Summum Bonum ve VirtusFelsefe-Düşünce
Stoacılık nedir merak etmemle elime aldığım bu kitabı yoğunluğundan ötürü elimden kalemi eksik etmeden, her bir kelimesini anlamaya çalışıp süzerek okumaya çalıştım, bu yüzden 75 sayfa olmasına rağmen bitirmem oldukça uzun sürdü. Kitabın ilk kısmında Seneca mutluluk ve "en yüce iyi (summum bonum)" kavramları konusunda görüşlerini paylaşıyor. Mutlu bir yaşamın haz peşinde koşarak, talihin getirdikleri ve getireceklerine bel bağlayarak değil, bireyin doğayla uyumlu bir biçimde kendi özüne dönmesiyle elde edilebileceğini savunuyor. Seneca'ya göre en yüce iyi, yani mutlak olarak hedeflenip ulaşılması gereken nokta erdemdir(virtus). Kişi ahlaki doğruluğa önem veriyorsa, iyi ve kötüyü aklını doğru şekilde kullanarak ayırt edip geçici hazlara sırt çeviriyorsa gerçek anlamda mutludur. Zira kaynağı kişinin kendisi olmayan herhangi bir mutluluk bitmeye mahkumdur; ancak kişi kendi özündeki mutluluğa ulaşabilirse o zaman mutluluğu tükenmeyecektir.
Kitabın ikinci yarısında bahsedilen "kısa yaşam" ise mevki ve makam peşinde koşmak ve yarını planlarken bugünü yaşamayı unutarak anı kaçırmaktır. Seneca, kişinin uzun ve erdemli bir yaşam sürebilmesinin kendine dönmesiyle mümkün olacağını savunmaktadır. Plan yaparak anı kaçırıp yaşlılığında geçmişi pişmanlıkla anarak ölümden korkan insanı zavallı olarak nitelendirmektedir. Bunu da şu cümlelerinden anlayabiliriz: "Tüm planları ellinci ve altmışıncı yaşlara kadar ertelemek ve az kişinin ulaştığı bir noktada yaşama bağlanmayı isteyerek ölümlülüğü unutmak ne büyük aptallık!" Yaşamın, yarına dair planlar yaparken bugünü kaçırarak değil, bugünü doğru ve dolu bir şekilde yaşayarak sürdürülmesi gerektiğini vurgular. "Uzun vadeli planlar yapıyorlar, oysa bu tür bir erteleme en büyük yaşam israfıdır, bu erteleme öncelikle onlardan günü çalar, daha sonrasını vadederken bugünün yaşantısını koparıp alır. En büyük yaşam engeli, yarına dayanıp bugünü tüketen beklentidir. Talihin elindeki şeyin planını yapıyor, kendi elindeki şeyden vazgeçiyorsun. Ne umut ediyorsun? Amacın ne? Gelecek olan her şey tam bir belirsizlik içinde, sadece yaşa!"
Kitapta hoşlanmadığım tek nokta, yazarın zenginliği ve yaşadığı hayatla alakalı eleştirilerde bulunan insanlara cevabındaki üslubu oldu. Yazar kitabın ilk kısmının ikinci yarısını bu eleştirilere cevap vermeye ayırmış. Zenginlik hakkındaki düşüncelerine karşı çıkmamakla birlikte, kendisini "konuştuklarıyla yaşadığı hayat örtüşmüyor" diyerek eleştiren insanları kötü ve kindar olarak nitelendirmesinden hoşlanmadım.
Sonuç olarak oldukça dolu, okuması ve hazmetmesi geniş vakitler gerektiren, her bir cümlesinin tam olarak anlaşılana dek tekrar tekrar okunması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum. Tam odaklanmadan okunursa kitabın özü kaçırılabilir, o yüzden dikkat dağıtıcı hiçbir şeyin olmadığı bir ortamda, acele etmeden okunmalı.
"Kimse yıllarını yerine koyamayacak, kimse sana yıllarını geri vermeyecek. Ömür başladığı yoldan gidecek, ne kendi rotasını değiştirecek ne de dümeni tümüyle eline alacak. Gürültü yapmayacak, hızına dair seni uyarmayacak, sessizce kayıp gidecek, ne bir kralın buyruğuyla ne de halkın beğenisiyle geciktirilecek. İlk günden nasıl yola koyulduysa, öyle devam edecek, asla yoldan çıkmayacak, asla gecikmeyecek. Peki olan biten nedir? Meşgulsün, yaşam ise acele ediyor, istesen de istemesen de, vakit ayırman gereken ölüm eninde sonunda yanına varacak." 
Seneca 
Mutlu Yaşam Üzerine – Yaşamın Kısalığı Üzerine
Seneca Mutlu Yaşam Üzerine – Yaşamın Kısalığı ÜzerineMutlu Yaşam Üzerine – Yaşamın Kısalığı ÜzerineSeneca · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202514,6bin okunma
·
33 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.