Nihilizmin Doruklarından Neler Çıkarabiliriz?
“İnandığı zaman inandığına inanmıyor, inanmadığı zaman da inanmadığına inanmıyor.” — Dostoyevski, Ecinniler
Nihilizmin doruklarından neler çıkarabiliriz? Cioran’ın en sevdiği sözlerden biri olan Stravrogin’in alıntısıyla başlayan bu yazı, Cioran’ın hayatı ve eserleri üzerinden ilerleyerek, onun külliyatından ne anlamlar çıkarabileceğimizi inceleme amacı güder. Endişelenmeye gerek yok, yazı karanlık bir tonda ilerlemeyecek. Fakat hayatın “belirli bir anlamdan yoksun olduğu” gerçeğini kabul etmek gerekli. Cioran gibi isimler kültür krizinin sahici sonuçlarıdır. Bunu görmezden gelmemeli ve incelemeliyiz.
Bu yazıyla birlikte nihilizmden anlam devşirmiş olacağım. Son derece çelişkili duruyor. Fakat Cioran kendisi aktarıyor “çelişkili olmaktan çekinmem”, ve tüm anlamsızlık krizlerini sanki bir anlamı varmışçasına yazıya döküyor. Bu hamlesi bizim anlam devşirmelerimize meşruiyet kazandırıyor.
Aslında Cioran bir ilk değil, bir son da olmayacak. Hayattaki boşluğun, anlamsızlığın zirvelerini görmüş tonla insan var. Üstelik hepsi yazar ve düşünür de değil. Ağızdan ağıza dolaşan anonim lafları düşün: “Hayat boş”, “Ölümlü dünya”, “Topraktan geldik toprağa gideceğiz”, “Aynı tas, aynı hamam”. Din öğretilerini düşün: öte dünyaya dair bir anlam vaat ederken, bu dünyanın anlamsızlığının ve boşluğunun hakkını iade ediyor. Hiçleşmeye çalışan keşişleri, budistleri düşün. Hem bu anlam krizleri hangimizin başına gelmedi ki? Hangimiz bir noktada “what’s the point” yorgunu olmadık. Boşunalık duygusunun bir zümresi, aristokrasisi veya hiyerarşisi yoktur: Ölüm gibi, herkesi o noktada eşitler. O yüzden son derece evrensel bir konudur.
“Uzuvların bu durgunluğu, melekelerin bu sersemliği, bu taşlaşmış gülümseme sana çoğu zaman manastırların sıkıntısını, Tanrı’yla çölleşmiş yürekleri, kendini tatminin vecdimsi taşkınlığında coşan keşişlerin kuruluğunu ve budalalığını hatırlatmıyor mu? Sen de ilâhî varsayımlardan ve yalnızlık zaafının gururundan yoksun bir keşişsin sadece.” — Çürümenin Kitabı
En karanlık zamanlarımızda ne yaparız? Dostlarımızla buluşur, hobilere tutunur veya bir şeylerle oyalanır, zamanın geçmesini bekleriz. Kaçarız bu durumdan ve yok sayarız. Eğer öyle olmasaydı, elimize bir kalem alıp da yazsaydık, hiçbirimizin Cioran’dan aşağı kalır yanı olmazdı. Cioran ise burada farklı bir örüntü izlemiş ve kaleme tutunmuştur. Hepimizi zaman zaman alıkoyan bu duyguda zirveleri görmüş ve sistematik bir şekilde boşunalık duygusunu irdelemiştir. Şu korkunç sicile bir bakınız: Doğmuş Olmanın Sakıncası Üzerine, Çürümenin Kitabı, Ümitsizliğin Doruklarında, Var Olma Eğilimi, Düşüş. Sadece bu kati realitede durmuş, bu duyguda ısrar etmiş, bir iç çekip devam etmemiş, ömrünü buna vakfetmiştir.
daha fazlası için: medium.com/t%C3%BCrkiye/ni...
·
101 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.