Bir imamla yapmıştım bu münazarayı...Felsefe
Yüzyıllardır ne ontolojik kanıtla, ne teleolojik kanıtla ne de başka bir kanıtla Tanrı'yı kabul ettirmeye çalışanlar dişe dokunur bir başarı elde edemedikleri için, nihayetinde müminler adeta pes etmek ve işi kumara indirgemek zorunda kalmışlardır. Bu kumar, "Tanrı'nın var olma ihtimali yüzünden, kendi çıkarımız için ona inanmak en doğrusu olacaktır" mottosunu taşır,
"Çünkü eğer Tanrı yoksa, hiçbir şey kaybetmeyiz... Lakin "Ya varsa?" kumarı, başta tıklama tuzağı (clickbait) reklamlar gibi cezbedici gelse de üzerine biraz düşününce bunun saçma bir tuzak olduğunu ve içinin boş olduğunu anlıyorsunuz. Çünkü burada bir şey gözden kaçıyor:
Eğer bu mantıkla inanıyorsanız, "hiçbir şey kaybetmiyor" değilsiniz, bu durumda ilk önce dürüstlüğünüzü ve kendinize olan saygınızı, sonra da Tanrı'ya olan güveninizi kaybetmişsiniz demektir.
Her şeyden önce, bu mantık, ticari bir mantıktır ve bu düşünceyle Tanrı'ya inanan biri, sadece kendini kandırıyordur. Kendini kandırıyordur çünkü Tanrı'ya inanmıyordur; sadece inanıyormuş gibi yapıyordur ve olur da ölünce Tanrı ile karşılaşırsa diye, işini garantiye alıyordur. Yani bir nevi, Tanrı'yı da kandırmaya çalışıyordur.
Komiktir ki bazı cahiller, agnostiklerin de bu sebeple Tanrı'ya ne tam inandıklarını ne de onu tam reddettiklerini iddia ederler. Onların zannına göre Agnostikler, öldükleri zaman olur da Tanrı ile karşılaşır iseler, en azından "Ben zaten tamamen reddetmemiştim ki," diyebileceklerdir. Fakat bu tamamen safsatadır, zira Agnostik, her şeyden önce felsefi tutumunda dürüsttür ve kimseyi kandırmaya ya da kumar oynarcasına inanmaya/inandırmaya ihtiyaç duymaz.
4 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Pascal'ın kumarbaz argümanı değil mi bu? Bu argümana gelmiş ve gelecek olan eleştiriler çok açık bence, eleştirilere katılmamak benim açımdan da mümkün değil. Ben daha çok bu argümanın hareket noktasını seviyorum. İkincil bir kaynaktan alıntılıyorum: "Ona (Pascal'a) göre, Tanrı'nın varoluşuyla ilgili öne sürülen deliller kadar, Tanrı'nın yokluğuyla ilgili argümanlar da kesin sonuçlu olmaktan uzaktır. 'Akıl hiçbir şeyi belirleyemez, nihai hiçbir konuda karar veremez' diyen Pascal'a göre, bu durumda benimsenecek en rasyonel ve sağlam tavrın agnostik bir tavır olduğu düşünülebilirdi. Fakat Pascal açısından böyle bir şey mümkün değildir. Zira inanmayı seçmemek inanmamayı seçmekle eşanlamlıdır. Başka bir deyişle, Tanrı'nın varlığı ya da yokluğu ile ilgili olarak bir karara varmaktan veya seçimde bulunmaktan kaçınmak, böylesi önemli bir seçim karşısında kayıtsız kalmak inanmamayı seçmemek anlamına gelir."
Ahmet Cevizci, Felsefeye Giriş, syf. 123
Esasında bu kumarbaz argümanı çift boyutlu bir argüman gibi geliyor bana. Bu argüman yalnızca Tanrı'nın varlığını değil beraberinde dinin gerçekliğini varsayıyor çünkü aksi halde inanmanın ya da inamamanın avantaj ve dezavantajından bahsedilemez. Bu da bizi bir diğer konuya götürür, hangi din gerçek? Dürüst olmak gerekirse geldiğimiz noktada samimi ve dürüst bir dindar için çokça iş yükü var çünkü yalnızca Tanrı'nın varlığı konusunda aklı mı inancı mı referans alacağınıza karar vermek istediğinizde kararsız kalabilirsiniz ancak kapsamı genişletip dinin gerçekliği ya da doğruluğu hakkında kanaat getirmek istediğinizde aklınızı kullanmak zorundasınız. Belki de gerçek dindarların sayısı bu yüzden görünenden daha azdır :) Son cümlem kulağa ukala geliyor biliyorum ve bu kötü hissettiriyor, insanların bunu okuyup ukala olduğumu düşünmesini istemiyorum ama yine de böyle düşünüyorum işte.
Tanrı'nın var olduğuna inanmak isteyen, istemeyen herkes için onun var olduğuna dair sayısız delil,kanıt vardır ve bugüne kadar bu işe ehli olanlar tarafından defalarca tekrar edilmiş,hatırlatılmıştır.
Aklı selim olan,ön yargıyla yaklaşmayan herkes için Tanrı'nın var olduğunu açıktır, tartışılmazdır ve buna inanması için sayısız sebep mevcuttur...
Yüzyıllardır ne ontolojik kanıtla, ne teleolojik kanıtla ne de başka bir kanıtla Tanrı'yı kabul ettirmeye çalışanlar dişe dokunur bir başarı elde edemedikleri için ???
Bu metnin absürt bir anlam taşıdığını söyleyebilirim zira agnostik kendi kafasında oluşturduğu yanlış tanrı algısına sahip. Tanrı'yı tanımlandığı şeklinde değilde kafasında oluşturduğu şekilde anlamaya çalışıyor. İnananların söylediği gayet açık kainat ve içerisindeki tüm yapılar ihtişamıyla karşımızda duruyor. Akılsız, şuursuz varlıklar belli bir amaç ve gaye taşımadığı için bunun bir açıklaması olması gerekiyor. Tanrı'da evet, açıklaması var. Her şeyi belli bir gaye ve amaç için inşaa ettiğini söylüyor. Dolayısıyla aklını iptal etmemiş bir insanın inanması zaten onun doğal/fıtrat halidir. Felsefe ve din alanında uzman hocalarımız her bir açıdan zaten Tanrı'nın varlığını gösteren delilleri gösteriyor. Sorun ne ?
Agnostik'in bu delilleri kabul etmemesi kendi aldanışı ve inatçı kişiliği diye düşünüyorum.