Futbol sadece futbol değildir
Gölgede ve Güneşte Futbol, kendisini ‘’iyi futbol dilencisi’’ olarak tanımlayan Galeano’nun futbol yazılarından oluşan bir kitap. Dünya Kupaları, yıldız futbolcular ve bu yıldız futbolcuların attığı ikonik goller, futbolun doğuşu ve gelişimi, futbol ekonomisi ve oyunun nasıl oyun olmaktan çıkıp endüstrileştiği üzerine eleştiriler bu kitapta bulabileceğiniz bazı konu başlıkları.
Galeano, kitabın adıyla ilgili de şöyle diyor: ‘‘İşte futbola olan ilgimden ve eksikliğimi telafi etmek arzusundan, futbolun güneşli yönünü takdir eden ve gölgeli yönünü de açığa çıkarıp yeren bu kitap doğmuş oldu.’’ Galeano’nun eksiklik dediği şey, futbol yeteneği. Kendisi futbolu çok sevse de oynama konusunda beceriksiz olduğunu söylüyor ve ekliyor: ‘‘Ayaklarımla başaramadığım bir şeyi ellerimle gerçekleştirmiş olacaktım, çünkü sahaların yüz karası bir beceriksizdim; o hâlde topun benden esirgediğini hiç olmazsa kalemimle elde etmeliydim.’’
Galeano bu yazıları 1995 yazında tamamlamış ve sonrasında kitap hâlinde yayımlatmış. Daha sonrasında ise 1998-2002-2006 ve 2010 Dünya Kupaları hakkındaki yazıları kitaba eklenmiş ve yeniden basılmış. Özellikle bu son bölüm benim çok hoşuma gitti. Çünkü benim yaşımın ucundan da olsa yettiği ilk Dünya Kupası, 1998’de düzenlenen Dünya Kupası idi. Bildiğim dönemin anlatımı beni daha da çekti. Bununla beraber yazar, 1930 yılında düzenlenen ilk Dünya Kupası’ndan itibaren her Dünya Kupası’yla ilgili mutlaka yazmış. Hatta kupa gözlemlerine geçmeden o yıl dünyada olup biten önemli olayların da bir özetini yapmış. Tabii Galeano’nun 1940 yılında doğduğu hesaba katılırsa yaşının yetmediği bu ilk Dünya Kupaları ile ilgili yazdıklarını büyüklerinden naklettiği söylenebilir.
Zaman zaman yazılarda bahsi geçen eski yıldızları da araştırdım. İsmini hiç duymadığım önemli futbolcuların hikâyelerini de öğrenmiş oldum. Bazı özel bilgiler de edinmiş oldum. Örneğin 1994 Dünya Kupası’na kadar kazanan takıma 2 puan verildiğini ancak bu turnuva ile birlikte günümüzdeki sisteme, yani 3 puana geçildiğini öğrendim. Yine formalara reklam alınmasının ilk kez 1950’li yıllarda başladığını öğrendim. Bu ve benzeri birçok detay kitabın muhtelif parçalarında bulunuyor.
Galeano, Hikâye Avcısı adlı kitabında Gölgede ve Güneşte Futbol ile ilgili güzel bir anekdotu şöyle aktarıyor: ‘‘Aradaki duvarları yıkmak için Gölgede ve Güneşte Futbol adlı kitabımı yazdım. Okuma fanatiklerinin futbol korkularını, futbol fanatiklerinin de kitap korkularını yenmelerine yardımcı olmak istedim. Ama bundan fazlasını hiçbir zaman düşünmedim.’’ Bu şekilde başlayan bölüm, şöyle ilginç bir hikâyeyle devam ediyor: ‘‘Ne var ki Meksikalı federal milletvekili Victor Quintana’nın anlattığına göre bu kitap onun hayatını kurtarmış. Quintana 1977 yılı ortalarında, kirli işlerini ortaya çıkardığı için onu cezalandırmak isteyenler tarafından tutulan kiralık katiller tarafından kaçırılmıştı. Katiller onu bağlayıp yüzükoyun yere yatırmışlar, öldüresiye tekmeliyorlarmış ve nihai darbeyi indirmeden önce verdikleri son molada, futbol üzerine bir tartışmaya tutuşmuşlar. Bunun üzerine, diriden ziyade ölü olan Victor da kaşığını çorbaya daldırıp benim kitaptan hikâyeler anlatmaya başlayınca, anlattığı her hikâye karşılığında -binbir gecelik yaşamın her bir gecesi için masal anlatan Şehrazat misali-, yaşam dakikaları kazanmış. Saatler ve hikâyeler geçmiş. En sonunda katiller onu terk edip gitmişler; eli kolu bağlı, dövülmüş olarak ama canlı bırakmışlar. Giderken şöyle demişler: ‘Seni sevdik.’ Ve mermileriyle birlikte oradan çekip gitmişler.’’
Sözün özü, şayet bu hikâye gerçekse futbolun sadece futbol olmadığını söylemek mümkün. ‘‘Futbol borsada değil arsada güzel.’’ mottosuyla yazılar kaleme alan Galeano, endüstriyel futbolu da bu kitabında ince ince eleştirmiş. Bu kitaptan tat almak için futbol fanatiği olmanıza gerek yok. Futbola mesafeniz olsa dahi Galeano o güzel üslubuyla size futbolu da sevdirecektir.
·
231 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.