İdeal Devlet çok hacimli bir kitap olmamakla birlikte içerik olarak oldukça yoğun bir kitap. Okuyucusu için sabrı mutlak surette gerektiriyor. Çünkü Farabi eserinde sadece ideal devlet biçiminden bahsetmiyor 'Dünya bir toz bulutuydu' sözü bile henüz söylenmemişken başlıyor kitap. İlk neden onun özellikleri ondan çıkan akıllar, gök cisimleri, alem ve insana ulaşan bu serüven en sonunda insana en uygun ve uygun olmayan yaşama biçimlerini veriyor...
Farabi makrodan mikroya geçiyor ve organları da ekliyor. Kalp yönetilmeyen organdır, onu beyin takip eder ve diğer organları yönetir. İnsan ruhunun güçlerini üçe ayırır: vejetatif, duygusal ve entelektüel. aklı derecelendirir: maddesel, pasif, kazanılan ve faal/aktif akıl.
Sonra insanın doğal olarak kendini korumak için İhtiyaçlarına ulaşmak için topluma ihtiyaç duymasına geçer. Çeşitli şehirler oluşmuştur bazıları mükemmel iken bazıları kusurludur. Saadetin ulaşıldığı tek şehir/devlet ise insanların bunu amaçlayarak işbirliği yaptığı ideal devlettir. Bu devlette yöneticilerin mükemmel olması gerekir ve hiyerarşi vardır, her organ altını yönetir, ve üstünün kurallarına itaat eder. Öyle herhangi biri yönetici olamaz: kimsenin egemenliği altında olmamalıdır. Saadete ulaşacak her eylemi bilir. Aynı zamanda iyi bir hatip ve savaşmak gerekebileceği için fiziksel olarak güçlü olmalıdır. İdeal devletin ilk egemenidir. İkinci egemen/yönetici bir felsefecidir. İlk egemenin kanunlarını bilir, gerekirse analojiyle yeni bir kanun ortaya çıkarır ve yine hatipliği ve gücü iyi olmalıdır.
İdeal devleti organlara benzeten Farabi, insanın herhangi bir organı işlevini yitirdiğinde nasıl tüm vücut etkileniyorsa, yönetimlerde bir kurum yozlaştığında da tüm sistemin bozulacağını vurgular.
Erdemli şehir toplumda kişilerin birbirine yardım ettiği, alimlerin olduğu şehirdir. Ayrıca yöneticisi insan olamaz.
Erdemsiz şehir dört çeşittir. Cahil Şehir, Fasık Şehir, Değişebilen Şehir ve Sapkın Şehir. İnsani değerlerin gelişmediği, bozulmuş toplumlardır.
Ama mutlak suretle diyebilirim ki kitaba verilen emek okuyucu için kıymetini artırıyor...
·
31 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.