Evrimsel psikolojinin ilgi çekici gerçekleri
-Ritüellerin anlamı mesleki olarak rutinlerin gerekliliğine tekrar ikna olmam.
-Depresyona yatkınlık geni
- Poligenetik
- Ruhun nörolojik tanımı
- Vazopresin ve Sadakat
- Testosteron ve öfke
- Şakak lobu
- Özgür irade ve determinizm
- Sırlar duygusal sağaltım dua ve günah çıkarma kavramı
- Bilincin amacı sınırları ve esneklik kazandırması
- Rüyalar
-Bedensel duruşuşun psikolojiye etkisi
- Teşekkür bölümünde eşine yaptığı bilimsel romantizm
Kitaptaki kavramlar ve ben de yaptığı çağrışımlar ise şöyle,
- Gen terapisi/otomatik portakal (bahsinin geçmemesine şaşırdım çünkü benim aklımda çağırışım yapan fikir ya da olgu neyse iki üç satır sonra daha derli toplu şekilde yazar tarafından açıklanmış oluyordu)
- Sinestezi (empati kitabından en azından örnek verilmesini beklerdim)
- Beliren Özellikler (kuantum)
- Genetik yatkınlığın çevresel faktörlerle flörtü ve fizikteki gözlemci etkisi (keşke daha çok bahsetmiş olsaydı) bu kısım tam olarak favorimdi. ( çift yarık deneyi)
- Örüntüsellik kavramı (determinizm her şeye neden arama)
- Deneyimlerin sınırı “Umvelt” ve “Umgebug”( çığır açıcı kök kavramlardan kitaba devam etme nedenim. Truman filmi ve platon’un mağara alegorisi ile desteklenerek örneklendirilmiş ama onlardan ayrı bir kavram)
- Kendini bilmek bölümü favori bölümüm (Her şeyin kendimize ulaştığımız yolu kesmesi, bizi kendimizden koruyan algoritmalar beynin beyni anlamak akıl ve karmaşa üçgeni ve bilinemezcilik
- Demokratik mimari fikri (kuantum bilgisayarı)
- Radyo kuramı (fizikteki saatçi metaforu "Rab mahirdir ama zalim değildir. Doğa, sırlarını sinsiliğinden değil özündeki yüceliğinden dolayı saklar“ alıntısı ve Tanrı üzerine diğer düşünceler…)
Örneğin kuantum fiziği ve nöroloji arasında bağlantılı öyle cezbedici ki insan hayatının sırrını çözebilecek gibi hissediyor :)