Yine bir Kırgız Edebiyatı eseri hakkında incelemede bulunmak istiyorum. Eser, Cengiz Aytmatov'a ait Beyaz Gemi. Eserimiz adı bilinmeyen bir çocuğun annesi ve babası tarafından terk edilmesi ve Mümin dedesinin yanında yaşadıklarını konu ediniyor. Öz ninesi olmayan kadın tarafından sürekli "yabancı" algısı çocuğa aşılanıyor. Çocuk bu duruma içten içe sinirleniyor, asıl yabancı olanın ninesi olduğunu kendine telkin ediyor. Mümin Dede eski eşini kaybediyor ve eşinden Gülcemal ve Bekey adlı iki kızı kalıyor ve bu nine ile evleniyor. Fakat nine ne çocuğu ne de çocuğu olmadığı için eşi Orozkul'dan sürekli şiddet gören Bekey'i evine istiyor. Oruzkul karakteri mankurtlaşma kavramının bir örneği. Katı, sinirli, sürekli kendini lider konumda gören ve özellikle çocuğu olmadığı için karısına şiddet gösteren birisi. Farklı hayâller kuran, şehirde yaşamak isteyen ve şehirli olup ona çocuk verebilecek bir kadınla hayat kuramadığı için kendi içinde çatışma yaşayan bir birey olarak ele alınmış. Eserde destan örneği olarak Maral Ana karşımıza çıkıyor. Mümin Dede, çocuğa Maral Ana'nın destanını anlatarak onun kutsallığı ve insanları kötülükten koruyucu özelliğinden bahsediyor. Burada geyik motifinin kullanılması, yine destan örnekleri, türkü örnekleri, rüya motifi Halk Edebiyatı'nı yansıtıyor. Mümin Dede ne kadar sakin, kimseyi kırmayan, zararsız biri ise Orozkul da bir o kadar gaddar ve acımasız bir figür olarak ele alınmış. Eser, Orozkul'un baskısına dayanamayan Mümin Dede'nin çocuğa kutsal olarak anlattığı Maral Ana'yı öldürmesi ve o etlerden şölen yapıldığını gören çocuğun kahrolması, kendisini Isık Gölü'ne bırakması ve dedenin ise aklını yitirmesi ile son buluyor. Eser boyunca çocuğun bir adının olmaması yine bizi Dede Korkut'taki "ad koyma geleneği ne" götürüyor. Kahraman bir başarı göstersin ki ona Korkut Ata tarafından ad verilsin. Geçmiş ile gelecek arasında köprü kuran dede ve çocuğun kalplere dokunan güzel bir hikâyesi... Okuyacak olanlara iyi okumalar diliyorum.
·
114 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.